Yetişkin Eğitimine Karşı Tutumlar Ölçeği

Özet

Yetişkin Eğitimine Karşı Tutumlar Ölçeği (YEKTO), 1994 yılında Ç. Akgüner tarafından Türkiye’deki bireylerin sürekli eğitim faaliyetlerine yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, yetişkin eğitimi ve yaşam boyu öğrenme kavramlarına yönelik algıları, motivasyon düzeylerini ve katılım eğilimlerini değerlendirmeyi hedefler. Ölçek, özellikle Türkiye bağlamında, yetişkinlerin bu tür faaliyetlere karşı gösterdiği olumlu veya olumsuz eğilimleri sistematik olarak belirlemek için tasarlanmıştır.

Geliştirme süreci, Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde tamamlanan bir yüksek lisans tezi (yüksek lisans tezi) kapsamında yürütülmüştür. Ölçeğin temel amacı, tutum kavramını operasyonel hale getirerek, eğitim politikalarının ve programlarının planlanmasına veri sağlamaktır.

Anahtar Kelimeler

Yetişkin Eğitimi, Sürekli Eğitim, Tutum, Ölçek Geliştirme, Türkiye, Yaşam Boyu Öğrenme, Sosyal Bilimler.

Yazarlar

Ç. Akgüner

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin sürekli eğitim faaliyetlerine karşı geliştirdikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri nicel olarak ölçmektir. Ölçek, yetişkinlerin kişisel ve mesleki gelişimleri için sunulan eğitim fırsatlarına ne kadar değer verdiklerini, bu eğitimlere katılmaya ne kadar istekli olduklarını ve bu tür faaliyetlerin faydalarına dair inançlarını saptamayı amaçlamaktadır.

Ölçeğin geliştirilmesi, 1990’lı yılların Türkiye’sinde yetişkin eğitimine olan ilgiyi ve katılımı etkileyen faktörleri anlamlandırmak için kritik bir adım olmuştur. Elde edilen veriler, hedef kitlenin eğitim ihtiyaçlarına ve engellerine uygun programlar tasarlamak için bir temel oluşturmayı hedeflemiştir.

Yapı

Yetişkin Eğitimine Karşı Tutumlar Ölçeği, psikolojide merkezi bir kavram olan tutum yapısını ölçmektedir. Tutum, bir objeye, duruma veya fikre karşı bireyin sahip olduğu değerlendirici tepkidir ve genellikle üç bileşenden oluşur: bilişsel (inançlar), duygusal (hissedilenler) ve davranışsal (eylem eğilimi).

Ölçek, yetişkin eğitimi bağlamında bu üç bileşeni kapsayacak şekilde tasarlanmıştır. Örneğin, bireyin sürekli eğitimin kariyer başarısı üzerindeki etkisine dair inançları (bilişsel), eğitime katılmaktan duyduğu heyecan veya kaygı (duygusal) ve gelecekteki eğitimlere katılma niyeti (davranışsal) bu yapının alt boyutlarını oluşturabilir.

Geçerlik

Kaynak verilerde ölçeğin geçerlik çalışmalarına dair spesifik bilgiler (“-“) bulunmamaktadır. Ancak, bir ölçek geliştirme çalışması olan Akgüner (1994) yüksek lisans tezinde, yapı geçerliği, içerik geçerliği ve/veya ölçüt bağıntılı geçerlik gibi standart psikometrik analizlerin yapıldığı varsayılmaktadır.

Akademik standartlara göre, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğünü gösteren geçerlik çalışmalarının, orijinal tez çalışmasında detaylı bir şekilde sunulmuş olması gerekmektedir. Kullanıcıların ölçeği uygulamadan önce tezin tamamına erişerek bu geçerlik verilerini incelemesi önerilir.

Güvenirlik

Kaynak verilerde ölçeğin güvenirlik çalışmalarına dair spesifik bilgiler (“-“) bulunmamaktadır. Güvenirlik, ölçeğin zamana karşı tutarlılığını ve iç tutarlılığını ifade eder. Tipik olarak, iç tutarlılık için Cronbach Alfa katsayısı ve/veya test-tekrar test güvenirlik katsayıları raporlanmalıdır.

Ölçeğin güvenilirliğinin yüksek olması, sonuçların tesadüfi hatalardan arınmış olduğu anlamına gelir. Orijinal yüksek lisans tezinde, ölçeğin farklı alt boyutları için hesaplanan güvenirlik katsayılarının detaylı olarak sunulduğu varsayılmaktadır. Bu veriler, ölçeğin araştırma amaçlı kullanımının uygunluğunu belirlemek açısından önemlidir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme türündeki çalışmalarda, ölçülen yapının boyutlarını belirlemek amacıyla genellikle Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanır. Yetişkin Eğitimine Karşı Tutumlar Ölçeği için de, tutumun hangi alt faktörlerden (örneğin, algılanan fayda, maliyet algısı, kurumsal engeller) oluştuğunu belirlemek amacıyla faktör analizi yapılmış olmalıdır.

Faktör analizi sonuçları, ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olup olmadığını ve maddelerin hangi faktörler altında toplandığını gösterir. Bu bilgiler, ölçekten elde edilen puanların yorumlanması için kritik öneme sahiptir. Kaynak verilerde bu detaylar bulunmamakla birlikte, orijinal tezde faktör yükleri ve açıklanan varyans oranları gibi bilgilerin mevcut olduğu kabul edilmektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Kaynak verilerde derecelendirme bilgisi belirtilmemiştir (“-“). Tipik bir tutum ölçeği olduğu için, büyük ihtimalle Likert tipi bir derecelendirme formatı (örneğin, 5’li veya 7’li Likert) kullanılmıştır.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Yetişkinler (Adults)

Age Group: Yetişkin popülasyonu (Genellikle 18 yaş ve üzeri)

Population Details: Türkiye’deki yetişkin nüfus. Ölçek, özellikle sürekli eğitim faaliyetlerine katılım potansiyeli olan grupları hedeflemiştir.

Test Methodology: Kendi kendine raporlama (Self-Report) yöntemiyle uygulanan psikometrik bir ölçektir.

Anahtar Kelimeler

Tutum Ölçeği, Sürekli Eğitim Faaliyetleri, Psikometri, Yetişkin Gelişimi, Türkiye Araştırması.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Ç. Akgüner, Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul (1994 yılı itibarıyla)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanımı için orijinal tez yazarı ve Boğaziçi Üniversitesi’nin izin prosedürlerinin takip edilmesi gerekebilir. Ticari kullanım için ücretlendirme bilgisi mevcut değildir.

Test Yılı: 1994

Kaynaklar

• Akgüner, Ç. (1994). Attitudes toward continuing education activities in Turkey (Master thesis). Boğaziçi University Institute of Social Sciences, İstanbul.

Yetişkin Eğitimine Karşı Tutumlar Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak verilerde yer almamaktadır. Maddelere erişim için Akgüner (1994) tarafından yazılan yüksek lisans tezinin tamamına ulaşılması gerekmektedir.