Modüler Öğretimi Değerlendirmeye İlişkin Tutum Ölçeği

Özet

Modüler Öğretimi Değerlendirmeye İlişkin Tutum Ölçeği (MÖDTÖ), Gömleksiz (2002) tarafından geliştirilmiş, eğitim bilimleri alanında kullanılan psikometrik bir araçtır. Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin modüler öğretim sistemine yönelik sahip oldukları duyuşsal eğilimleri, yani tutumlarını ölçmektir. Ölçek, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi’nde yayımlanan bir makale kapsamında geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılarak alanyazına kazandırılmıştır. Ölçek, özellikle eğitim fakültesi öğrencileri ve öğretmen adaylarının bu modern öğretim yaklaşımına olan inanç, değer ve duygusal tepkilerini sistematik bir şekilde değerlendirmeye olanak tanır.

Ölçek, geliştirme aşamasında kapsamlı bir literatür taraması ve uzman görüşleri ile desteklenmiş olup, eğitimde yenilikçi yaklaşımların kabul düzeyini belirleme açısından önemli bir rol üstlenmektedir. Bu araç, eğitimcilerin ve politika yapıcıların, modüler programların uygulanması ve yaygınlaştırılması süreçlerinde karşılaşılabilecek tutumsal engelleri veya destekleri tespit etmelerine yardımcı olur.

Anahtar Kelimeler

Modüler Öğretim, Tutum Ölçeği, Psikometri, Eğitim Bilimleri, Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Gömleksiz, M. N.

Amaç

Bu ölçeğin birincil amacı, eğitim alanında giderek yaygınlaşan modüler öğretim yaklaşımına karşı bireylerin sahip olduğu genel tutum düzeyini nicel olarak belirlemektir. Tutum, bir nesneye, duruma ya da kişiye yönelik öğrenilmiş, istikrarlı ve tutarlı bir tepki eğilimi olarak tanımlanır. Ölçek, bu tepki eğilimini olumlu ve olumsuz boyutlarda analiz ederek, eğitim sistemindeki reformlara veya yeniliklere karşı gösterilen direnci veya adaptasyonu anlamlandırmayı hedefler.

Ölçek, özellikle yükseköğretim kurumlarında veya mesleki eğitim merkezlerinde uygulanan modüler sistemlerin etkinliğini değerlendirmeden önce, uygulayıcıların ve öğrencilerin bu sisteme ne kadar inandığını veya ne kadar olumlu baktığını tespit etmek için kritik bir öneme sahiptir.

Yapı

MÖDTÖ, psikolojik bir yapı olarak “Modüler Öğretime Yönelik Tutum” yapısını ölçmektedir. Tutumlar genellikle bilişsel (inançlar), duyuşsal (duygular) ve davranışsal (eylem eğilimleri) bileşenlerden oluşur. Bu ölçek, özellikle duyuşsal ve bilişsel bileşenlere odaklanarak, katılımcıların modüler programların faydası, gerekliliği, uygulanabilirliği ve kişisel öğrenme deneyimine etkisi hakkındaki düşüncelerini sorgular.

Ölçeğin geliştirme çalışmasında, tutum yapısının tek boyutlu mu yoksa birden fazla alt boyuttan mı oluştuğu faktör analizi yoluyla incelenmiştir. Modüler öğretimin karmaşık doğası göz önüne alındığında, tutumun genellikle alt faktörler (örneğin, modüler öğretimin verimliliği, modüler öğretimin öğrenci motivasyonuna etkisi, modüler programların esnekliği gibi) üzerinden ölçülmesi beklenir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, geliştiricisi Gömleksiz (2002) tarafından titizlikle yürütülmüştür. Orijinal çalışmanın başlığı, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizlerinin yapıldığını açıkça belirtmektedir. Ölçeğin yapı geçerliği, genellikle faktör analizi yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Bu analizler, maddelerin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece temsil ettiğini gösterir.

Ayrıca, ölçeğin kapsam geçerliğini sağlamak amacıyla, maddeler oluşturulurken ilgili literatür detaylıca taranmış ve eğitim bilimleri alanındaki uzmanların görüşlerine başvurulmuştur. Bu süreç, maddelerin modüler öğretimin tüm kritik yönlerini temsil ettiğinden emin olmak için kritik öneme sahiptir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Gömleksiz (2002) tarafından yapılan çalışmada, ölçeğin maddelerinin birbirleriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösteren bir güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır. Psikometrik açıdan, bu tür tutum ölçekleri için genellikle Cronbach Alfa katsayısı rapor edilir. Yüksek bir Alfa değeri (genellikle 0.70 ve üzeri), ölçeğin tutarlı bir şekilde ölçüm yaptığını ve güvenilir olduğunu gösterir.

Güvenirlik çalışmalarının sonuçları, ölçeğin farklı zamanlarda ve benzer örneklemlerde uygulandığında tutarlı sonuçlar verebilecek nitelikte olduğunu desteklemektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal boyutlarını ortaya çıkarmak için Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılmıştır. KFA, ölçek maddelerinin hangi temel boyutlar altında toplandığını belirlemeye yardımcı olur. Bu analiz sonucunda, ölçeğin tek faktörlü mü yoksa çok faktörlü bir yapıya mı sahip olduğu tespit edilmiştir.

Faktör yapısının belirlenmesinde genellikle Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterliliği testi ve Bartlett küresellik testi gibi istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin Modüler Öğretime Yönelik Tutum yapısını ne ölçüde başarılı bir şekilde ayrıştırdığını göstermektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Beşli veya Yedilki Likert Ölçeği (Ölçek maddeleri genellikle “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a uzanan bir derecelendirme formatına sahiptir.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim Bilimleri Alanında Çalışanlar, Öğretmen Adayları ve Yükseköğretim Öğrencileri.

Yaş Grubu: Yetişkinler (Genellikle 18+)

Popülasyon Detayları: Ölçek, Gömleksiz (2002) çalışmasında Fırat Üniversitesi gibi eğitim fakültesi öğrencilerinden oluşan bir örneklem üzerinde geliştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim (Self-Report) ölçeği. Katılımcıların her maddeye yönelik kendi tutumlarını belirtmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Program Geliştirme, Tutum, Öğretim Metotları, Ölçekleme, Psikometri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2002 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin ticari kullanımı ve izin gereklilikleri hakkında spesifik bilgi mevcut olmamakla birlikte, akademik araştırmalarda kullanım için genellikle yazarın yayınlanmış makalesine atıf yapılması yeterlidir. Detaylı izinler için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

• Gömleksiz, M. N. (2002). Modüler Öğretime İlişkin Bir Tutum Ölçeğinin beçerlik ve güvenirliği. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 275-285.
• Orijinal makale PDF’i buradan indirilebilir: http://web.firat.edu.tr/sosyalbil/dergi/arsiv/cilt12/sayi2/275-285.pdf

Modüler Öğretimi Değerlendirmeye İlişkin Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte doğrudan sunulmamıştır. Ancak, ölçeğin tam metni aşağıdaki PDF dosyasında bulunabilir:

• moduler-ogretimi-degerlendirmeye-iliskin-tutum-olcegi-toad.pdf