Table of Contents
Öz
Matematiğe Karşı Korku ve Tutumlar Anketi, ortaöğretim öğrencilerinin matematik dersine yönelik duygusal ve bilişsel tepkilerini, özellikle de matematik kaygısı ve derse karşı geliştirdikleri tutumları ölçmek amacıyla 2009 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçek, öğrencilerin matematiği algılama biçimlerini, matematiksel içeriklerin karmaşıklığına dair inançlarını ve bu durumun akademik çalışmalarına etkisini belirlemeyi hedeflemektedir. Anket, 19 maddeden oluşmakta olup, cevaplar 4’lü Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanılarak toplanmaktadır. Bu araç, eğitim psikolojisi alanında öğrencilerin matematik başarısızlığının altında yatan duygusal bariyerleri teşhis etmek için kritik bir rol oynamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Matematik Korkusu, Matematik Tutumları, Ortaöğretim Öğrencileri, Likert Ölçeği, Psikometrik Geliştirme, Akademik Kaygı.
Yazarlar
Sinan Aydın
Amaç
Matematiğe Karşı Korku ve Tutumlar Anketinin temel amacı, ortaöğretim düzeyindeki öğrencilerin matematik dersine yönelik sahip oldukları korku düzeylerini ve genel tutumlarını nicel olarak ölçmektir. Bu ölçek, öğrencilerin matematiğe yükledikleri değer, derse karşı duydukları motivasyon eksikliği ve matematiksel görevleri yerine getirirken yaşadıkları anksiyete seviyelerini saptayarak, eğitimcilerin ve araştırmacıların bu olumsuz duygusal durumların akademik performansa etkisini anlamalarına yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır.
Ölçek, özellikle öğrencilerin matematiği gereksiz görme eğilimlerini, ders çalışmaktan kaçınma davranışlarını ve konuların karmaşık olduğu yönündeki algılarını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu sayede, öğrencilerin matematik başarısını artırmaya yönelik pedagojik müdahalelerin geliştirilmesi için somut veriler sağlanması hedeflenmiştir.
Yapı
Ölçek, iki ana psikolojik yapıyı ölçmektedir: Matematik Korkusu (Anksiyetesi) ve Matematiğe Yönelik Tutumlar. Matematik Korkusu, bireyin matematiksel problemleri çözerken veya matematik dersiyle ilgili durumlarla karşılaştığında deneyimlediği gerginlik, endişe ve kaygı duygularını ifade eder. Bu, genellikle matematiksel yeteneklere duyulan güvensizlikten kaynaklanır.
Matematiğe Yönelik Tutumlar yapısı ise, bireyin matematiğe karşı geliştirdiği duygusal tepkileri, değerlendirmeleri ve davranış eğilimlerini kapsar. Bu tutumlar, dersin gerekliliğine inanmaktan, dersi sevip sevmemeye ve matematik çalışmaya harcanan çabaya kadar geniş bir yelpazeyi içerir. Ölçek, bu iki yapının ortaöğretim öğrencilerindeki dağılımını ve etkileşimini araştırmaktadır.
Geçerlik
Matematiğe Karşı Korku ve Tutumlar Anketi, geliştirme aşamasında olduğu için, geçerlik çalışmalarının Sinan Aydın’ın 2009 tarihli yüksek lisans tezi kapsamında detaylıca gerçekleştirildiği varsayılmaktadır. Eldeki özet bilgide spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiştir.
Tipik olarak, bu tür bir geliştirme çalışmasında içerik geçerliği (uzman görüşleri ile maddelerin amaca uygunluğu) ve yapı geçerliği (Faktör Analizi yoluyla ölçeğin teorik yapıyı ne kadar iyi yansıttığı) incelenmiştir. Yapısal geçerliğin sağlanması, ölçeğin gerçekten matematik korkusunu ve tutumları ölçtüğünü göstermesi açısından kritiktir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirliğine dair nicel veriler kaynak bilgide belirtilmemiştir. Ancak, psikometrik standartlara uygun olarak, ölçeğin iç tutarlılığının (Internal Consistency) Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak rapor edilmiş olması beklenmektedir.
