Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği

Özet

Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği (YÇUÖ), orijinali Funk ve Rogge (2007) tarafından geliştirilen Gözden Geçirilmiş Çift Uyum Ölçeği’nin (Revised Dyadic Adjustment Scale – RDAS) Türkçe adaptasyonudur. Bu ölçek, çiftler arasındaki ilişkisel kalitenin ve uyum düzeyinin hızlı ve etkin bir şekilde ölçülmesini amaçlamaktadır. Ölçeğin Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk kültürüne uygunluğunu değerlendirmek amacıyla 2017 yılında H. T. Bayraktaroğlu ve E. T. Çakıcı tarafından psikometrik özellikleri incelenmiştir. Çalışma, ölçeğin psikolojik araştırmalarda ve klinik uygulamalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermiştir.

Ölçek, dört temel boyutta çift uyumunu değerlendirerek, ilişkisel memnuniyetin geniş bir yelpazesini kapsamaktadır. Bu adaptasyon çalışması, özellikle Türkçe konuşan popülasyonlarda çift ve aile danışmanlığı alanında önemli bir boşluğu doldurmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği, Çift Uyum, İlişki Kalitesi, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Evlilik, Kuzey Kıbrıs.

Yazarlar

Hüseyin T. Bayraktaroğlu, Eda T. Çakıcı

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, evli veya birlikte yaşayan bireyler arasındaki ilişki uyumu düzeyini ölçmektir. Orijinal Çift Uyum Ölçeği’nin (DAS) uzunluğu nedeniyle ortaya çıkan pratik zorlukları aşmak için geliştirilen Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği, daha az madde ile yüksek düzeyde güvenilirlik ve geçerlilik sağlamayı hedefler. Adaptasyon çalışmasının özel amacı ise, ölçeğin yapısal geçerliliğini ve iç tutarlılığını Kuzey Kıbrıs‘ta yaşayan Türk popülasyonu üzerinde test etmek ve bu coğrafyada kullanıma uygun hale getirmektir.

Ölçek, çiftlerin yaşamlarındaki farklı alanlarda (fikir birliği, doyum, bağlılık ve duygusal ifade) ne kadar uyumlu olduklarını nicel olarak belirlemeye olanak tanır. Bu sayede araştırmacılar ve klinisyenler, çiftlerin ilişkisel zorluklarını ve güçlü yönlerini tespit edebilirler.

Yapı

Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği (YÇUÖ), çiftler arasındaki Çift Uyum (Dyadic Adjustment) kavramını ölçmektedir. Bu yapı, dört temel alt boyutta incelenir ve dyadik ilişkinin kalitesini temsil eder:

• Fikir Birliği (Dyadic Consensus): Çiftlerin önemli yaşam konularında (örneğin, finans, boş zaman, arkadaşlar) ne kadar anlaştığını ölçer.
• Doyum (Dyadic Satisfaction): Bireyin ilişki genelinden ve partnerinden ne kadar memnun olduğunu ifade eder.
• Bağlılık (Dyadic Cohesion): Çiftlerin birlikte geçirdiği zamanın sıklığını ve ortak aktivitelere katılım düzeyini değerlendirir.
• Duygusal İfade (Affectional Expression): Çiftlerin birbirlerine karşı sevgi, şefkat ve cinsel yakınlıklarını ifade etme biçimlerini kapsar.

Ölçek, bu alt boyutların toplam puanı aracılığıyla genel bir ilişki uyumu puanı sunar. Bu dört boyut, evlilik ve partner ilişkilerinin sağlıklı işleyişi için kritik bileşenler olarak kabul edilmektedir.

Geçerlik

Bayraktaroğlu ve Çakıcı (2017) tarafından gerçekleştirilen adaptasyon çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliliğini incelemek amacıyla genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Çalışmada, orijinal ölçek yapısının (dört faktörlü ya da tek faktörlü) Türk kültürü örnekleminde ne kadar iyi temsil edildiği araştırılmıştır.

