Motivasyonel Kararlılık Ölçeği

Özet

Motivasyonel Kararlılık Ölçeği (MKÖ), bireylerin uzun vadeli hedeflere ulaşma yolunda gösterdikleri sebat ve tutarlılık düzeyini ölçmek amacıyla Türkçe olarak geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, 2014 yılında Sarıçam, Akın, Akın ve İlbay tarafından yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışması ile psikoloji ve eğitim alanlarının kullanımına sunulmuştur. MKÖ, 3 alt boyutta toplanmış 13 maddeden oluşmakta olup, bireylerin zorluklar karşısında motivasyonlarını sürdürme yeteneğini değerlendirmektedir. Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme formatını kullanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Motivasyonel Kararlılık, Kararlılık, Psikometrik, Geçerlik, Güvenirlik, Hakan Sarıçam, Geliştirme Ölçeği, Likert.

Yazarlar

Hakan Sarıçam, Ahmet Akın, Ümran Akın, Ayşegül Büşra İlbay.

[quads id=5]

Amaç

Motivasyonel Kararlılık Ölçeği’nin (MKÖ) temel amacı, bireylerin akademik veya kişisel yaşamlarında karşılaştıkları zorluklara rağmen uzun süreli hedeflerine yönelik gösterdikleri sebat etme ve çaba tutarlılığını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, özellikle eğitim psikolojisi ve pozitif psikoloji alanlarında, başarının yordayıcısı olarak kabul edilen motivasyonel kararlılık düzeyini nicel olarak belirlemek için tasarlanmıştır.

Ölçek, Türkçe konuşan popülasyonlarda bu önemli psikolojik yapının değerlendirilmesine olanak tanır. Böylece araştırmacılar, kararlılığın başarı, iyilik hali ve diğer psikolojik değişkenlerle ilişkisini inceleyebilirler.

Yapı

Ölçek, genellikle “azim” veya “sebat” olarak bilinen motivasyonel kararlılık yapısını ölçmektedir. Bu yapı, hedeflere bağlılıkta tutarlılık ve uzun süreli çaba gösterme eğilimini içerir. MKÖ, bu karmaşık yapıyı 3 ayrı alt boyut aracılığıyla değerlendirmektedir.

Motivasyonel Kararlılık Ölçeği, toplam 13 maddeden oluşmakta olup, bu maddeler bireylerin zorluklara karşı dirençlerini ve belirlenen amaçlardan kolayca vazgeçmeme eğilimlerini yansıtmaktadır. Ölçeğin çok boyutlu yapısı, kararlılığın farklı yönlerinin ayrı ayrı incelenmesine imkan tanımaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerlik çalışmaları, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. AFA sonuçları, veri setinin faktörleştirme için uygun olduğunu göstermiştir.

• KMO Katsayısı: Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterliliği katsayısı 0.87 olarak bulunmuştur. Bu değer, verilerin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu işaret etmektedir.
• Bartlett Sphericity Testi: Bartlett Sphericity testi sonucu χ² değeri 611.798 (serbestlik derecesi sd=78) olarak saptanmış ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p < 0.001). Bu sonuç, değişkenler arasındaki korelasyon matrisinin sıfır matrisinden farklı olduğunu ve faktör analizine uygunluğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Motivasyonel Kararlılık Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirlik düzeyleri, Cronbach Alfa iç tutarlık katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Elde edilen katsayılar, ölçeğin tutarlı bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.

• Ölçeğin Bütünü: Ölçeğin tamamı için Cronbach Alfa iç tutarlık katsayısı 0.69 olarak rapor edilmiştir. Bu değer, sosyal bilimler araştırmalarında kabul edilebilir sınıra yakındır.
• Alt Ölçekler: Ölçeği oluşturan 3 alt boyutun iç tutarlılık katsayıları sırasıyla 0.72, 0.70 ve 0.71 olarak bulunmuştur. Alt ölçeklerdeki bu daha yüksek değerler, yapıların kendi içlerinde güçlü bir tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Motivasyonel Kararlılık Ölçeği’nin yapısal özelliklerini belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Analiz, ölçeğin teorik beklentilerle uyumlu olarak çok boyutlu bir yapıyı desteklediğini ortaya koymuştur.

Faktör analizi sonuçlarına göre ölçek, toplam 13 madde ve bu maddeleri içeren 3 alt boyuttan oluşmaktadır. Elde edilen güçlü KMO ve anlamlı Bartlett test sonuçları, bu üç faktörlü yapının istatistiksel olarak sağlam temellere dayandığını doğrulamaktadır.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme (Orijinal Türkçe ölçek geliştirme çalışması)

Format: 13 madde ve 3 alt boyuttan oluşan öz bildirim ölçeği.

Derecelendirme: 5’li Likert Tipi Derecelendirme (1: Hiç Katılmıyorum – 5: Kesinlikle Katılıyorum).

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Genç yetişkinler ve üniversite öğrencileri (uygulama çalışmasının yapıldığı varsayılan grup).

Yaş Grubu: Belirtilmemiştir, ancak akademik çalışmalar bağlamında genellikle 18 yaş ve üzeri.

Popülasyon Detayları: Geçerlik ve güvenirlik çalışması, Türk popülasyonu üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanan, kısa süreli tamamlanabilen psikometrik değerlendirme aracı.

Anahtar Kelimeler

Motivasyon, Kararlılık, Azim, Eğitim Psikolojisi, Sebat, Psikoloji, İç Tutarlılık, Faktör Yapısı.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Hakan Sarıçam

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut kaynakta belirtilmemiştir.

Kurumsal E-posta Adresleri: Mevcut kaynakta belirtilmemiştir.

Yazışma Adresi: Mevcut kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Motivasyonel Kararlılık Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması 2014 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlarla kullanımı için sorumlu yazar Hakan Sarıçam ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım ücreti ve izin koşulları, yazarın takdirine ve kullanım amacına bağlıdır.

Kaynaklar

Saricam, H., Akın, A., Akın, Ü. ve İlbay, A. B. (2014). Motivasyonel Kararlılık Ölçeğinin Türkçe Formu: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Turkish Journal of Education, 3(1), 60-69.

Bu çalışmanın Google Scholar bağlantısına buradan ulaşılabilir: scholar.google.com.tr.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: motivasyonel-kararlilik-olcegi-toad.pdf.

[quads id=5]

Motivasyonel Kararlılık Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.