Yöneticilerin Karakter Eğitimi Yeterlik İnancı Ölçeği

Özet

Yöneticilerin Karakter Eğitimi Yeterlik İnancı Ölçeği (YKEYİÖ), okul yöneticilerinin okullarında Karakter Eğitimi programlarını uygulama, yönetme ve destekleme konularındaki öz yeterlik inançlarını ölçmek amacıyla uyarlanmış kapsamlı bir ölçme aracıdır. Ölçek, 7 alt boyutta toplam 70 maddeden oluşmaktadır. Bu alt boyutlar, program yönetimi, liderlik, çalışan ilişkileri, aile katılımı, öğrenci gelişimi, okul iklimi ve program metodolojisi gibi karakter eğitiminin kritik uygulama alanlarını kapsamaktadır. Ölçek, yöneticilerin bu zorlu süreçlerdeki yeterlik inancı düzeylerini 6’lı Likert Ölçeği formatında değerlendirmektedir.

2010 yılında Parlar, Çavuş, Levent ve Ekşi tarafından Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan ölçek, yüksek iç tutarlılık katsayıları ve uygun yapı geçerliliği sonuçları ile psikometrik açıdan sağlam bir araç olduğunu kanıtlamıştır. YKEYİÖ, eğitim yönetimi ve değerler eğitimi alanlarında yöneticilerin profesyonel gelişim ihtiyaçlarını belirlemek için önemli bir kaynak sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yöneticilerin Karakter Eğitimi Yeterlik İnancı Ölçeği, Öz Yeterlik, Eğitim Yönetimi, Karakter Eğitimi, Değerler Eğitimi, Okul İklimi, Faktör Analizi, Güvenirlik.

Yazarlar

Hanifi Parlar, Murat Çavuş, Faruk Levent, Halil Ekşi.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, okul yöneticilerinin, okullarında uygulanan karakter eğitimi programlarının çeşitli yönlerini başarılı bir şekilde yönetme, yürütme ve destekleme konusundaki kişisel yeterlik inançlarını nicel olarak ölçmektir. Bu yeterlik inançları, yöneticinin program başarısına olan katkısını ve algılanan liderlik rolünü belirlemek açısından kritiktir.

Ölçek, yöneticilerin güçlü ve zayıf hissettikleri alanları (örneğin, program metodolojisi veya aile katılımı) tespit etmeye yardımcı olarak, hedefe yönelik mesleki gelişim ve eğitim stratejilerinin oluşturulmasına zemin hazırlar. Bu sayede, karakter eğitimi girişimlerinin etkinliği artırılabilir.

Yapı

Yöneticilerin Karakter Eğitimi Yeterlik İnancı Ölçeği (YKEYİÖ), yöneticilerin karakter eğitimine yönelik yeterliklerini yedi farklı alt boyutta ele alan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, Albert Bandura’nın ortaya koyduğu öz yeterlik teorisine dayanmaktadır. Yedi alt boyut ve bu boyutların odaklandığı temel konular şunlardır:

1. Program Yönetimi: Eğitim müfredatının seçimi ve okul genelinde uygulanması.
2. Yönetimsel Liderlik: Yöneticinin ahlaki lider olarak model olma ve güvenilirlik sergileme becerisi.
3. Çalışan İlişkileri: Okul çalışanları arasında ahlaki değerlerin uygulanması ve model olunması.
4. Aile Katılımı: Ebeveynleri ve velileri karakter oluşumu çabalarına dahil etme yeteneği.
5. Öğrenci Gelişimi: Öğrencilerde olumlu değer yargılarını model alma konusunda velileri motive etme.
6. Okul İklimi: Okulu ve çevresini değerler eğitimini destekleyen bir kurum haline getirme.
7. Program Metodolojisi: Problem çözme, krizlere müdahale ve kültürel farkındalık gibi özel alanlarda öğrenci merkezli aktiviteleri sağlama.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliğini saptamak amacıyla Faktör Analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu analiz öncesinde, veri setinin faktör analizi için uygunluğunu kontrol etmek üzere Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Bartlett’s Küresellik Testleri uygulanmıştır.

Elde edilen sonuçlar, ölçme aracının yapısal olarak güçlü olduğunu göstermiştir. KMO testi sonucu .897 olarak bulunmuştur, bu değer örneklem büyüklüğünün faktör analizi için oldukça yeterli olduğunu işaret etmektedir. Bartlett’s testi sonucu ise 8921.790 (p<.001) olarak anlamlı çıkmıştır. Bu istatistiksel bulgular, toplanan verilerin dağılımının uygun olduğunu ve çok değişkenli analizler için yeterli korelasyonun mevcut olduğunu doğrulamaktadır.

