Çift Kariyer Ölçeği

Özet

Çift Kariyer Ölçeği, seçkin sporcuların hem akademik veya mesleki kariyerlerini hem de üst düzey spor kariyerlerini aynı anda sürdürmelerinin karmaşıklığını değerlendirmek amacıyla uyarlanmış psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, sporcuların iki kariyeri dengeleme sürecinde karşılaştıkları zorlukları, kaynakları ve genel uyumu ölçmeye odaklanmaktadır. Ölçeğin Türkçe adaptasyonu, 2021 yılında Ceren Yaman Yılmaz tarafından Türkiye’deki elit sporcular üzerinde gerçekleştirilmiştir. Adaptasyon çalışması, ölçeğin Türk kültürüne ve spor ortamına uygunluğunu sağlamayı amaçlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Çift Kariyer, Spor Psikolojisi, Uyarlama, Elit Sporcu, Kariyer Yönetimi.

Yazarlar

Ceren Yaman Yılmaz (Uyarlayan).

Amaç

Ölçeğin temel amacı, orijinal Çift Kariyer Ölçeği‘ni Türk kültürüne ve diline uygun hale getirerek, Türkiye’deki elit sporcuların çift kariyer yaşam tarzlarını ne kadar başarılı bir şekilde yönettiklerini veya bu süreçte ne gibi zorluklarla karşılaştıklarını belirlemektir. Uluslararası spor standartlarında rekabet eden sporcular, genellikle eğitim veya iş hayatı ile yoğun antrenman programlarını birleştirmek zorundadırlar. Bu ölçek, bu entegrasyonun düzeyini ve kalitesini ölçmek için tasarlanmıştır.

Bu adaptasyon çalışması, sporculara yönelik eğitim ve psikolojik danışmanlık hizmetlerinin geliştirilmesine ve çift kariyer desteği politikalarının belirlenmesine bilimsel bir zemin sağlamaktadır. Elde edilen veriler, sporcuların kariyer geçişlerini daha sağlıklı yönetmelerine yardımcı olacak stratejilerin oluşturulmasında kritik rol oynamaktadır.

Yapı

Ölçek, Çift Kariyer Yönetimi yapısını ölçmektedir. Bu yapı, sporcuların yüksek performans gerektiren spor kariyerlerini sürdürürken aynı zamanda akademik veya mesleki gelişimlerini ihmal etmeme çabalarını içerir. Çift kariyer kavramı, sporcunun kimlik gelişimini, zaman yönetimi becerilerini, sosyal destek sistemlerini ve spor ile eğitim/iş arasındaki algılanan çatışma veya kolaylaştırma düzeylerini kapsayan çok boyutlu bir yapıdır.

Ölçeğin alt boyutları, genellikle sporcunun kariyer hedeflerine ulaşmada karşılaştığı engelleri ve kullandığı çözüm mekanizmalarını değerlendirir. Bu psikolojik araç, sporcunun iki alandaki talepleri ne ölçüde başarılı bir şekilde dengelediğini nicelleştirmeye yarar.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, adaptasyon makalesinde (Yaman-Yılmaz, 2021) ayrıntılı olarak sunulmuştur. Türkçeye uyarlama sürecinde, yapı geçerliğini test etmek amacıyla genellikle Faktör Analizi yöntemleri (Keşfedici ve/veya Doğrulayıcı) kullanılmıştır. Bu analizler, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk elit sporcu örnekleminde de korunduğunu ve ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen çift kariyer yapısını tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermeyi amaçlamıştır.

Kaynak metinde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, yayınlanan akademik bir adaptasyon çalışması, dilsel eşdeğerlik ve kültürel uygunluk çalışmalarının yanı sıra istatistiksel geçerlik kanıtlarını da içermektedir. Bu, ölçeğin Türk sporcu popülasyonu için geçerli bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Adaptasyon çalışmasında, maddelerin tutarlılığını ölçmek için Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı kullanılmıştır. Yüksek alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı (Çift Kariyer Yönetimi) ölçmede birbiriyle uyumlu olduğunu gösterir.

Bu kaynakta spesifik güvenirlik katsayıları sağlanmamış olsa da, ölçeğin adaptasyonunun akademik dergide yayımlanması, kabul edilebilir güvenirlik düzeylerine ulaşıldığını işaret eder. Bu güvenilirlik kanıtları, ölçeğin spor psikolojisi araştırmalarında ve uygulamalarında tekrarlanabilir sonuçlar üretebileceğini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Çift Kariyer Ölçeği’nin Türkçe formunun faktör yapısını incelemek üzere Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA, orijinal ölçeğin çok boyutlu yapısının Türk örnekleminde de istatistiksel olarak uygun bir uyum sergileyip sergilemediğini test etmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin çift kariyer kavramının farklı yönlerini temsil eden alt boyutlarını teyit etmiş ve böylece ölçeğin yapısal geçerliğine katkıda bulunmuştur.

Araç

Test Type: Uyarlama

Format: Derecelendirme formatı (Genellikle Likert tipi, sporcunun algı düzeyini ölçer)

Language Available: Türkçe

Population Group: Elit Sporcular

Age Group: Yetişkin ve Genç Yetişkin Sporcular

Population Details: Türkiye’de aktif olarak hem profesyonel spor yapan hem de eğitim veya mesleki kariyerlerini yürüten seçkin sporcular.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği. Sporcunun kişisel deneyimlerine ve algılarına dayanarak yanıtladığı maddelerden oluşur.

Anahtar Kelimeler

Kariyer Çatışması, Sporcu Gelişimi, Psikometrik Özellikler, Elit Atlet, Türk Uyarlaması.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe adaptasyonu 2021 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlı kullanımı için izinler ve ücret bilgileri konusunda sorumlu yazar Ceren Yaman Yılmaz ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Yaman-Yılmaz, C. (2021). Adaptation of Dual Career Scale to Turkish in the elite athletes. International Journal of Sport Culture and Science, 9(1), 1-16. DOI: http://dx.doi.org/10.14486/IntJSCS.2021.622

Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden erişilebilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: dual-career-scale-toad.pdf

Çift Kariyer Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Bu ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak metin içerisinde yer almamaktadır. Ölçek maddelerine erişim sağlamak için ilgili bilimsel makaleye (Yaman-Yılmaz, 2021) başvurulması gerekmektedir.