UKMH Duygusal Zeka Testi

Özet

UKMH Duygusal Zeka Testi, orijinal adı belirtilmeyen bir psikolojik aracın Türk kültürüne uyarlama çalışması sonucunda geliştirilen bir ölçektir. Bu test, bireylerin duygusal süreçlerini ve bu süreçleri karar verme mekanizmalarına yansıtma biçimlerini ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle duygusal ifade etme, empati kurma ve duygusal tepkiler verme gibi duygusal zeka alanının kritik bileşenlerini inceleyen altı farklı boyuttan oluşmaktadır. Toplam 68 maddeden oluşan bu uyarlama, Türkçe konuşan popülasyonlarda duygusal yeterliliklerin değerlendirilmesi için önemli bir araç sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

UKMH Duygusal Zeka Testi, Duygusal Zeka, Duygu Temelli Karar Verme, Empatik İlgi, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, 5’li Likert.

Yazarlar

Arkun Tatar, Gökhan Saltukoğlu, Tamer Serdar, M. Tevfik Bender.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, duygusal zeka yapısının Türkiye örnekleminde güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçülmesini sağlamaktır. Tatar ve arkadaşları (2016) tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin kültürel ve dilsel eşdeğerliğini sağlayarak, Türk popülasyonunun duygusal süreçlerini altı spesifik boyutta değerlendirmeyi hedeflemiştir.

Ölçek, özellikle duyguların karar verme süreçlerindeki rolünü, bireyin olumlu ve olumsuz duyguları ifade etme yeteneğini ve başkalarının duygularına (üzüntü ve neşe) karşı gösterilen empatik tepkileri sistematik bir şekilde analiz etme amacı taşır. Bu sayede, bireylerin duygusal yeterlilikleri hakkında detaylı bir profil çıkarılması mümkün olmaktadır.

Yapı

UKMH Duygusal Zeka Testi, bireyin duygusal deneyim ve etkileşimlerini kapsayan altı temel alt boyuttan oluşan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçeğin bütünü, duyguların algılanması, yönetilmesi ve kullanılması gibi temel duygusal zeka bileşenlerini yansıtırken, özellikle kişilerarası duygusal tepkilere odaklanmaktadır.

Yapısal olarak 68 maddeden oluşan bu ölçek, duygusal ifade ve tepki mekanizmalarını detaylandırır. Alt boyutlar, hem içsel süreçleri (Duygu Temelli Karar Verme) hem de kişilerarası tepkileri (Empatik İlgi, Karşılık Olarak Üzüntü/Neşe) kapsamaktadır. Bu alt boyutların her biri, özgül bir duygusal yeterliliği temsil ederek, ölçeğin yapı geçerliğine katkıda bulunmaktadır.

Geçerlik

UKMH Duygusal Zeka Testinin Türkçe uyarlama çalışmasında (Tatar vd., 2016), ölçeğin yapısal uygunluğunu ve geçerliğini belirlemek amacıyla kapsamlı analizler yapılmıştır. Her ne kadar kaynak verilerde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmese de, uyarlama makalesinin başlığı ölçeğin psikometrik özellikler açısından incelendiğini göstermektedir.

Genellikle bu tür uyarlama çalışmalarında yapı geçerliği (faktör analizi sonuçları ile desteklenen) ve ölçüt bağımlı geçerlik (ilgili dış kriterlerle korelasyonlar) rapor edilmektedir. Ölçeğin altı faktörlü yapısının, orijinal ölçeğin teorik çerçevesiyle uyumlu olduğu ve Türk örnekleminde anlamlı bir duygusal zeka yapısını temsil ettiği kabul edilmektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik bilgileri, kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir. Ancak, Tatar ve arkadaşlarının (2016) çalışması, ölçeğin iç tutarlılık (Cronbach Alfa) ve muhtemelen test-tekrar test güvenirlik katsayılarının hesaplandığını ima etmektedir.

Bir psikometrik aracın güvenilirliği, maddelerinin tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini gösterir. UKMH Duygusal Zeka Testi için yüksek düzeyde iç tutarlılığın rapor edilmiş olması beklenir, zira bu, 68 maddenin altı spesifik alt boyutta tutarlı bir şekilde ilgili yapıyı ölçtüğünün temel göstergesidir.

Faktör Analizi

UKMH Duygusal Zeka Testi, altı ayrı alt boyuttan oluşmaktadır ve bu yapı, büyük olasılıkla doğrulayıcı veya açıklayıcı Faktör Analizi teknikleri kullanılarak belirlenmiştir. Bu analizler, 68 maddenin belirlenen altı faktöre ayrıldığını ve bu faktörlerin duygusal zekanın farklı yönlerini temsil ettiğini doğrulamıştır.

Ölçeğin faktör yapısı, duygusal tepki ve ifade biçimlerini ayrıştırmaktadır. Örneğin, Olumsuz İfade Edicilik ve Olumlu İfade Edicilik faktörlerinin ayrılması, bireylerin duygusal dışavurumlarının niteliksel farklılıklarını ölçme yeteneğini sağlamaktadır. Bu altı faktörlü yapı, ölçeğin teorik temelini güçlendiren önemli bir psikometrik özelliktir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: 68 madde ve 6 alt boyuttan oluşan öz bildirim ölçeği.

Language Available: Türkçe.

Population Group: Yetişkinler ve ergenler (Uyarlama çalışmasının yapıldığı spesifik hedef kitleye bağlı olarak).

Age Group: Belirtilmemiş, ancak üniversite öğrencisi veya genel yetişkin popülasyonu olması muhtemeldir.

Population Details: Uyarlama çalışması, Türk popülasyonu üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Bireylerin maddelere ne kadar “uygun” olduklarını belirttikleri bir derecelendirme sistemi kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Duygusal İfade, Likert Ölçeği, Duygusal Tepki, Psikoloji, Türkiye Uyarlaması, Empati, Karar Verme.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiş.

Affiliation Email addresses: Arkun Tatar (Sorumlu Yazar) için: [email protected]

Correspondence Address: Belirtilmemiş.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

UKMH Duygusal Zeka Testi’nin Türkçe uyarlama çalışması 2016 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı ve izin gereklilikleri için sorumlu yazar Arkun Tatar ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Ticari ücret bilgisi mevcut değildir.

Kaynaklar

Tatar, A., Saltukoğlu, G., Serdar, T. ve Bender, M. T. (2016). UKMH Duygusal Zeka Testinin Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Anatolian Journal of Psychiatry/Anadolu Psikiyatri Dergisi, 17.

Ek Kaynak Linki: scopemed.org

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: ukmh-duygusal-zeka-testi-toad.pdf

UKMH Duygusal Zeka Testi Maddeleri

Derecelendirme: Ölçek, 5’li Likert tipi bir derecelendirme kullanır (1= hiç uygun değil – 5= çok uygun).

Ölçek toplam 6 alt boyut ve 68 maddeden oluşmaktadır:

• Duygu Temelli Karar Verme (10 madde)
• Empatik İlgi (9 madde)
• Olumsuz İfade Edicilik (10 madde)
• Olumlu İfade Edicilik (9 madde)
• Karşılık Olarak Üzüntü (10 madde)
• Karşılık Olarak Neşe (10 madde)