AÖF Ders Kitaplarına İlişkin Tutum Ölçeği

Özet

AÖF Ders Kitaplarına İlişkin Tutum Ölçeği, İrem Erdem Aydın tarafından 2002 yılında bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçek, özellikle Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi (AÖF) öğrencileri için hazırlanan ders kitaplarının niteliği ve bu kitaplara yönelik öğrenci tutumlarını ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Geliştirme süreci, ders kitaplarının tasarımını yapılandırmacı öğrenme yaklaşımının ilkeleri doğrultusunda değerlendirmeye odaklanmıştır.

Ölçek, öğrencilerin ders materyallerinin anlaşılırlığı, sunulan örnek olayların ve örneklerin günlük yaşamla bağlantısı gibi pedagojik unsurlara dair algılarını ve memnuniyet düzeylerini belirlemektedir. 5’li Likert ölçeği formatında hazırlanan bu araç, yüksek bir iç tutarlılık katsayısına (Cronbach Alpha = 0.89) sahiptir.

Anahtar Kelimeler

AÖF, tutum ölçeği, ders kitabı, uzaktan öğretim, yapılandırmacı yaklaşım, öğrenci tutumu, psikometri

Yazarlar

İrem Erdem Aydın

Amaç

Ölçeğin temel amacı, uzaktan öğretim sisteminde kritik bir öğrenme materyali olan AÖF ders kitaplarının etkililiğini ve öğrencilerin bu materyallere karşı geliştirdikleri duygusal ve bilişsel tepkileri (tutumları) nicel olarak ölçmektir. Bu çalışma, özellikle ders kitaplarının yapılandırmacı öğrenme teorisine uygunluk düzeyini araştırmayı hedeflemiştir.

Elde edilen veriler, ders kitaplarının içerik sunumu, örneklerin seçimi ve ünite yapısının öğrencinin konuyu anlamasına olan katkısı gibi kritik alanlarda geri bildirim sağlamak ve gelecekteki ders kitabı geliştirme stratejilerini optimize etmek için kullanılmaktadır.

Yapı

AÖF Ders Kitaplarına İlişkin Tutum Ölçeği, öğrencilerin AÖF ders kitaplarının pedagojik ve yapısal özelliklerine yönelik genel tutumunu ölçen tek veya çok boyutlu bir yapıyı hedeflemektedir. Ölçülen temel psikolojik yapı, öğrencinin ders materyalini ne derece faydalı, ilgili ve etkili bulduğu inancıdır. Ölçek maddeleri, özellikle ders materyallerinin günlük yaşamla ilişkilendirilmesi ve öğrenmeyi teşvik edici örnek olay sunumları gibi yapılandırmacı yaklaşımla ilişkili unsurlara odaklanmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel sonuçlar (örneğin, yapı geçerliği veya ölçüt bağımlı geçerlik) kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir. Ancak, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilen araçlarda genellikle kapsam geçerliğinin sağlanması amacıyla uzman görüşüne başvurulması temel bir adımdır. Ölçeğin yapısal uygunluğunun daha kapsamlı bir şekilde belirlenmesi için ilerideki çalışmalarda açımlayıcı veya doğrulayıcı faktör analizi yapılması önerilebilir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizi, maddelerin iç tutarlılığını test etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu analizde, yaygın olarak kullanılan Cronbach Alpha katsayısı hesaplanmıştır. Analiz sonuçlarına göre, ölçeğin iç tutarlılık katsayısı 0.89 olarak bulunmuştur.

0.89 değeri, ölçeğin maddeleri arasında yüksek düzeyde bir korelasyon ve homojenlik olduğunu göstermekte olup, ölçeğin ölçmek istediği tutum yapısını oldukça güvenilir bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır. Bu yüksek iç tutarlılık, ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanıma uygun olduğunu işaret eder.

Faktör Analizi

Ölçeğin boyut yapısını belirlemek amacıyla gerçekleştirilen faktör analizi sonuçlarına dair detaylı bilgi, sağlanan kaynak özetinde yer almamaktadır. Ölçek, muhtemelen bir bütün olarak genel tutumu ölçen tek boyutlu bir yapıya sahiptir. Ölçeği kullanacak araştırmacıların, ölçeğin potansiyel alt boyutlarını ve faktör yüklerini anlamak için orijinal yüksek lisans tezine (Aydın-Erdem, 2002) başvurmaları gerekmektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme. Yanıt seçenekleri şu şekildedir: 1=kesinlikle katılmıyorum, 5=kesinlikle katılıyorum.

Language Available: Türkçe

Population Group: Yükseköğretim öğrencileri

Age Group: Yetişkin (Genellikle 18 yaş ve üstü AÖF öğrencileri)

Population Details: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi öğrencileri.

Test Methodology: Bireysel olarak uygulanan, öz bildirim (Self-report) temelli tutum anketi.

Anahtar Kelimeler

tutum, AÖF, ders kitabı tasarımı, Cronbach Alpha, Likert ölçeği, uzaktan eğitim

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir (Tez dönemi itibarıyla sorumlu yazar adresi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek 2002 yılında geliştirilmiştir. Ölçek, akademik bir çalışma (yüksek lisans tezi) ürünü olduğundan, akademik araştırmalarda kullanılması genellikle tezin kaynak gösterilmesi şartıyla mümkündür. Diğer kullanımlar için sorumlu yazar İrem Erdem Aydın ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilmektedir. Ölçek, YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişime açıktır.

Kaynaklar

Aydın-Erdem, İ. (2002). Yapıcı görüşe göre ders kitaplarının tasarımı: AÖF uzaktan öğretim ders kitapları örneği. (Yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.

Tezin bağlantısı YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde mevcuttur: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: aof-ders-kitaplarina-ilisksn-tutum-olcegi-toad.pdf

AÖF Ders Kitaplarına İlişkin Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

• 2.Ünite girişindeki örnek olay konuları daha iyi anlamamı sağladı
• 9.Yaşamın içinden,üniteden anlatılan konuları daha iyi anlamamı sağladı.
• 6.Ünite içinde verilen örnekler,günlük yaşamda karşılaşabileceğim örneklerden seçildi.