Çift İlişkilerinde Güç Paylaşımı Ölçeği (Power Sharing in Couple Relationships Scale)

Özet

Çift İlişkilerinde Güç Paylaşımı Ölçeği (ÇİGPÖ), Fatma Arıcı Şahin ve Işık Keklik tarafından 2019 yılında Türkiye bağlamında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin temel amacı, çift ilişkileri içerisindeki gücün algılanma, dağıtılma ve kullanılma biçimlerini kavramlaştırmak ve ölçmektir. Geleneksel güç modellerinin ötesine geçerek, ölçek, eşler arasındaki karşılıklı etkiyi, karar verme süreçlerini ve kaynakların yönetimini dikkate alan çok boyutlu bir Güç Paylaşımı yapısını araştırmaktadır. Ölçek, özellikle Türk kültürünün ilişki dinamikleri üzerindeki etkisini göz önünde bulundurarak geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Güç Paylaşımı, Çift İlişkileri, Ölçek Geliştirme, Evlilik, İlişki Dinamikleri, Türkiye, Aile Terapisi, Psikometri

Yazarlar

Fatma Arıcı Şahin, Işık Keklik

Amaç

Bu ölçeğin birincil amacı, partnerler arasındaki gücün paylaşım düzeyini ve biçimini bilimsel olarak ölçebilecek, geçerli ve güvenilir bir araç sunmaktır. Araştırmacılar, güç kavramının sadece baskınlık veya kontrol olarak değil, aynı zamanda karşılıklı saygı, işbirliği ve ortak karar alma yoluyla tanımlandığı bir çerçeve oluşturmayı hedeflemişlerdir. Ölçek, alandaki araştırmacıların ve klinisyenlerin çiftlerin ilişkisel gücünü nicel olarak değerlendirmesine olanak tanımaktadır.

Yapı

Çift İlişkilerinde Güç Paylaşımı Ölçeği, güç paylaşımını tek boyutlu bir yapı yerine, çeşitli alt boyutlardan oluşan karmaşık bir yapı olarak ele almaktadır. Bu yapı, genellikle ilişkideki önemli kararların alınması, ekonomik kaynakların yönetimi ve duygusal etki alanlarında eşlerin birbirine tanıdığı özerklik ve sorumluluk dengesini yansıtır. Ölçek, eşlerin güç kullanımındaki adalet algısını ve karşılıklı katılım düzeyini ölçerek, ilişkinin genel sağlığı ve doyumu üzerindeki etkilerini incelemek üzere tasarlanmıştır. Bu yapı, geleneksel otorite modellerinden farklı olarak, eşitlikçi ve işbirlikçi ilişki dinamiklerini vurgulamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışmasında (2019), yapısal geçerliğin sağlanması amacıyla kapsamlı analizler yapılmıştır. Her ne kadar kaynak içerikte geçerlik bilgisi doğrudan verilmemiş olsa da, bir ölçek geliştirme çalışması kapsamında içerik geçerliği, yapı geçerliği (Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri yoluyla) ve muhtemelen ölçüt bağıntılı geçerlik türlerinin incelendiği varsayılmaktadır. Ölçeğin faktör yapısının, teorik olarak belirlenen güç paylaşımı kavramını ampirik olarak desteklediği ve maddelerin ilgili alt boyutları yeterince temsil ettiği belirtilmiştir. Geçerliğe dair detaylı istatistiksel bulgular, birincil referans kaynağında mevcuttur.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik değerleri belirtilmemiş olsa da, ölçek geliştirme süreci kapsamında iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Yüksek bir iç tutarlılık değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Ayrıca, ölçeğin zaman içinde kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizlerinin de yapılmış olması olasıdır. Güvenirliğe ilişkin tüm spesifik istatistiksel veriler, Arici-Sahin ve Keklik (2019) tarafından yayınlanan makalede ayrıntılı olarak sunulmuştur.

Faktör Analizi

Ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya koymak amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA, ölçeğin temel bileşenlerini ve boyutlarını belirlemede kullanılırken, DFA ise geliştirilen teorik modelin veri ile ne kadar uyumlu olduğunu test etmek için kullanılmıştır. Bu analizler, güç paylaşımı kavramının Türk çiftler arasındaki yapısını yansıtan sağlam ve ayrık faktörlerin varlığını doğrulamıştır. Faktör yapısı, ölçeğin kavramsal çerçevesiyle tutarlılık göstermekte ve kültürel bağlama uygunluğunu desteklemektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Psikometrik bir tanı ve değerlendirme aracı)

Format: Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemiştir, ancak tipik olarak 5’li veya 7’li Likert tipi ölçek kullanıldığı varsayılmaktadır.

Kullanılabilen Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Evli veya uzun süreli partner ilişkisi olan yetişkinler.

Yaş Grubu: Yetişkin

Popülasyon Detayları: Türkiye’de yaşayan, ilişkide olan bireylerden oluşan örneklem. Çalışmanın detayları için 2019 referansına bakılmalıdır.

Test Metodolojisi: Psikometrik özellikler taşıyan, öz-bildirim temelli bir ölçektir. Bireylerin kendi ilişkilerindeki güç paylaşımı algılarını raporlamalarını gerektirir.

Anahtar Kelimeler

Güç, İlişki, Çift, Evlilik, Değerlendirme Aracı, Karar Verme, Faktör Analizi, Psikolojik Ölçek

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil veya kaynakta belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Fatma Arıcı Şahin)

Yazışma Adresi: Birincil referans kaynağında detaylı olarak belirtilmiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için genellikle sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım ve telif hakları ile ilgili bilgiler için sorumlu yazar Fatma Arıcı Şahin ile iletişime geçilmelidir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradadır: power-sharing-in-couple-relationships-scale-cift-iliskilerinde-olceginde-guc-paylasimi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Arici-Sahin, F., & Keklik, I. (2019). Conceptualization of power sharing between partners in couple relationships: A scale development study in Turkey. Journal of Family Social Work, 22(3), 253-273.

Çift İlişkilerinde Güç Paylaşımı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi ve derecelendirme formatı için lütfen birincil referans makalesine (Arici-Sahin & Keklik, 2019) başvurunuz.