Table of Contents
Özet
Duygusal ve Kişilik İlişkili Kariyer Karar Verme Güçlükleri – Kısa Form (Duygusal ve Kişilik İlişkili KKDÖ-KF), bireylerin kariyer seçim süreçlerinde karşılaştıkları duygusal ve kişisel engelleri ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Bu araç, orijinal uzun formun psikometrik yeterliliğini koruyarak daha hızlı ve pratik bir değerlendirme imkanı sunmak üzere Kemal Öztemel (2014) tarafından Türkçe’ye uyarlama çalışması yapılmıştır. Ölçek, kariyer kararsızlığının arkasındaki bilişsel olmayan, içsel faktörlere odaklanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kariyer Karar Verme, Duygusal Güçlükler, Kişilik, Kısa Form, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Kariyer Danışmanlığı, Kemal Öztemel
Yazarlar
Kemal Öztemel
Amaç
Ölçeğin temel amacı, kariyer kararı verme sürecinde yaşanan güçlüklerin duygusal ve kişisel değişkenlerle ilişkili boyutlarını kısa ve etkili bir şekilde tespit etmektir. Bu kısa form, özellikle zaman kısıtlaması olan araştırma ve uygulamalarda, bireylerin kariyer gelişimlerini engelleyen içsel faktörlerin belirlenmesine yardımcı olmayı hedefler.
Bu araç, kariyer danışmanları ve psikolojik danışmanlar için, danışanların kariyer kararsızlığı nedenlerini derinlemesine anlamalarına olanak tanır. Orijinal uzun formun karmaşıklığını azaltarak, klinik ve eğitim ortamlarında kullanım kolaylığı sağlamak üzere tasarlanmıştır.
Yapı
Duygusal ve Kişilik İlişkili Kariyer Karar Verme Güçlükleri Ölçeği, bireyin kariyer seçimini etkileyen duygusal düzenleme eksiklikleri, özgüven sorunları ve belirli kişilik özelliklerinden kaynaklanan engeller üzerine odaklanmaktadır. Ölçülen temel yapı, kariyer kararsızlığının bilgi eksikliği veya dışsal faktörlerden ziyade, bireyin iç dünyasındaki duygusal ve kişisel dinamiklerden kaynaklandığı varsayımına dayanır.
Bu ölçek, bireyin kariyer hedeflerine yönelik motivasyonunu, kaygısını ve genel olarak karar verme yeteneğini etkileyen duygusal tepkilerini ve kişilik eğilimlerini değerlendirir. Tipik olarak, ölçek maddeleri yüksek düzeyde kariyer kaygısı, mükemmeliyetçilik, riskten kaçınma veya düşük kariyer öz yeterliliği gibi alanları kapsar.
Geçerlik
Öztemel (2014) tarafından yapılan uyarlama çalışmasında, ölçeğin Türkçe formunun psikometrik özelliklerinin incelendiği varsayılmaktadır. Ölçeğin geçerlik (Geçerlik) çalışmaları genellikle yapı geçerliği ve ölçüt geçerliğini içerir. Yapı geçerliği için, orijinal ölçeğin teorik yapısının kısa formda da korunduğu, muhtemelen Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile gösterilmiştir.
Kaynak verilerde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, yayınlanan bir akademik makale (Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi) ölçeğin kabul edilebilir düzeyde psikometrik sağlamlığa sahip olduğunu göstermektedir. Bu, maddelerin ölçmek istedikleri psikolojik yapıyı gerçekten ölçtüğünü kanıtlamak için gerekli istatistiksel analizlerin yapıldığı anlamına gelir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik (Güvenirlik) analizleri, ölçek puanlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmeyi amaçlar. Kısa formun geliştirilmesi sürecinde, iç tutarlılık katsayısı (genellikle Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Bu katsayının, kısa formun maddeleri arasındaki homojenliği göstermek için yeterli düzeyde (genellikle .70 veya üzeri) olması beklenir.
Ek olarak, güvenirlik çalışmaları kapsamında test-tekrar test yönteminin de kullanılmış olması muhtemeldir. Bu yöntem, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında tutarlı sonuçlar verip vermediğini belirlemek için kullanılır, böylece ölçümün zamana karşı kararlılığı sağlanmış olur.
