APS Mükemmeliyetçilik Ölçeği

Özet

APS Mükemmeliyetçilik Ölçeği, özgün bir mükemmeliyetçilik ölçüm aracının Türkçe’ye uyarlama çalışmasıdır. Bu uyarlama, F. Sapmaz tarafından 2006 yılında Sakarya Üniversitesi’nde hazırlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, bireylerdeki mükemmeliyetçilik eğilimlerini uyumlu (adaptive) ve uyumsuz (maladaptive) boyutlar açısından incelemek ve bu özelliklerin psikolojik belirti düzeyleri ile olan ilişkisini araştırmaktır.

Ölçek, özellikle üniversite öğrencilerinin psikososyal gelişim süreçlerinde mükemmeliyetçiliğin olumlu ve olumsuz etkilerini tespit etmeye yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır. Bu çalışma, Türk kültürüne özgü popülasyonlarda mükemmeliyetçilik yapısının anlaşılmasına önemli bir katkı sunmaktadır. Orijinal ölçeğin detaylı psikometrik özellikleri, uyarlama çalışmasının yapıldığı yüksek lisans tezi içerisinde yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Mükemmeliyetçilik, Uyumlu Mükemmeliyetçilik, Uyumsuz Mükemmeliyetçilik, Ölçek Uyarlama, Üniversite Öğrencileri, Psikopatoloji, Psikolojik belirti, Ölçek.

Yazarlar

F. Sapmaz (Uyarlayan)

Amaç

APS Mükemmeliyetçilik Ölçeği uyarlamasının temel amacı, üniversite öğrencilerinin sahip olduğu uyumlu ve uyumsuz mükemmeliyetçilik özelliklerinin, genel psikolojik belirti düzeyleri üzerindeki etkilerini ve ilişkilerini bilimsel olarak incelemektir. Bu, mükemmeliyetçiliğin sadece tek boyutlu bir yapı değil, aynı zamanda hem olumlu hem de olumsuz sonuçları olabilen çok boyutlu bir yapı olduğunu göstermeyi hedeflemektedir.

Ölçek, klinisyenler ve araştırmacılar için bireylerin mükemmeliyetçilik profillerini belirleyerek, özellikle uyumsuz mükemmeliyetçilikle ilişkili olabilecek kaygı, depresyon veya diğer psikolojik sorunları erken teşhis etme potansiyeli sunmaktadır.

Yapı

APS Mükemmeliyetçilik Ölçeği, mükemmeliyetçilik yapısını çok boyutlu bir çerçevede ele almaktadır. Genellikle orijinal APS ölçekleri, yüksek kişisel standartlar belirleme (uyumlu boyut) ve hatalara aşırı tepki gösterme veya başkalarının beklentileriyle ilgili endişe duyma (uyumsuz boyut) gibi alt boyutları ölçer.

Uyarlama çalışması, mükemmeliyetçilik özelliklerini uyumlu ve uyumsuz olarak kategorize ederek, bu iki boyutun ruh sağlığı üzerindeki farklı etkilerini araştırmaya odaklanmıştır. Uyumlu mükemmeliyetçilik genellikle başarı motivasyonu ve hedef odaklılıkla ilişkilendirilirken, uyumsuz mükemmeliyetçilik kaygı, erteleme ve düşük benlik saygısı gibi sorunlarla ilişkilendirilmektedir.

Geçerlik

Uyarlama çalışmasının geçerlik analizlerine dair spesifik istatistiksel değerler bu kaynakta mevcut değildir. Ancak, ölçeğin geçerlik çalışmalarının, Sapmaz (2006) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezi içerisinde detaylı olarak sunulduğu varsayılmaktadır. Geçerlik incelemeleri genellikle yapı geçerliği (faktör analizi) ve ölçüt bağımlı geçerliği (diğer psikolojik belirti ölçekleri ile korelasyonlar) içermektedir.

Güvenirlik

APS Mükemmeliyetçilik Ölçeği‘nin Türkçe uyarlamasına ait güvenirlik katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı) bu kaynakta belirtilmemiştir. Güvenirlik çalışmalarının sonuçlarına ulaşmak için Sapmaz’ın (2006) tezine başvurulması gerekmektedir. Güvenirlik, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setlerinde tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini gösterir.

Faktör Analizi

Ölçeğin orijinal yapısının Türkçe popülasyonunda korunup korunmadığını belirlemek amacıyla yapılan faktör analizleri (genellikle Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi), uyarlama tezinin kritik bir bölümünü oluşturmaktadır. Ölçeğin uyumlu ve uyumsuz mükemmeliyetçilik gibi teorik alt boyutlarının Türk örnekleminde de bağımsız yapılar olarak ortaya çıkıp çıkmadığı bu analizlerle belirlenmiştir. Bu analizlerin sonuçları da Sapmaz (2006) tarafından hazırlanan tezde yer almaktadır.

Ölçüm Aracı

Test Türü: Uyarlama (Orijinal bir öz bildirim ölçeğinin Türkçe’ye adaptasyonu)

Format: Öz bildirim ölçek formatı. Derecelendirme formatı bu kaynakta belirtilmemiştir, ancak genellikle Likert tipi bir ölçek kullanıldığı varsayılmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Genç Yetişkinlik dönemi (Öğrencilik yaşına uygun)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerde eğitim gören öğrenciler örneklem olarak kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Kesitsel araştırma deseni kullanılarak veri toplanmıştır. Katılımcılar, mükemmeliyetçilik düzeylerini ve psikolojik belirti düzeylerini değerlendiren anket formlarını doldurmuşlardır.

Anahtar Kelimeler

Kişisel Standartlar, Endişe, Adaptif Mükemmeliyetçilik, Maladaptif Mükemmeliyetçilik, Lisans Tezi, Mükemmeliyetçilik, Psikometri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Çalışmanın yapıldığı kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin kullanım izinleri için doğrudan uyarlama çalışmasının yazarı ile iletişime geçilmesi gerekmektedir ([email protected]).

Ücret: Bilinmiyor (Genellikle akademik tezlerde yer alan ölçekler, ticari olmayan akademik araştırmalar için ücretsizdir).

Test Yılı: Uyarlama ve araştırma yılı: 2006.

Kaynaklar

Sapmaz, F. (2006). Üniversite öğrencilerinin uyumlu ve uyumsuz mükemmeliyetçilik özelliklerinin psikolojik belirti düzeyleri açısından incelenmesi. (Yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.

Bu uyarlama çalışmasının tam metnine Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi, ek materyal olarak burada mevcuttur. Orijinal PDF buradan indirilebilir: aps-mukemmeliyetcilik-olcegi-toad.pdf.

APS Mükemmeliyetçilik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Bu kaynakta APS Mükemmeliyetçilik Ölçeği’nin spesifik maddeleri yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi ve derecelendirme talimatları için, Sapmaz (2006) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezinin ekler bölümüne başvurulması gerekmektedir.