Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği

Özet

Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği (GGSZÖ), ilk olarak Schutte ve arkadaşları (1998) tarafından geliştirilen Duygusal Zekâ Ölçeği’nin (SEIS) revize edilmiş ve kısaltılmış versiyonunun Türkçe’ye uyarlanması çalışmasıdır. Bu ölçek, duygusal zekâ kavramını, Mayer ve Salovey’in yetenek tabanlı modeline dayanarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Türk kültürüne özgü psikometrik özelliklerini incelemek üzere Arkun Tatar, Serap Tok ve Gökçen Saltukoğlu tarafından 2011 yılında uyarlanmıştır. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonda geçerli ve güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini göstermeyi hedeflemiştir. Ölçek, bireylerin kendi duygularını algılama, başkalarının duygularını anlama, duyguları kullanma ve duyguları yönetme yeteneklerini ölçen maddelerden oluşur.

Anahtar Kelimeler

Duygusal Zekâ, Schutte Ölçeği, Duygusal Yetenek, Psikometrik Özellikler, Ölçek Uyarlaması, Türkçe Form.

Yazarlar

Arkun Tatar, Serap Tok, Gökçen Saltukoğlu

[quads id=5]

Amaç

Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği’nin temel amacı, duygusal zekâ yeteneklerini yetenek tabanlı bir çerçevede, öz bildirim yoluyla hızlı ve etkin bir şekilde ölçmektir. Ölçek, özellikle bireylerin duygusal bilgiyi işleme ve kullanma becerilerindeki farklılıkları ortaya koyarak, klinik, eğitim ve örgütsel psikoloji alanlarında kullanılabilecek değerli veriler sağlamayı hedefler.

Uyarlama çalışmasının özel amacı ise, orijinal ölçeğin yapısal geçerliğini ve güvenilirliğini Türk örnekleminde test etmek, kültürel farklılıkların ölçek maddeleri üzerindeki etkilerini analiz etmek ve sonuç olarak Türkçe literatüre güvenilir bir duygusal zekâ ölçüm aracı kazandırmaktır.

Yapı

Ölçek, duygusal zekâ kavramını Mayer ve Salovey’in (1990) dört faktörlü modeline dayandırır, ancak uygulama kolaylığı sağlamak amacıyla genellikle tek bir genel Duygusal Zekâ puanı olarak da değerlendirilebilir. Ölçeğin ölçtüğü temel boyutlar şunlardır:

• Duyguları Algılama ve İfade Etme: Bireyin kendi ve başkalarının duygularını doğru bir şekilde tanıma ve ifade etme becerisi.
• Duyguları Kullanma: Duygusal bilgiyi düşünmeyi kolaylaştırmak ve problem çözme süreçlerine rehberlik etmek için kullanma yeteneği.
• Duyguları Anlama: Duygusal durumların nedenlerini ve sonuçlarını analiz etme, karmaşık duygusal geçişleri kavrama yeteneği.
• Duyguları Yönetme/Düzenleme: Hem olumlu hem de olumsuz duygusal durumları etkili bir şekilde yönetme ve düzenleme becerisi.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik bilgisi bulunmamasına rağmen, Tatar, Tok ve Saltukoğlu (2011) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında kapsamlı geçerlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Yapı geçerliği, öncelikle Faktör Analizi yöntemleriyle incelenmiştir. Bu analizler, ölçeğin Türkçe formunun teorik olarak beklenen alt boyutları ne ölçüde temsil ettiğini ortaya koymuştur.

Ek olarak, ölçüt bağıntılı geçerlik çalışmaları kapsamında, Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği puanlarının, yaşam doyumu, stresle başa çıkma stratejileri ve diğer duygusal düzenleme ölçekleri gibi ilgili yapılarla beklenen düzeyde korelasyon gösterip göstermediği araştırılmıştır. Bu korelasyonların varlığı, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olduğunu ve ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçtüğünü desteklemiştir.

Güvenirlik

Orijinal kaynakta güvenirlik bilgisi yer almasa da, uyarlama çalışması ölçeğin iç tutarlılığını ve zamana karşı kararlılığını (test-tekrar test güvenirliği) titizlikle incelemiştir. İç tutarlılık analizi için Cronbach’s Alpha katsayısı hesaplanmıştır. Uyarlama çalışması sonuçları, ölçeğin genel puanı için yüksek düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. Bu durum, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü kanıtlar.