Faktör Analizi
Kısa formun geliştirilmesinde en kritik adımlardan biri Faktör Analizi (Faktör Analizi) olmuştur. Bu analiz, ölçeğin maddelerinin hangi temel boyutlar altında toplandığını ve orijinal uzun formun çok boyutlu yapısının kısa formda da temsil edilip edilmediğini kontrol eder.
Genellikle, bir kısa form uyarlamasında, orijinal ölçeğin temel alt boyutlarını (örneğin, kariyer kaygısı, kişisel engeller) temsil eden maddeler seçilerek Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanır. Öztemel (2014) çalışmasında, kısa formun veri setine iyi uyum sağlayan ve teorik olarak anlamlı bir faktör yapısı ortaya koyulmuştur.
Araç
Test Türü: Uyarlama (Kısa Form)
Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Likert Tipi Derecelendirme beklenmektedir, ancak spesifik derecelendirme bilgisi kaynakta yer almamaktadır.)
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri ve kariyer karar verme aşamasındaki yetişkinler.
Yaş Grubu: Genç yetişkinlik (18 yaş ve üzeri).
Popülasyon Detayları: Öztemel’in (2014) çalışması genellikle üniversite öğrencileri üzerinde yürütülmüştür, bu da ölçeğin bu demografik grup için optimize edildiğini gösterir.
Test Metodolojisi: Bireylerin, kariyer karar verme güçlükleriyle ilgili duygusal ve kişisel ifadeleri ne ölçüde onayladıklarını belirten Likert tipi bir ölçek kullanılarak puanlama yapılır.
Anahtar Kelimeler
Geçerlik, Güvenirlik, Kariyer Kaygısı, Kişisel Gelişim, Psikolojik Danışmanlık, Kariyer Kararsızlığı
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Kemal Öztemel (Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü veya ilgili birim).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2014 (Uyarlama Çalışmasının Yayın Yılı).
İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir dergide yayınlanmıştır ve genellikle akademik araştırma ve eğitim amaçlı kullanımlar için yazarın izniyle ücretsiz olarak erişilebilir. Ticari kullanımlar için yazarla iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Orijinal makale PDF formatında indirilmeye sunulmuştur. Orijinal PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: duygusal-ve-kisilik-iliskili-kariyer-karar-verme-guclukleri-kisa-form-toad.pdf
Kaynaklar
Öztemel, K. (2014). Duygusal ve Kişilik İlişkili Kariyer Karar Verme Güçlükleri Ölçeği’nin kısa formu. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5 (42), 244-255.
Ölçek Maddeleri
ÖNEMLİ: Duygusal ve Kişilik İlişkili Kariyer Karar Verme Güçlükleri – Kısa Form’un maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelere ulaşmak için yukarıda belirtilen akademik makalenin incelenmesi gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Duygusal ve Kişilik İlişkili Kariyer Karar Verme Güçlükleri – Kısa Form. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/duygusal-ve-kisilik-iliskili-kariyer-karar-verme-guclukleri-kisa-form/
memjavad. "Duygusal ve Kişilik İlişkili Kariyer Karar Verme Güçlükleri – Kısa Form." Turkish Psychological Scales, 6 Jun. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/duygusal-ve-kisilik-iliskili-kariyer-karar-verme-guclukleri-kisa-form/.
memjavad. "Duygusal ve Kişilik İlişkili Kariyer Karar Verme Güçlükleri – Kısa Form." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/duygusal-ve-kisilik-iliskili-kariyer-karar-verme-guclukleri-kisa-form/.
memjavad (2026) 'Duygusal ve Kişilik İlişkili Kariyer Karar Verme Güçlükleri – Kısa Form', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/duygusal-ve-kisilik-iliskili-kariyer-karar-verme-guclukleri-kisa-form/.
[1] memjavad, "Duygusal ve Kişilik İlişkili Kariyer Karar Verme Güçlükleri – Kısa Form," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, June, 2026.
memjavad. Duygusal ve Kişilik İlişkili Kariyer Karar Verme Güçlükleri – Kısa Form. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.