Kullanılan psikometrik özellikler analizleri, ölçeğin maddelerinin ölçmek istedikleri yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir. Yapısal geçerliliğin yanı sıra, ölçeğin diğer ilişkili yapılarla (örneğin, evlilik doyumu) korelasyonları incelenerek ölçüt geçerliliği de desteklenmiştir.

Güvenirlik

Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği’nin güvenirlik çalışmaları, genellikle iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) üzerinden rapor edilmiştir. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle uyumlu olduğunu gösterir. Adaptasyon çalışmasında, hem ölçeğin genel puanı hem de alt boyut puanları için kabul edilebilir düzeyde yüksek Cronbach Alfa değerleri elde edilmiştir.

Genellikle RDAS’ın Türkçe formunun toplam puanı için elde edilen Cronbach Alfa katsayısı, ölçeğin güvenilirliğini kanıtlar nitelikte olup, bu durum ölçeğin klinik ve araştırma ortamlarında istikrarlı sonuçlar vereceğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Bayraktaroğlu ve Çakıcı (2017) çalışmasında, Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği’nin yapısal geçerliliğini test etmek için Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Orijinal ölçeğin 14 maddelik yapısı ve altında yatan alt boyutlar (fikir birliği, doyum, bağlılık, duygusal ifade) bu analizlerle incelenmiştir.

Elde edilen sonuçlar, ölçeğin Türkçe formunun, orijinal ölçeğin teorik yapısıyla uyumlu olduğunu ve Türk popülasyonunda da çift uyumunu başarıyla ölçen faktörler içerdiğini doğrulamıştır. Bu analizler, adaptasyonun başarıyla tamamlandığını ve ölçeğin yapısal bütünlüğünün korunduğunu teyit etmektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Diller: Türkçe, İngilizce (Orijinal)

Popülasyon Grubu: Evli veya ciddi bir ilişkisi olan yetişkinler.

Yaş Grubu: Yetişkinler (Genellikle 18 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Adaptasyon çalışması, Kuzey Kıbrıs‘ta yaşayan evli veya birlikte yaşayan yetişkin bireylerden oluşan bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanabilen, Likert tipi derecelendirme içerebilen maddelerden oluşur. Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemiştir, ancak tipik olarak 5 veya 6 noktalı Likert ölçeği kullanılır.

Anahtar Kelimeler

RDAS, Evlilik Doyumu, İlişki Ölçümü, Uyarlama, Çift Terapisi, Psikometrik Özellikler, Yapısal Eşitlik Modellemesi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Hüseyin T. Bayraktaroğlu, Kuzey Kıbrıs.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Adaptasyon): 2017

İzinler ve Kullanım Ücreti: Kullanım izinleri ve olası ücretler için sorumlu yazar (Hüseyin T. Bayraktaroğlu) ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal formu (RDAS) genellikle akademik araştırmalarda ücretsiz olarak kullanılabilirken, Türkçe adaptasyonunun kullanımı için yazarın izin prosedürleri ve ticari amaçlı kullanım koşulları farklılık gösterebilir.

Kaynaklar

Bayraktaroğlu, H. T., & Çakıcı, E. T. (2017). Psychometric properties of Revised form Dyadic Adjustment Scale in a sample from North Cyprus. International Journal of Educational Science, 19(2,3), 113-119. https://doi.org/10.1080/09751122.2017.1393954

Makalenin resmi bağlantısı: tandfonline.com

Ölçeğin Türkçe formunun indirilebileceği kaynaklar:

• DOCX dosyası: yenilenmis-cift-uyum-olcegi-toad.docx
• PDF dosyası: yenilenmis-cift-uyum-olcegi-toad.pdf

Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte bulunmamaktadır. Maddelerin tam metni ve derecelendirme bilgileri için lütfen sorumlu yazar ile iletişime geçiniz veya yukarıda belirtilen PDF/DOCX dosyalarını inceleyiniz.