İşbirlikli Öğretim Yönteminde Değerlendirmeye Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

İşbirlikli Öğretim Yönteminde Değerlendirmeye Yönelik Tutum Ölçeği, 1995 yılında A. M. Sünbül tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin işbirlikli öğretim yöntemleri uygulanırken kullanılan değerlendirme biçimlerine karşı geliştirdikleri tutumları nicel olarak belirlemektir. Bu ölçek, işbirliğine dayalı öğrenme ortamlarının pedagojik etkilerini ve öğrencilerin bu ortamlardaki ölçme süreçlerine yönelik algılarını anlamada kritik bir rol oynamaktadır.

Ölçek, özellikle işbirliğine dayalı öğrenme yöntemlerinin uygulanmasında kullanılan değerlendirme biçiminin (örneğin, grup notu, bireysel not, akran değerlendirmesi) öğrencilerin akademik başarısı (erişi) ve derse yönelik genel tutumları üzerindeki etkisini incelemek üzere tasarlanmıştır. Bu araç, eğitim araştırmalarına İşbirlikli Öğretim Yöntemi bağlamında değerlendirme süreçlerine yönelik öğrenci bakış açısını sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

İşbirlikli Öğretim Yöntemi, Tutum Ölçeği, Değerlendirme, Ölçme Aracı Geliştirme, Eğitim Psikolojisi, Yüksek Lisans Tezi.

Yazarlar

A. M. Sünbül

Amaç

Ölçeğin temel amacı, işbirlikli öğretim yöntemi çerçevesinde uygulanan farklı değerlendirme biçimlerinin öğrencilerin erişi (başarı) düzeyleri ve tutumları üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu bağlamda, ölçek, öğrencilerin işbirlikli öğrenme sürecinin ayrılmaz bir parçası olan değerlendirme mekanizmalarına yönelik olumlu veya olumsuz duygusal eğilimlerini ortaya koymak üzere tasarlanmıştır.

Bu ölçek, eğitim araştırmacılarına ve uygulayıcılara, işbirlikli öğrenme ortamlarında kullanılan ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarının öğrenci psikolojisi üzerindeki etkilerini derinlemesine analiz etme fırsatı sunmaktadır. Elde edilen veriler, değerlendirme sistemlerinin öğrencilerin motivasyonunu ve işbirliği isteğini nasıl etkilediğini anlamaya yardımcı olur.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin İşbirlikli Öğretim Yönteminde Değerlendirmeye Yönelik Tutum yapılarını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle öğrencilerin grup çalışmasındaki bireysel sorumluluk, akran değerlendirmesi ve işbirlikli etkinliklerin sonunda uygulanan sınav ya da değerlendirme yöntemlerine karşı sergiledikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri kapsamaktadır.

Tutum, psikolojide bireyin belirli bir nesneye, duruma veya kişiye karşı geliştirdiği organize olmuş inançlar, duygular ve davranışsal niyetler bütünü olarak tanımlanır. Bu ölçek özelinde, değerlendirme sisteminin adil, teşvik edici veya caydırıcı olarak algılanıp algılanmadığı gibi faktörler ölçülen temel yapıyı oluşturur. Ölçek, öğrencilerin değerlendirme sürecini benimseme veya reddetme düzeylerini belirlemeye odaklanır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmalarına dair detaylı bilgiler, ölçeğin geliştirildiği kaynak olan yüksek lisans tezinde (Sünbül, 1995) yer almaktadır. Kaynak özetinde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiştir. Tipik olarak, geliştirme çalışmalarında yapı geçerliği için faktör analizi ve kapsam geçerliği için uzman görüşleri gibi yöntemler kullanılmıştır. Ölçeğin, gerçekten öğrencilerin işbirlikli değerlendirmeye yönelik tutumlarını ölçtüğünü kanıtlayan kanıtlar, tezin metodoloji bölümünde sunulmuştur.

Eğitim araştırmalarında geçerlik, ölçüm aracının amaçlanan yapıyı ne kadar doğru ve anlamlı bir şekilde ölçtüğünü ifade eder. Bu ölçeğin geçerlik çalışmaları, işbirlikli öğrenme bağlamında tutum yapısının kültürel ve pedagojik uygunluğunu doğrulamayı amaçlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizlerine ait spesifik katsayılar (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı veya test-tekrar test güvenilirliği) özet verilerde bulunmamaktadır. Ölçeğin güvenilirliğinin belirlenmesi amacıyla yürütülen detaylı istatistiksel çalışmalar, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde sunulan orijinal yüksek lisans tezinde ayrıntılı olarak incelenebilir.

Güvenirlik, bir ölçme aracının tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Bir tutum ölçeğinin güvenilir olması, aynı koşullar altında tekrar uygulandığında benzer sonuçlar vermesi anlamına gelir. Bu ölçeğin iç tutarlılık analizleri, maddeler arasındaki korelasyonu ve ölçeğin genel hata payını belirlemek için kritik öneme sahiptir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek ve tutum yapısının boyutlarını belirlemek amacıyla faktör analizi yönteminin kullanıldığı varsayılmaktadır. Geliştirme aşamasında, ölçeğin maddelerinin ölçülmek istenen teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini göstermek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemlerinden biri ya da her ikisi uygulanmış olabilir.

İşbirlikli öğrenmede değerlendirme tutumunun genellikle bireysel katkının algılanması, grup başarısının değerlendirilmesi ve genel değerlendirme adaletine yönelik alt boyutlardan oluştuğu düşünüldüğünde, faktör analizinin bu boyutları ayrıştırarak ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya koyduğu tahmin edilmektedir.

Araç Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Derecelendirme formatı orijinal kaynakta belirtilmemiştir; ancak standart tutum ölçekleri yapısı gereği genellikle Likert tipi derecelendirme (örneğin, 5’li veya 7’li) kullanır.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Öğrenciler (Students)

Age Group: Ölçek, yüksek lisans tezinin örneklemine bağlı olarak Ortaöğretim veya Yükseköğretim öğrencileri üzerinde kullanılmıştır.

Population Details: Ölçeğin uygulandığı spesifik öğrenci grubu, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde sunulan yüksek lisans tezi örnekleminde detaylandırılmıştır.

Test Methodology: Kağıt-kalem testi (Paper-and-pencil test) veya çevrimiçi uygulama formatında kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim, Öğrenme, İşbirliği, Tutum, Değerlendirme Biçimi, Sünbül 1995, Hacettepe Üniversitesi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 1995

Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ticari kullanım veya ücret bilgisi tezin içeriğine bağlıdır. Akademik amaçlı kullanım için genellikle yazarın izni veya tezin yayınlandığı kurumun (Hacettepe Üniversitesi) kuralları geçerlidir. Kullanım öncesinde kaynak gösterilmesi ve izin alınması önerilir.

Kaynaklar

Sünbül, A. M. (1995). İşbirliğine dayalı öğretim yönteminde kullanılan değerlendirme biçiminin öğrencilerin erişi ve tutumlarına etkisi (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Bu teze Yükseköğretim Kurumu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: isbirlikli-ogretim-yonteminde-degerlendirmeye-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

İşbirlikli Öğretim Yönteminde Değerlendirmeye Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına, referans olarak belirtilen Sünbül (1995) başlıklı yüksek lisans tezinden ulaşılabilir.