Vizyon Geliştirme Tutum Ölçeği

Özet

Vizyon Geliştirme Tutum Ölçeği, 2000 yılında K. Demir tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, bireylerin vizyon oluşturma ve geliştirme süreçlerine yönelik sahip oldukları duyuşsal eğilimleri ve kabul düzeylerini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, özellikle eğitim bilimleri alanındaki araştırmalarda, bireylerin geleceğe yönelik planlama ve stratejik düşünme becerilerine karşı geliştirdikleri tutum düzeylerini ölçmek için kullanılmaktadır. Yayın, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi‘nde yer almaktadır ve ölçeğin geliştirme aşamalarını detaylandırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Vizyon Geliştirme, Tutum Ölçeği, Eğitim Yönetimi, Stratejik Planlama, Kurumsal Gelişim, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Demir, K.

Amaç

Vizyon Geliştirme Tutum Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin vizyon geliştirme faaliyetlerine karşı gösterdikleri olumlu veya olumsuz tutum düzeylerini nicel olarak saptamaktır. Bu araç, özellikle eğitim ve organizasyonel psikoloji alanlarında, liderlik pozisyonlarında veya kurumsal değişim süreçlerinde yer alan kişilerin vizyoner düşünceye ne kadar değer verdiklerini ve bu sürece katılmaya ne kadar istekli olduklarını ortaya koymak için geliştirilmiştir.

Ölçek, vizyonun sadece bir yönetim aracı değil, aynı zamanda kişisel ve kurumsal gelişim için kritik bir ön koşul olduğu inancına dayanan tutumları ölçmeyi hedefler. Elde edilen veriler, vizyon geliştirme eğitimlerinin veya müdahalelerinin etkinliğini değerlendirmede önemli bir rol oynayabilir.

Yapı

Ölçek, bireyin gelecek odaklılık ve stratejik düşünme yapısına yönelik tutumlarını ölçen psikolojik bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, genellikle vizyonun gerekliliğine inanma, vizyon geliştirme sürecine katılma istekliliği, vizyonun kurumsal başarıya etkisine dair inançlar gibi alt boyutlardan oluşur.

Vizyon Geliştirme Tutum Ölçeği, bireylerin vizyon oluşturmanın karmaşık ve bazen belirsiz doğasına karşı gösterdikleri direnci veya kabulü de değerlendirir. Ölçek, vizyon geliştirmenin kişisel ve mesleki gelişim üzerindeki algılanan faydalarına odaklanarak, tutumun bilişsel, duyuşsal ve davranışsal bileşenlerini dolaylı olarak yakalamayı amaçlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin orijinal kaynak referansında (Demir, 2000) spesifik geçerlik katsayıları veya detaylı geçerlik çalışmaları (örneğin, yapı geçerliği, ölçüt geçerliği) bu özet metin içinde belirtilmemiştir (-). Ancak, akademik bir dergide yayınlanmış olması, geliştirme sürecinde standart psikometrik prosedürlere uyulduğunu düşündürmektedir.

Genellikle tutum ölçeklerinde, yapı geçerliği sağlamak amacıyla keşfedici veya doğrulayıcı Faktör Analizi yöntemleri kullanılır. Ölçeğin maddelerinin, teorik olarak belirlenen vizyon geliştirme tutumu yapısını ne ölçüde temsil ettiğinin detaylı analizi, orijinal makalenin tamamında yer almaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik (reliability) bilgileri kaynak metinde açıkça belirtilmemiştir (-). Tipik olarak, bu tür geliştirme çalışmalarında iç tutarlılık güvenilirliği (Cronbach Alfa katsayısı) ve/veya test-tekrar test güvenilirliği yöntemleri kullanılır.

Vizyon Geliştirme Tutum Ölçeği’nin güvenilirlik düzeyinin, ölçeğin maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçüp ölçmediğini gösteren kabul edilebilir bir aralıkta (genellikle 0.70 veya üzeri) olması beklenir. Bu detaylı katsayılar, orijinal makalenin tam metninde bulunabilir.

Faktör Analizi

Kaynak referans metinde Faktör Analizi sonuçlarına dair spesifik bir bilgiye yer verilmemiştir (-). Ancak, bir tutum ölçeği geliştirilirken, maddelerin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve ölçeğin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğunu belirlemek amacıyla Faktör Analizi yapılması esastır.

Bu analiz, ölçeğin kavramsal yapısının ampirik verilerle desteklenip desteklenmediğini gösterir. Vizyon Geliştirme Tutumu, muhtemelen vizyonun değeri, vizyonun uygulanabilirliği ve vizyonun kişisel etkisi gibi alt faktörlere ayrılmış olabilir. Bu alt faktörlerin varlığı ve yükleri, ölçeğin yapısal bütünlüğünü kanıtlar.

Araç

Test Türü: Tutum Ölçeği (Öz Bildirim)

Format: Orijinal çalışmada derecelendirme formatı belirtilmemiştir (-). Ancak, tipik bir tutum ölçeği olduğu için Likert Tipi bir derecelendirme kullanıldığı varsayılmaktadır (Örn: Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel olarak eğitim yöneticileri, öğretmenler veya yükseköğretim öğrencileri gibi vizyon geliştirme süreçlerine dahil olan yetişkin bireyler.

Yaş Grubu: Yetişkinler (18+)

Popülasyon Detayları: Ölçek, vizyonun önemini ve geliştirilme sürecini değerlendirebilecek, eğitim veya yönetim bağlamında deneyime sahip bireyler üzerinde geçerli kabul edilmektedir.

Test Metodolojisi: Öz-bildirim yöntemiyle uygulanan, kağıt-kalem veya dijital ortamda doldurulabilen standart bir anket formatıdır.

Anahtar Kelimeler

Demir, Vizyon, Geçerlik, Güvenirlik, Eğitim Bilimleri, Yönetimsel Vizyon.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlantılı E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi (Yayın yılına göre).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin ticari kullanımı ve kopyalanması için yazar K. Demir’den ve yayınlandığı dergiden izin alınması gerekmektedir. Akademik amaçlı kullanımlarda referans gösterilmesi zorunludur.

Ücret: Ölçeğin kendisi akademik bir yayın içinde sunulduğu için, kullanım ücreti hakkında net bir bilgi bulunmamaktadır. Genellikle akademik araştırmalarda ücretsizdir.

Test Yılı: 2000

Referanslar

Demir, K. (2000). Vizyon Geliştirme Tutum Ölçeği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 33 (1), 165-168.

Bu ölçeğin tam metnine dair akademik bir bağlantı bulunmaktadır: dergiler.ankara.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: vizyon-gelistirme-tutum-olcegi-toad.pdf

Vizyon Geliştirme Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

(Ölçek maddeleri, kaynak içerikte sağlanmadığı için buraya eklenememiştir. Maddelerin tam listesi orijinal makalede (Demir, 2000) bulunmaktadır.)