Schutte Duygusal Zeka Testi – Asıl Form-

Özet

Schutte Duygusal Zeka Testi – Asıl Formu’nun (SDZT-33-Tr) Türkçe uyarlaması, bireylerin Duygusal Zeka (DZ) düzeylerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu form, orijinal Schutte Duygusal Zeka Ölçeği’nin kısaltılmış ve Türkçe kültüre adapte edilmiş versiyonudur. Uyarlama çalışması, testin Türk popülasyonunda geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğini göstermek üzere kapsamlı psikometrik analizler içermektedir. Test, 33 maddeden oluşmakta olup, 5’li Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanmaktadır.

Elde edilen bulgular, testin hem iç tutarlılık hem de zamana bağlı kararlılık açısından yüksek güvenilirlik katsayılarına sahip olduğunu ortaya koymuştur. Geçerlik çalışmaları, ölçüt bağıntılı geçerlilik kapsamında Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zeka Ölçeği ile güçlü pozitif korelasyonlar sergilerken, ayırt edici geçerlilik kapsamında 5 Faktör Kişilik Envanteri faktörleri ile beklenen düzeyde bağıntılar göstermiştir. Bu çalışma, duygusal zeka alanında yapılan araştırmalara katkı sağlamak üzere güvenilir bir araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Schutte Duygusal Zeka Testi, SDZT-33-Tr, Duygusal Zeka, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Güvenirlik, Geçerlik, Likert Ölçeği

Yazarlar

A. Tatar, S. Tok, M. Tekin Bender, G. Saltukoğlu

Amaç

Schutte Duygusal Zeka Testi – Asıl Formu’nun (SDZT-33) Türkçe uyarlamasının temel amacı, testin orijinal yapısını koruyarak Türk kültürüne uygunluğunu sağlamak ve Türk popülasyonunda duygusal zeka düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçebilecek bir araç sunmaktır. Bu uyarlama çalışması, testin dilsel eşdeğerliğini ve psikometrik niteliklerini detaylı olarak incelemeyi hedeflemiştir.

Bu ölçek, bireylerin kendi duygularını ve başkalarının duygularını algılama, anlama, yönetme ve kullanma yeteneklerini ölçerek, duygusal zeka alanındaki kuramsal ve uygulamalı araştırmalara katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Uyarlamanın başarısı, Türk psikoloji literatürüne önemli bir ölçme aracı kazandırmıştır.

Yapı

Schutte Duygusal Zeka Testi (SDZT), duygusal zeka kavramını, özellikle yetenek tabanlı modeller çerçevesinde ele alır. Ölçek, bireyin duygusal bilgi işleme yeteneğini değerlendirir. Orijinal Schutte ölçeği dört temel boyutu ölçmeyi amaçlar: duyguların algılanması, duyguların kullanımı, duyguların anlaşılması ve duyguların yönetilmesi.

Türkçe uyarlama çalışmasında (SDZT-33-Tr), yapılan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçlarına göre, ölçeğin sınır düzeyde kabul edilebilir tek boyutlu bir faktör yapısı gösterdiği belirlenmiştir. Bu durum, testin Türk popülasyonunda duygusal zekayı genel bir yetenek yapısı olarak ölçtüğüne işaret etmektedir.

Geçerlik

SDZT-33-Tr’nin geçerlik çalışmaları, ölçüt bağıntılı ve ayırt edici geçerlilik analizlerini içermektedir. Ölçüt bağıntılı geçerlilik kapsamında, testin toplam puanının 41 maddeli Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zeka Ölçeği ile yüksek düzeyde pozitif ilişki (r = 0.87) gösterdiği saptanmıştır, bu da ölçeğin yakın bir yapı ile uyumlu olduğunu desteklemektedir.

