Karakter Eğitimi Yetkinlik İnancı Skalası (KEYİS)

Özet

Karakter Eğitimi Yetkinlik İnancı Skalası (KEYİS), öğretmenlerin karakter eğitimi süreçlerindeki yetkinlik inançlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama aracıdır. Ölçek, özellikle öğretmenlerin öğrencilere doğru ve yanlış değerleri öğretme, dürüstlük gibi temel ahlaki özellikleri kazandırma konusundaki öz yeterlilik algılarını değerlendirmeye odaklanmaktadır. Skala, Milson ve Ekşi (2003) tarafından Türkçe’ye uyarlanmış ve eğitim alanında kullanılmak üzere psikometrik özellikleri incelenmiştir. Bu araç, öğretmenlerin karakter eğitimi müfredatını uygulama ve öğrencilerin karakter gelişimini destekleme becerilerine duydukları güveni nicel olarak belirlemeyi hedefler.

Anahtar Kelimeler

Karakter Eğitimi, Yetkinlik İnancı, Öğretmen Yetkinliği, Öz yeterlilik, Ahlaki Eğitim, Eğitim Psikolojisi, KEYİS.

Yazarlar

Milson, A. J., Halil Ekşi.

Amaç

KEYİS’in temel amacı, öğretmenlerin sınıf ortamında ve genel eğitim bağlamında karakter değerlerini öğretme ve modellediğini düşündükleri davranışları sergileme konusundaki algılanan yetkinlik inancı düzeylerini belirlemektir. Bu ölçek, eğitimcilerin bu alandaki güçlü ve zayıf yönlerini tespit ederek, hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının planlanmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Ölçeğin uyarlanması, Türkiye bağlamında karakter eğitimine yönelik yetkinlik algılarının araştırılmasına olanak tanımıştır.

Yapı

Karakter Eğitimi Yetkinlik İnancı Skalası (KEYİS), öğretmenlerin karakter eğitimine dair inançlarını yansıtan iki ana alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt boyutlar, öğretmenlerin öz yeterlilik algısının hem kişisel hem de genel düzeylerini kapsamaktadır. Bu yapı, toplamda 24 madde ile ölçülmektedir.

• Kişisel Öğretim Yetkinliği (KÖY): Bu alt boyut, öğretmenin bireysel olarak karakter eğitimi konularında ne kadar rahat, bilgili ve etkili hissettiğini ölçer. Öğretmenin kendi bilgi, beceri ve çabalarının öğrenci başarısı üzerindeki etkisine olan inancını temsil eder.
• Genel Öğretim Yetkinliği (GÖY): Bu alt boyut, öğretmenin dış faktörlerden (müfredat, okul yönetimi, aile desteği, vb.) bağımsız olarak, karakter eğitimini genel olarak ne kadar etkili bir şekilde yürütebileceğine dair inancını ölçer.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasında geçerlik analizlerine dair spesifik detaylar kaynak metinde açıkça belirtilmemiştir. Ancak uyarlama çalışmalarında genellikle yapı geçerliği (faktör analizi) ve kapsam geçerliğine (uzman görüşü) başvurulur. KEYİS’in iki faktörlü yapısı, orijinal skaladaki yapı ile uyum göstererek yapı geçerliğine dair dolaylı kanıt sunmaktadır.

Geçerlik çalışmaları, bir ölçme aracının gerçekten ölçmeyi amaçladığı psikolojik yapıyı ölçüp ölçmediğini gösteren kritik bir adımdır. KEYİS’in geçerliğine yönelik daha kapsamlı veriler için, Milson ve Ekşi (2003) tarafından yayımlanan orijinal makalenin incelenmesi tavsiye edilmektedir.

Güvenirlik

KEYİS’in güvenirliği, iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa kullanılarak hesaplanmıştır. Elde edilen katsayılar, ölçek alt boyutlarının güvenilir olduğunu göstermektedir:

• Kişisel Öğretim Yetkinliği (KÖY) için iç tutarlılık katsayısı: .8295.
• Genel Öğretim Yetkinliği (GÖY) için iç tutarlılık katsayısı: .6240.

KÖY alt boyutunun güvenirliği oldukça yüksek kabul edilirken (.80 üzeri), GÖY alt boyutunun güvenirliği kabul edilebilir düzeyde (yaklaşık .60) olup, bu durum alt boyutun maddelerinin iç tutarlılığının orta düzeyde olduğunu işaret etmektedir. Genel olarak, bu katsayılar ölçek alt boyutlarının tutarlı ölçümler sağladığını ortaya koymaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek, toplamda 24 maddeden oluşmakta olup, bu maddeler iki ayrı faktör veya alt boyuta ayrılmaktadır. Bu faktörler, ölçeğin kavramsal yapısını destekler nitelikte, karakter eğitimi bağlamındaki yetkinliği iki ayrı düzlemde ele almaktadır.

• Faktör 1: Kişisel Öğretim Yetkinliği (KÖY): 12 maddeyi içerir.
• Faktör 2: Genel Öğretim Yetkinliği (GÖY): 12 maddeyi içerir.

Bu iki faktörlü yapı, öğretmenlerin yetkinlik algısının hem kendi kapasitelerine (Kişisel) hem de genel sistemin kapasitesine (Genel) yönelik bileşenlerini ayrıştırmaktadır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Kendini Değerlendirme (Self-Report)

Dil Seçenekleri: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler (Eğitimciler)

Yaş Grubu: Yetişkin (Öğretmenlik mesleğini icra edenler)

Popülasyon Detayları: Karakter eğitimi süreçlerinde aktif rol alan eğitim profesyonelleri.

Test Metodolojisi: Ölçek, 5’li Likert Ölçeği kullanılarak derecelendirilir. Yanıt seçenekleri şunlardır:

1. Kesinlikle katılmıyorum
2. Katılmıyorum
3. Kısmen katılıyorum
4. Katılıyorum
5. Tamamen Katılıyorum

Anahtar Kelimeler

Öz yeterlik, Ahlaki Gelişim, Eğitim Psikolojisi, Öğretmen, Karakter Eğitimi Yetkinliği, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Halil Ekşi

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2003 (Uyarlama Çalışması)

İzinler ve Ücret: Ticari olmayan akademik araştırmalar için genellikle makaleye atıf yapmak yeterlidir, ancak kesin kullanım izni için sorumlu yazar Halil Ekşi ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Makalenin orijinal PDF’i aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ded.dem.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF versiyonu ise burada mevcuttur: karakter-egitimi-yetkinlik-inanci-skalasi-keyis-toad.pdf

Kaynaklar

• Milson, A. J. ve Ekşi, H. (2003). Öğretmenlerin karakter eğitiminde yetkinlik duygusu konusunda bir ölçme aracına doğru: Karakter Eğitimi Yetkinlik İnancı Skalası ve Türkçe’ye uyarlanma çalışması. Değerler Eğitimi Dergisi, 1(4), 99-130.

Karakter Eğitimi Yetkinlik İnancı Skalası (KEYİS) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Kişisel Öğretim Yetkinliği (12 madde): Öğrencilerimle doğru ve yanlış meseleleri hakkında konuşma konusunda genellikle rahatımdır.

Genel Öğretim Yetkinliği (12 madde): Öğrencilerime dürüst olmayı öğretebileceğimden emin değilim.