Çevrimiçi Değerlendirmeye Karşı Tutum Ölçeği

Özet

Çevrimiçi Değerlendirmeye Karşı Tutum Ölçeği, bireylerin eğitim ve öğretim süreçlerinde kullanılan çevrimiçi değerlendirme yöntemlerine yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla 2015 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek geliştirme çalışması, Emrah Gül, Ömer Çokluk ve Çiğdem Doğan Gül tarafından gerçekleştirilmiş ve bulguları akademik bir dergi olan Procedia – Social and Behavioral Sciences‘da yayımlanmıştır. Bu ölçek, özellikle yükseköğretim bağlamında, öğrencilerin veya eğitimcilerin teknoloji destekli ölçme ve değerlendirme sistemlerine karşı sahip oldukları bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimleri nicel olarak belirlemeyi hedeflemektedir. Ölçeğin geliştirilmesi, bu alandaki mevcut boşluğu doldurarak, eğitim teknolojileri entegrasyonunun başarısını etkileyen temel psikolojik faktörlerden biri olan tutum yapısının anlaşılmasına katkıda bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Çevrimiçi Değerlendirme, Tutum Ölçeği, E-Değerlendirme, Psikometri, Ölçek Geliştirme, Eğitim Teknolojileri, Yükseköğretim

Yazarlar

Emrah Gül, Ömer Çokluk, Çiğdem Doğan Gül

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin çevrimiçi ortamda gerçekleştirilen sınavlar, testler ve diğer değerlendirme aktivitelerine yönelik genel kabul düzeylerini, endişelerini ve algılanan faydalarını sistematik bir şekilde ölçmektir. Geleneksel yöntemlerden dijital yöntemlere geçişin hızlandığı eğitim ortamlarında, bu ölçek, kullanıcıların adaptasyon süreçlerini ve eğilimlerini belirleyerek, eğitim kurumlarına ve politika yapıcılara rehberlik edecek güvenilir veriler sunmayı amaçlamaktadır.

Bu araç, özellikle eğitim bilimleri ve eğitim teknolojileri alanında çalışan araştırmacılar için tasarlanmıştır. Ölçek, çevrimiçi değerlendirme sistemlerinin tasarımında ve uygulanmasında karşılaşılabilecek olası direnç noktalarını veya destekleyici faktörleri tanımlamada kritik bir rol oynamaktadır.

Yapı

Çevrimiçi Değerlendirmeye Karşı Tutum Ölçeği, tutum kavramının geleneksel üç bileşenli modeline uygun olarak geliştirilmiştir:

• Bilişsel Bileşen: Çevrimiçi değerlendirmenin doğruluğu, güvenilirliği ve adil olup olmadığına dair inançları ve düşünceleri içerir.
• Duyuşsal Bileşen: Çevrimiçi sınavlara girerken hissedilen kaygı, rahatlık veya memnuniyet gibi duygusal tepkileri kapsar.
• Davranışsal Eğilim Bileşeni: Bireyin gelecekte çevrimiçi değerlendirme yöntemlerini kullanma veya destekleme yönündeki niyetini veya eğilimini ifade eder.

Ölçek, bu çok boyutlu yapıyı temsil edecek şekilde maddeler içermekte olup, katılımcıların çevrimiçi değerlendirme deneyimlerine dair karmaşık görüşlerini yakalamayı hedefler. Ölçek geliştirme sürecinde bu yapının psikometrik olarak doğrulanması için çeşitli istatistiksel teknikler kullanılmıştır.

Geçerlik

Geliştirme çalışmasının temel bir adımı olarak, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğünü belirlemek amacıyla geçerlik çalışmaları yapılmıştır. Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, yayınlanan akademik makalede (Gül vd., 2015) Kapsam Geçerliği (uzman görüşü ile) ve Yapı Geçerliği (Faktör Analizi ile) yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Yapı geçerliğinin incelenmesi, ölçeğin teorik olarak beklenen alt boyutları doğru bir şekilde ayırıp ayırmadığını ortaya koymuştur. Detaylı geçerlik analizleri için orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını belirlemek amacıyla güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Bir tutum ölçeği olarak, dahili tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değerinin hesaplandığı tahmin edilmektedir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle ne kadar uyumlu olduğunu gösterir. Ayrıca, ölçeğin zaman içinde kararlılığını test etmek için Test-Tekrar Test güvenirlik yönteminin de kullanılmış olması olasıdır. Güvenirlik değerlerinin kesin sonuçları, ilgili akademik referansta (Gül vd., 2015) yer almaktadır.

Faktör Analizi

Çevrimiçi Değerlendirmeye Karşı Tutum Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü incelemek amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde genellikle öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanarak madde havuzundan elde edilen verilerin altında yatan boyutlar belirlenir. Ardından, daha sağlam bir yapısal model oluşturmak için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile bu boyutların teorik modele uygunluğu test edilir. Bu analizler sonucunda ölçeğin kaç faktörden oluştuğu ve her bir faktörün hangi maddeleri içerdiği netleştirilmiştir. Bu sayede ölçeğin çok boyutlu yapısı bilimsel olarak temellendirilmiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme, Tutum Ölçeği

Format: Likert Tipi Derecelendirme. Orijinal çalışmada derecelendirme bilgisi net olarak belirtilmemiştir, ancak tutum ölçeklerinde yaygın olarak 5’li veya 7’li Likert tipi (Örneğin: Kesinlikle Katılıyorum – Kesinlikle Katılmıyorum) kullanılmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yükseköğretim öğrencileri veya akademik personel (Eğitim teknolojilerini kullanan tüm yetişkinler).

Yaş Grubu: Yetişkin (Genellikle 18 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Ölçek, çevrimiçi değerlendirme süreçlerine maruz kalan veya bu süreçleri yöneten kişilerin tutumlarını incelemek için tasarlanmıştır. Detaylı örneklem bilgisi (büyüklük ve demografik özellikler) referans makalede mevcuttur.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Envanteri (Self-report inventory). Katılımcılar, kendilerine sunulan ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Tutum, Çevrimiçi Öğrenme, E-Öğrenme, Psikolojik Ölçüm, Ölçek, Eğitimde Değerlendirme, Yükseköğretim

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor (Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.)

Bağlılık E-posta Adresleri: Sorumlu yazarın e-posta adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Emrah Gül, Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi (Detaylı adres orijinal makalede yer almaktadır.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2015

İzinler ve Ücret: Ölçek akademik araştırma amaçlı geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve olası ücretlendirme koşulları hakkında kesin bilgi için sorumlu yazar (Emrah Gül) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Genellikle bu tür geliştirme ölçekleri akademik çalışmalarda ücretsiz kullanılabilir, ancak ticari kullanım için izin alınması zorunludur.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi burada indirilebilir: cevrimici-degerlendirmeye-karsi-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Gül, E., Çokluk, Ö.,ve Doğan Gül, Ç. (2015). Development of an Attitudes Scale toward Online Assessment. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 174: 529 – 536.

Çevrimiçi Değerlendirmeye Karşı Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. (Orijinal kaynakta maddeler sağlanmamıştır.)

Ölçeğin maddeleri, telif hakkı veya gizlilik nedeniyle bu platformda açıkça sunulmamaktadır. Maddeler için lütfen yukarıda belirtilen orijinal akademik referansa (Gül vd., 2015) başvurunuz.