Ayrıca, Toronto Aleksimi Ölçeği ile negatif yönde güçlü bir ilişki (r = -0.63) bulunmuştur; bu beklenen bir bulgudur, zira yüksek duygusal zeka genellikle düşük aleksitimi (duyguları tanıma ve ifade etme zorluğu) ile ilişkilidir. Ayırt edici geçerlilik çalışmalarında ise 5 Faktör Kişilik Envanteri Kısa Formu faktörleri ile ilişkiler incelenmiştir:

• Gelişime Açıklık: 0.48
• Öz Denetim/Sorumluluk: 0.39
• Yumuşakbaşlılık: 0.16
• Dışa Dönüklük: 0.11
• Duygusal Denge (Nevrotizm’in tersi): -0.28

Tekrar test geçerlilik katsayıları, testin zaman içindeki kararlılığını kanıtlamıştır. 15 gün arayla yapılan uygulamada katsayı 0.81, 30 gün arayla yapılan uygulamada ise 0.78 olarak bulunmuştur. Bu katsayılar, ölçeğin kararlı bir ölçüm sağladığını göstermektedir.

Güvenirlik

SDZT-33-Tr’nin güvenilirlik analizleri, iç tutarlılık ve test-tekrar test yöntemleriyle detaylı olarak incelenmiştir. Testin bütünü için hesaplanan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı 0.86 olarak bulunmuştur, bu değer ölçeğin maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü işaret eder.

Yarıya bölme güvenilirliği analizlerinde, birinci yarı için alfa katsayısı 0.74, ikinci yarı için 0.77 olarak belirlenmiştir. İki yarı arasındaki bağıntı düzeyi 0.70 iken, eşit olmayan iki yarı için Spearman-Brown Katsayısı ve Guttman İki Yarı Katsayısı 0.83 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca, tekrar test uygulamalarında iç tutarlılık katsayıları 15 gün sonraki uygulamada 0.83 ve 30 gün sonraki uygulamada 0.85 olarak saptanmıştır, bu da iç tutarlılığın zaman içinde de yüksek kaldığını göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları, SDZT-33-Tr’nin tek boyutlu bir faktör yapısı sergilediğini göstermiştir.

Bu tek boyutlu yapı, kabul edilebilir sınır düzeyde uyum iyiliği endeksleri ile desteklenmiştir. Bu bulgu, Türkçe uyarlamanın, orijinal Schutte ölçeğinin temel duygusal zeka yeteneğini genel bir skor üzerinden değerlendirme amacına hizmet ettiğini göstermektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama

Format: 33 maddelik öz bildirim ölçeği

Language Available: Türkçe

Population Group: Yetişkin Popülasyon

Age Group: Belirtilmemiş (Genellikle üniversite öğrencileri ve yetişkinler)

Population Details: Psikometrik özellikler, üniversite öğrencileri ve/veya genel yetişkin örneklemi üzerinde incelenmiştir.

Test Methodology: 5’li Likert Tipi Derecelendirme (1=Tamamen Katılmıyorum – 5=Tamamen Katılıyorum)

Anahtar Kelimeler

SDZT-33, Psikometrik, İç Tutarlılık, Tekrar Test Güvenirliği, DFA, Duygusal Yetenek

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiş

Affiliation Email addresses: Belirtilmemiş

Correspondence Address: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Testin adaptasyon çalışması 2017 yılında yayımlanmıştır. Kullanım izinleri ve ücretlendirme hakkında kesin bilgi için sorumlu yazar Arkun TATAR ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

İletişim e-posta adresi: [email protected]

Orijinal makaleye erişim linki: ejmanager.com

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: asil-form-schutte-duygusal-zeka-testi-toad.pdf

Kaynaklar

Tatar, A., Tok, S., Tekin Bender, M. ve Saltukoğlu, G. (2017). Asıl Form Schutte Duygusal Zeka Testinin Türkçeye çevirisi ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Anatolian Journal of Psychiatry, 18(2):139-146.

Schutte Duygusal Zeka Testi – Asıl Formu Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri bu kaynakta sağlanmamıştır.