Okul Öncesi Öğretmen Adaylarına Yönelik Müzik Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği

Özet

Okul Öncesi Öğretmen Adaylarına Yönelik Müzik Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği, 2017 yılında Gökay Yıldız tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, okul öncesi öğretmen adaylarının müzik eğitimi etkinliklerini yürütme, planlama ve uygulama konularındaki öz-yeterlik inançlarını belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Geliştirme süreci, ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak için Temel Bileşenler Analizi (TBA) yöntemini kullanarak faktör analizini içerirken, güvenirliği ise Cronbach-Alfa iç tutarlılık katsayısı ile test edilmiştir. Bu çalışma, öğretmen adaylarının mesleki yeterliliklerini müzik alanında değerlendiren önemli bir psikometrik katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öz-yeterlik, müzik eğitimi, okul öncesi öğretmen adayları, ölçek geliştirme, faktör analizi, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Gökay Yıldız

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, okul öncesi öğretmen adaylarının, mesleki yaşamlarında kritik öneme sahip olan müzik eğitimi uygulamalarına ilişkin kendilerini ne derece yeterli algıladıklarını objektif ve yapılandırılmış bir şekilde ölçmektir. Elde edilen veriler, öğretmen yetiştirme programlarının müzik eğitimi ders içeriklerinin etkinliğini değerlendirmek ve adayların eksik olduğu alanları belirleyerek destekleyici eğitimler planlamak için bir temel oluşturur.

Ölçek, öğretmen adaylarının teorik bilgilerini pratik pedagojik yeterliliklere dönüştürme konusundaki inanç düzeylerini tespit ederek, bu inançların öğrencilerin müzikal gelişimine olan etkilerini dolaylı yoldan anlamaya yardımcı olmayı hedefler.

Yapı

Ölçek, Albert Bandura’nın sosyal öğrenme teorisine dayanan öz-yeterlik kavramını ölçmektedir. Öz-yeterlik İnancı, bireyin belirli bir performansı başarıyla gerçekleştirebilme yeteneğine olan kişisel yargısıdır. Bu bağlamda, ölçek, öğretmen adaylarının şu konulardaki inançlarını sorgular:

  • Müzik etkinliklerini planlama ve organize etme.
  • Çocuklara şarkı öğretme ve ritim çalışmaları yaptırma.
  • Müzik aletlerini (basit düzeyde) kullanma ve entegre etme.
  • Yaratıcılığı destekleyen müzik aktiviteleri geliştirme.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini kanıtlamak amacıyla Temel Bileşenler Analizi (TBA) kullanılarak keşfedici faktör analizi (KFA) yürütülmüştür. Yapı geçerliği çalışmaları, ölçek maddelerinin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı (müzik eğitimi öz-yeterliği) gerçekten ölçüp ölçmediğini istatistiksel olarak göstermeyi amaçlamıştır. Bu analiz, maddelerin beklenen faktör yapısı altında toplandığını doğrulamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. İç tutarlılığı belirlemek için yaygın olarak kabul gören Cronbach-Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek bir Cronbach-Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini incelemek üzere kullanılan Temel Bileşenler Analizi (Principal Component Analysis – PCA), ölçeğin kaç boyuttan oluştuğunu ortaya koymuştur. Bu yöntem, maddeler arasındaki varyansı açıklayan temel bileşenleri belirleyerek, ölçeğin çok boyutlu mu yoksa tek boyutlu mu olduğunu saptamaya olanak tanımıştır. Faktör analizi sonuçları, müzik eğitimi öz-yeterliğinin alt boyutlarını veya tek bir genel yapıyı temsil ettiğini istatistiksel olarak desteklemiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Likert Tipi Ölçek (Detaylı derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir, ancak öz-yeterlik ölçekleri genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi format kullanır.)

Dil Kullanılabilirliği: Türkçe

Popülasyon Grubu: Okul Öncesi Öğretmen Adayları

Yaş Grubu: Genç Yetişkinlik (Genellikle 18-25 yaş aralığındaki üniversite öğrencileri)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki eğitim fakültelerinin okul öncesi öğretmenliği lisans programlarına kayıtlı öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz Bildirimli (Self-Report) Anket Metodu.

Anahtar Kelimeler

Eğitim psikolojisi, öğretmen yeterlilikleri, öz-yeterlik, müzik eğitimi, pedagoji, ölçek.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (Tahmini kurum bilgisi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir kongre bildirisi kapsamında 2017 yılında sunulmuştur. Ticari kullanım ve telif hakları için yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Orijinal PDF dosyası bu bağlantıdan indirilebilir: okul-oncesi-ogretmen-adaylarina-yonelik-muzik-egitimi-oz-yeterlik-inanci-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Yıldız, G. (2017). Okul Öncesi Öğretmen Adaylarına Yönelik Müzik Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeğinin geliştirilmesi. IV. International Eurasian Educational Research Congress içinde (s.1071-1073). Denizli: Pamukkale Üniversitesi.

[quads id=5]

Okul Öncesi Öğretmen Adaylarına Yönelik Müzik Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

[Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.]

Cite this article

memjavad (2026). Okul Öncesi Öğretmen Adaylarına Yönelik Müzik Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/okul-oncesi-ogretmen-adaylarina-yonelik-muzik-egitimi-oz-yeterlik-inanci-olcegi/

memjavad. "Okul Öncesi Öğretmen Adaylarına Yönelik Müzik Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 13 Jan. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/okul-oncesi-ogretmen-adaylarina-yonelik-muzik-egitimi-oz-yeterlik-inanci-olcegi/.

memjavad. "Okul Öncesi Öğretmen Adaylarına Yönelik Müzik Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/okul-oncesi-ogretmen-adaylarina-yonelik-muzik-egitimi-oz-yeterlik-inanci-olcegi/.

memjavad (2026) 'Okul Öncesi Öğretmen Adaylarına Yönelik Müzik Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/okul-oncesi-ogretmen-adaylarina-yonelik-muzik-egitimi-oz-yeterlik-inanci-olcegi/.

[1] memjavad, "Okul Öncesi Öğretmen Adaylarına Yönelik Müzik Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, January, 2026.

memjavad. Okul Öncesi Öğretmen Adaylarına Yönelik Müzik Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF