Öğretmenlerin Dijital Öğretim Materyali Geliştirme Öz-Yeterlik Ölçeği

Özet

Öğretmenlerin Dijital Öğretim Materyali Geliştirme Öz-Yeterlik Ölçeği, öğretmenlerin dijital eğitim materyalleri tasarlama, geliştirme ve uygulama süreçlerindeki yeterlik algılarını ölçmek amacıyla 2019 yılında Özgen Korkmaz, Cahit Arıkaya ve Yusuf Altıntaş tarafından geliştirilmiş olan psikometrik bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, modern eğitimde giderek artan dijitalleşme ihtiyacına karşılık olarak, öğretmenlerin teknoloji entegrasyonu konusundaki inanç düzeylerini belirlemeyi hedefler.

Ölçek, 38 maddeden ve güçlü yapı geçerliği sağlayan üç faktörden oluşmaktadır. 5’li Likert ölçeği formatında hazırlanan araç, yüksek iç tutarlılık katsayıları ile güvenilirliğini kanıtlamıştır. Ölçeğin geliştirilmesi çalışması, ilgili literatüre önemli bir katkı sağlamakta ve öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarının belirlenmesinde kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen, Öz-Yeterlik, Dijital Öğretim Materyali, Materyal Geliştirme, Eğitim Teknolojisi, Likert Ölçeği, Öğretim Tasarımı.

Yazarlar

Özgen Korkmaz, Cahit Arıkaya, Yusuf Altıntaş.

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, öğretmenlerin dijital ortamlar için etkili öğretim materyalleri tasarlama, oluşturma ve kullanma becerilerine yönelik kendilerine atfettikleri yeterlik düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Geliştirme süreci, öğretmenlerin dijital yeterlik algılarındaki mevcut durumu tespit ederek, bu alandaki eksikliklerin giderilmesine yönelik eğitim stratejilerinin oluşturulmasına katkıda bulunmayı amaçlamıştır.

Dijital öğretim materyali geliştirme, modern pedagojinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu ölçek, öğretmenlerin teknolojik pedagojik içerik bilgisi (TPACK) çerçevesinde ne kadar yetkin hissettiklerini değerlendirmek için kritik bir araç sunmaktadır.

Yapı

Ölçek, bireyin belirli bir alandaki görevleri başarıyla yerine getirebileceğine dair sahip olduğu inancı ifade eden öz-yeterlik teorisi temelinde yapılandırılmıştır. Ölçek, öğretmenlerin dijital materyal geliştirme sürecindeki bilişsel ve teknik yeterliklerini ölçen çok boyutlu bir yapıya sahiptir.

Yapılan faktör analizleri sonucunda, ölçeğin toplam 38 maddesi, öğretmenlerin dijital materyal geliştirme öz-yeterliğini temsil eden 3 temel faktör altında toplanmıştır. Bu faktörler, materyal planlama, tasarım ve teknik uygulama gibi farklı yeterlik alanlarını kapsamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, faktör analizi ile incelenmiştir. Yapılan analizlerde, ölçekte belirlenen faktörlerin toplam varyansın %62’sini açıkladığı tespit edilmiştir. Bu yüksek açıklanan varyans oranı, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı teorik yapıyı (dijital materyal geliştirme öz-yeterliği) güçlü bir şekilde temsil ettiğini ve yeterli düzeyde yapı geçerliğine sahip olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, çeşitli iç tutarlılık analizleri kullanılarak kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir. 3 faktör altında toplanan 38 maddelik ölçekteki her bir faktör için elde edilen güvenirlik katsayıları oldukça yüksektir:

• İki Eş Yarı Korelasyonları: 0,721 ile 0,926 arasında değişmektedir.
• Spermann Brown Güvenirlik Katsayıları: 0,838 ile 0,961 arasında değişmektedir.
• Guttmann Split-Half Değerleri: 0,838 ile 0,961 arasında değişmektedir.
• Cronbach Alpha Güvenirlik Katsayıları: 0,869 ile 0,970 arasında yüksek değerler göstermektedir.

Ölçekteki tüm faktörlerin toplamı için hesaplanan genel güvenirlik değerleri de yüksek düzeydedir: İki eş yarı korelasyonu 0,620; Sperman Brown 0,766; Guttmann Split-Half 0,732 ve Cronbach Alpha değeri ise 0,961’dir. Analiz sonuçları, faktörlerin ve ölçeğin genelinin yüksek iç tutarlılığa sahip olduğunu ve güvenilir ölçümler sağladığını göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçek, öğretmenlerin dijital öğretim materyali geliştirme öz-yeterlik algısını çok boyutlu olarak incelemek üzere tasarlanmıştır. Yapılan faktör analizi, ölçeğin 38 maddesinin 3 ana faktör altında toplandığını ortaya koymuştur. Bu üç faktörlü yapı, toplam varyansın %62’sini açıklayarak ölçeğin psikometrik açıdan sağlam bir yapıya sahip olduğunu kanıtlamıştır.

Faktör yükleri, maddelerin ilgili boyutları güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermekte olup, bu yapı, dijital yeterlik alanındaki alt becerileri ayrıştırmada başarılıdır.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Biçim: 5’li Likert Ölçeği

Derecelendirme: 1= Kesinlikle Katılmıyorum – 5= Kesinlikle Katılıyorum

Madde Sayısı: 38 madde (3 faktör altında toplanmıştır)

Mevcut Diller: Türkçe

Hedef Kitle: Öğretmenler

Yaş Grubu: Yetişkinler (Çalışan Öğretmenler)

Popülasyon Detayları: Türkiye’de görev yapan aktif öğretmenler.

Test Metodolojisi: Öz bildirime dayalı, nicel ölçüm aracı.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Yeterlik Algısı, Eğitim Teknolojileri, Dijital Eğitim, Cronbach Alpha, Varyans Açıklama, Psikometri.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Özgen Korkmaz

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalede belirtilen akademik kurumlar.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Özgen Korkmaz ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar genellikle yazar izniyle mümkündür.

Ölçeğin orijinal PDF makalesi şu adresten indirilebilir: ogretmenlerin-dijital-ogretim-materyali-gelistirme-oz-yeterlik-olceginin-gelistirilmesi-calismasi.pdf

Kaynaklar

KORKMAZ, Ö., ARIKAYA, C., ALTINTAŞ, Y. (2019). Öğretmenlerin Dijital Öğretim Materyali Geliştirme Öz-Yeterlik Ölçeğinin Geliştirilmesi Çalışması. Turkish Journal of Primary Education, 4 (2), 40-56. Makaleye erişim: https://dergipark.org.tr/en/pub/tujped/issue/50537/609625.

Makale Dosyası Bağlantısı: dergipark.org.tr

[quads id=5]

Ölçek Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek, toplam 38 maddeden oluşmaktadır. Maddelerin tam içeriği, referans olarak belirtilen akademik yayında (Korkmaz, Arıkaya, Altıntaş, 2019) detaylı olarak yer almaktadır. İçerik için ilgili makaleye başvurulması gerekmektedir.