Yenilenebilir Enerji Kaynakları Tutum Ölçeği

Özet

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Tutum Ölçeği (YEK-TÖ), 2013 yılında Güneş, Alat ve Gözüm tarafından geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, özellikle Fen Öğretmeni adaylarının yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik sahip oldukları tutumları ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirme süreci, kapsamlı bir geçerlilik ve güvenirlik çalışması ile desteklenmiş olup, elde edilen sonuçlar ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılarak uygulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yenilenebilir enerji, tutum ölçeği, fen eğitimi, öğretmen adayları, geçerlilik, güvenirlik, Likert ölçeği, faktör analizi.

Yazarlar

T. Güneş, K. Alat, A. İ. C. Gözüm.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üniversitelerin eğitim fakültelerinde öğrenim gören Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümü öğrencilerinin yenilenebilir enerji kaynaklarına (rüzgar, güneş, hidroelektrik, jeotermal vb.) karşı sergiledikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri nicel olarak belirlemektir. Bu ölçüm, öğretmen adaylarının gelecekteki çevre ve enerji eğitimine bakış açılarını anlamak açısından kritik öneme sahiptir.

Bu araç, eğitim araştırmacılarına, öğretmen yetiştirme programlarının etkinliğini değerlendirme ve yenilenebilir enerji konularında farkındalık düzeyini artırmaya yönelik müfredat geliştirmelerine rehberlik etme imkanı sunmaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, alandaki mevcut ölçme araçlarının eksikliğini gidermeyi hedeflemiştir.

Yapı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Tutum Ölçeği, bireylerin yenilenebilir enerjiye yönelik sahip oldukları tutum yapısını ölçmektedir. Bu yapı genellikle, yenilenebilir enerji teknolojilerinin faydaları, çevresel etkileri ve toplumsal kabulü gibi boyutları içermektedir.

Ölçek, çok boyutlu bir yapıyı ortaya çıkarmak üzere tasarlanmıştır, bu da tutumun sadece tek bir genel skorla değil, farklı alt faktörler aracılığıyla anlaşılmasını sağlamaktadır. Yapılan faktör analizleri, ölçeğin birden fazla alt boyuta sahip olduğunu ve bu boyutların enerjiye yönelik karmaşık tutum yapısını başarılı bir şekilde temsil ettiğini göstermiştir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlilik çalışmaları, Fen Öğretmeni adayları üzerinde yürütülmüştür. Yapılan analizler sonucunda, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Tutum Ölçeği’nin ilgili yapıyı ölçmek için yeterince geçerli bir araç olduğu tespit edilmiştir.

Özellikle yapı geçerliliği, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile incelenmiştir. Bu analizler, maddelerin teorik olarak öngörülen faktör yapılarına uygun biçimde yüklendiğini teyit etmiş ve ölçeğin kuramsal temellerini desteklemiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alpha katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Ölçeğin genel güvenirliği oldukça yüksek bulunmuştur (.87). Bu değer, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Faktör bazında yapılan güvenirlik analizleri de yüksek sonuçlar vermiştir. Alt faktörlerin güvenirlik katsayıları sırasıyla .97, .80, .78 ve .72 olarak raporlanmıştır. Bu istatistikî sonuçlar, Yenilenebilir Enerjiye yönelik tutum ölçeğinin yüksek düzeyde güvenilir bir veri toplama aracı olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliliğini belirlemek amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Analizler sonucunda, ölçeğin birden fazla faktörden oluştuğu belirlenmiştir. Bu faktörler, yenilenebilir enerjiye yönelik tutumun farklı boyutlarını temsil etmektedir.

Güvenirlik bölümünde belirtilen faktör güvenirlik katsayılarının farklılık göstermesi (.97’den .72’ye kadar), ölçeğin faktörlerinin birbirinden bağımsız ancak tutumun genel yapısına katkıda bulunan alt yapılar olduğunu işaret etmektedir. Bu sonuçlar, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü doğrulamaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental)

Format: 5’li Likert tipi derecelendirme (Tamamen Katılıyorum’dan Hiç Katılmıyorum’a kadar)

Language Available: Türkçe

Population Group: Akademik Nüfus (Öğretmen Adayları)

Age Group: Yükseköğretim öğrencileri (Genellikle 18-25 yaş aralığı)

Population Details: Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümü lisans öğrencileri.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Yenilenebilir enerji, geçerlilik, güvenirlik, tutum, enerji eğitimi, ölçek geliştirme, fen bilgisi öğretmen adayları.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, 2013 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler, orijinal makalenin yazarları veya yayıncısı (Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi) ile iletişime geçilerek sağlanmalıdır. Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı genellikle kaynak gösterilerek serbesttir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şu adresten indirilebilir: yenilenebilir-enerji-kaynaklari-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Güneş, T., Alat, K. ve Gözüm, A. İ. C. (2013). Fen öğretmeni adaylarına yönelik yenilenebilir
enerji kaynakları tutum ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Eğitim Bilimleri Araştırmaları
Dergisi – Journal of Educational Sciences Research, 3 (2), 269-289.

Makalenin DOI bağlantısı: http://dx.doi.org/10.12973/jesr.2013.3214a

Makalenin doğrudan bağlantısı: ebad-jesr.com

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

(Ölçek maddeleri, orijinal kaynak metinde sağlanmamıştır. Maddeler için yayımlanmış makaleye başvurulması gerekmektedir.)