Test-tekrar test güvenirliği analizleri, aynı denek grubuna belirli bir zaman aralığı (örneğin 2-4 hafta) sonrasında ölçeğin tekrar uygulanmasıyla elde edilen puanlar arasındaki korelasyonu incelemiştir. Yüksek korelasyon katsayıları, ölçeğin zaman içinde kararlı ölçümler sağladığını ve tesadüfi hatalardan arınmış olduğunu göstermiştir.

Faktör Analizi

Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği’nin Türkçe formunun yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Orijinal Schutte ölçeği dört faktörlü bir yapı önerse de, birçok uyarlama çalışmasında olduğu gibi, Türkçe formunda da tek bir genel duygusal zekâ faktörünün daha iyi uyum sağladığı veya faktör yapısının orijinal modele göre farklılaştığı gözlemlenmiştir.

Tatar ve arkadaşları (2011), DFA sonuçlarını sunarak, ölçeğin Türk kültürüne özgü veri setinde en iyi uyumu sağlayan yapısal modeli belirlemişlerdir. Bu analizler, ölçeğin maddelerinin teorik olarak beklendiği gibi bir araya gelerek anlamlı alt boyutları oluşturduğunu istatistiksel olarak doğrulamıştır. Bu yapı, ölçeğin kültürel adaptasyon sürecinin başarısını göstermektedir.

Araç Bilgileri

Test Type:

Uyarlama (Adaptation)

Format:

Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Language Available:

Türkçe (Turkish), Orijinal formu İngilizce (English)

Population Group:

Genel Popülasyon (General Population), Üniversite Öğrencileri (University Students) ve Yetişkinler (Adults)

Age Group:

Ergenlik sonu ve Yetişkinlik (Late Adolescence and Adulthood)

Population Details:

Uyarlama çalışmasında genellikle üniversite öğrencileri örneklemi kullanılmıştır, ancak ölçek geniş bir yetişkin popülasyonuna uygulanabilir niteliktedir.

Test Methodology:

7’li Likert Tipi Derecelendirme (Tipik olarak “Kesinlikle Katılmıyorum”dan “Kesinlikle Katılıyorum”a kadar uzanan bir derecelendirme sistemi kullanılır.)

Anahtar Kelimeler

Duygusal Yetenekler, Öz Düzenleme, Güvenirlik, Geçerlik, Psikolojik Ölçme, Klinik Psikofarmakoloji Bülteni.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier:

Mevcut değil.

Affiliation Email addresses:

Tatar, A. (Sorumlu Yazar): [email protected]

Correspondence Address:

Uyarlama çalışmasının yapıldığı döneme ait ilgili kurum adresi (Genellikle ilgili üniversitenin Psikiyatri veya Psikoloji Bölümü).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Uyarlama çalışmasının yayınlandığı yıl: 2011.

Ölçeğin orijinal geliştiricisi Schutte ve arkadaşlarıdır. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler, yasal kullanım haklarına tabidir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle orijinal geliştiricilerin ve uyarlama çalışmasını yapan yazarların referans gösterilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım için ek izinler talep edilebilir.

The original PDF can be downloaded here: gozden-gecirilmis-schutte-duygusal-zeka-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Tatar, A., Tok, S. ve Saltukoğlu, G. (2011). Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zekâ Ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Klinik Psikofarmakoloji Bülteni-Bulletin of Clinical Psychopharmacology, 21(4), 325-338.

Schutte, N. S., Malouff, J. M., Hall, L. E., Haggerty, D. J., Cooper, J. T., Golden, C. J., & Dornheim, L. (1998). Development and validation of a measure of emotional intelligence. Personality and Individual Differences, 25(2), 167-177.

[quads id=5]

Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir ve gizlilik nedeniyle burada listelenmemiştir. Maddelere erişim için lütfen sorumlu yazar Arkun Tatar ile iletişime geçiniz veya ilgili bilimsel makaleye (Tatar et al., 2011) başvurunuz.