Güvenirlik

Yöneticilerin Karakter Eğitimi Yeterlilik İnancını Ölçme Aracı’nın (YKEYİÖA) güvenirlik analizinde iç tutarlılık katsayıları incelenmiştir. İç tutarlılık analizi sonucunda, ölçeğin alt boyutlarındaki güvenirlik düzeylerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Alt boyutlar için Cronbach Alfa değerleri, iletişim ve saygı alt boyutu için α=.7927 ile yeterlilik alt boyutu için α=.9378 arasında değişmektedir. Ayrıca, Guttman değerleri G=.7237 (iletişim ve Saygı) ile G=.8964 (yeterlilik) arasında; Spearman Brown değerleri ise S=.7545 (bilişim) ile S=.9098 (yeterlilik) arasında yer almıştır. Ölçeğin tamamı için hesaplanan toplam güvenirlik katsayıları son derece yüksektir: Toplam Cronbach Alfa değeri α=.9636, Guttman değeri G=.8859 ve Spearman Brown değeri S=.8877 olarak hesaplanmıştır. Bu değerler, ölçeğin tutarlı ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu açıkça göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliliğini desteklemek amacıyla kullanılan Faktör Analizi, YKEYİÖ’nün teorik yapısını destekleyen sonuçlar vermiştir. Analiz, yöneticilerden elde edilen verilerin yedi alt boyuta ayrıldığını ve bu yapının istatistiksel olarak anlamlı olduğunu doğrulamıştır.

Özellikle Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterliliği testinin .897 çıkması (KMO değerinin .60’ın üzerinde olması genellikle kabul edilebilir sayılırken, .80 üzeri çok iyi kabul edilir), örneklem büyüklüğünün ve verilerin faktör çıkarma işlemi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermektedir. Bartlett’s testi sonuçlarının (p<.001) anlamlı çıkması ise değişkenler arasındaki korelasyon matrisinin birim matris olmadığını, dolayısıyla faktör analizinin uygun olduğunu kanıtlamaktadır.

Araç

Test Type: Uyarlama Ölçeği (Adaptation Scale)

Format: 6’lı Likert Ölçeği (1= hiç katılmıyorum – 6= tamamen katılıyorum)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Okul Yöneticileri (School Administrators)

Age Group: Yetişkin (Adult)

Population Details: Karakter eğitimi programlarını uygulayan veya uygulayabilecek olan eğitim yöneticileri.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Questionnaire). Toplam 70 madde ve 7 alt boyuttan oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

YKEYİÖ, Yönetici Yeterliği, Ahlaki Liderlik, Değerler Eğitimi, Okul Gelişimi, Program Metodolojisi, İç Tutarlılık, Psikometri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Sorumlu yazar Hanifi Parlar için: [email protected]

Correspondence Address: Hanifi Parlar, İstanbul Ticaret Üniversitesi (Yayın tarihinde).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2010 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanım izni ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Hanifi Parlar ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: yoneticilerin-karakter-egitimi-yeterlik-inanci-olcegi-toad.pdf

İlgili ek makale bağlantısı: faruklevent.com

Kaynaklar

Parlar, H., Çavuş, M., Levent, F. ve Ekşi, H. (2010). Yöneticilerin Karakter Eğitimi Yeterlik İnancı Ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması. Değerler Eğitimi Dergisi, 8(19), 177-205.

Yöneticilerin Karakter Eğitimi Yeterlik İnancı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

• Program Yönetimi (10 m): Okulun bütün unsurlarına tavsiye edilebilecek nitelikte, araştırma kökenli bir eğitim müfredatı seçme konusunda okul geneline yardımcı olabiliyorum
• Yönetimsel Liderlik (10 m): Okulun ahlaki lideri olarak bütün çalışanlar ve öğrencilerin tek biçimli örnek aldığı ahlaki davranışlar sergilediğim ve güvenirlik ölçütü olabildiğime inanıyorum
• Çalışan İlişkileri (10 m): Okul çalışanları arasında, temel ahlaki değerlere sahip olduğum ve bu değerleri uygulayan örnek bir insan modeli olduğum konusu tasdik edilip onaylanacak bir kişi olduğuma inanıyorum
• Aile Katılımı (10 m): Okulun karakter oluşumu ve gelişimi konusundaki çabalarının devam etmesini sağlayacak ebeveynleri ve velileri görevlendirme ve çalıştırma konusunda yetenekliyim
• Öğrenci Gelişimi (10 m): Okulun değerler eğitimi girişimleri sonucu ortaya çıkmış olumlu değer yargılarını model almaları onusunda velileri ve okul aile birliğini motive etmekteyim
• Okul İklimi (10 m): Okulu ve okul çevresini değerler eğitimi öğelerini öğreten, uygulayan ve destekleyen bir kurum haline getirdiğime inanıyorum
• Program Metodolojisi (10 m): Problem çözme, örnek öğrenci yetiştirme, krizlere müdahale ve kültürel farkındalık gibi özel alanlarda öğrenci merkezli okul ve sınıf aktivitelerinin gerçekleşmesini sağlamaktayım