Güvenirlik analizleri, ölçek maddelerinin tutarlı sonuçlar verip vermediğini ve aynı yapıyı ölçme derecesini belirler. Yüksek iç tutarlılık katsayısı, ölçeğin güvenilir bir araç olduğunu gösterir ve tekrarlanan ölçümlerde benzer sonuçlar elde edilebileceği anlamına gelir. Bu veriler, ölçeğin dayandığı yüksek lisans tezinde mevcuttur.
Faktör Analizi
Ölçek geliştirme (Geliştirme) türünde olduğu için, 19 maddenin altında yatan boyutları belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yapılmıştır. Bu analiz, matematiğe karşı korku ve tutum gibi teorik olarak farklılaşan yapıların ölçek maddeleri aracılığıyla ne şekilde gruplandığını ortaya koyar.
Beklenen sonuç, ölçeğin birden fazla faktörden oluşmasıdır; bu faktörler genellikle “Matematiksel Kaygı/Korku”, “Matematiğin Değeri/Gerekliliği” ve “Matematiksel İçeriklerin Karmaşıklığı Algısı” gibi alt boyutlara ayrılabilir. Faktör yüklerinin incelenmesi, ölçeğin yapısal geçerliğine önemli katkı sağlamaktadır.
Araç
Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Öz Bildirim Anketi)
Format: 19 maddeden oluşan, kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanabilen anket formatı.
Mevcut Dil: Türkçe.
Popülasyon Grubu: Öğrenciler.
Yaş Grubu: Ortaöğretim öğrencileri (Lise çağı).
Popülasyon Detayları: Çalışma, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde sunulan yüksek lisans tezi kapsamında ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir.
Test Metodolojisi: Ölçek, 4’lü Likert tipi derecelendirme kullanır. Cevap seçenekleri şu şekildedir: 1=Asla Katılmam, 2=Kısmen Katılmam, 3=Kısmen Katılırım, 4=Tamamen Katılırım. Yüksek puanlar, genellikle matematiğe karşı daha olumsuz tutum veya daha yüksek korku seviyesini işaret eder, ancak madde yönüne (olumlu/olumsuz ifade) dikkat edilmelidir.
Anahtar Kelimeler
Matematik Eğitimi, Kaygı, Tutum, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Ortaöğretim.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.
Bağlılık E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.
Yazışma Adresi: Sinan Aydın (Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2009 itibarıyla).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: Ölçek, 2009 yılında yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir.
İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir tez çalışması kapsamında geliştirildiğinden, genellikle eğitim ve araştırma amaçlı kullanımları serbesttir veya yazarın iznine tabidir. Ticari kullanımlar için yazar Sinan Aydın’dan resmi izin alınması gerekmektedir.
Kaynaklar
Aydın, S. (2009). Ortaöğretim öğrencilerinin matematik dersi ile ilgili görüşlerinin incelenmesi. (Yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Tezin orijinal bağlantısı YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: matematige-karsi-korku-ve-tutumlar-anketi-toad.pdf
Matematiğe Karşı Korku ve Tutumlar Anketinin Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
- Ölçek toplamda 19 maddeden oluşmaktadır.
- Matematiği neden okumak zorunda olduğumu anlayamıyorum (12.madde)
- Matematik dersini düşünmekten başka derslere çalışmadığım olur (4. madde)
- Matematik dersinde konular bana karmaşık gelir (16. madde)
Cite this article
memjavad (2026). Matematiğe Karşı Korku ve Tutumlar Anketi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/matematige-karsi-korku-ve-tutumlar-anketi/
memjavad. "Matematiğe Karşı Korku ve Tutumlar Anketi." Turkish Psychological Scales, 22 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/matematige-karsi-korku-ve-tutumlar-anketi/.
memjavad. "Matematiğe Karşı Korku ve Tutumlar Anketi." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/matematige-karsi-korku-ve-tutumlar-anketi/.
memjavad (2026) 'Matematiğe Karşı Korku ve Tutumlar Anketi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/matematige-karsi-korku-ve-tutumlar-anketi/.
[1] memjavad, "Matematiğe Karşı Korku ve Tutumlar Anketi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.
memjavad. Matematiğe Karşı Korku ve Tutumlar Anketi. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.