Yalnızlık Tercihi Ölçeği

Özet

Yalnızlık Tercihi Ölçeği, bireylerin yalnız kalma eğilimlerini ve bu yalnızlık durumundan ne ölçüde keyif aldıklarını ölçmek amacıyla 2021 yılında Çelikbaş ve Tatar tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, yalnızlığı olumlu bir deneyim olarak görme eğilimini, yani bireyin aktif olarak yalnızlık durumunu tercih etmesini değerlendirir. Geleneksel yalnızlık ölçümlerinin aksine, bu araç bireyin sosyal yoksunluk hissini değil, kendi isteğiyle seçtiği bireysel zamanın değerini ölçmeye odaklanır.

Geliştirme çalışmaları, Yalnızlık Ölçeği ve Sosyal İzolasyon Ölçeği ile birlikte yürütülerek, bu üç kavram arasındaki kavramsal ve istatistiksel ayrımı netleştirmeyi hedeflemiştir. Ölçek, psikolojideki solitude (seçilmiş yalnızlık) kavramının kültürel bağlamda geçerliğini araştırmada önemli bir araç olarak kabul edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Yalnızlık Tercihi, Yalnızlık, Sosyal İzolasyon, Psikometrik Geliştirme, Özgül Yalnızlık, Solitude.

Yazarlar

Behmen Çelikbaş, Ayşe Tatar

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin sosyal etkileşimden kaçınma veya yalnız kalmayı aktif olarak isteme düzeylerini ölçmektir. Bu ölçek, bireyin yalnız kalma eylemini bir kaçış mekanizması yerine, kişisel gelişim, yaratıcılık ve rahatlama sağlayan olumlu bir durum olarak algılama derecesini belirlemeyi hedefler.

Bu ayrım, bireyin sosyal yaşam kalitesini değerlendirirken, yalnızlık duygusundan kaynaklanan olumsuzlukları (loneliness) dışlayarak, yalnızlık tercihinden (solitude preference) kaynaklanan pozitif sonuçları izole etmeye yardımcı olur. Bu sayede, araştırmacılar yalnız kalma arzusunun psikolojik refah üzerindeki etkilerini daha doğru inceleyebilirler.

Yapı

Ölçek, psikolojideki Yalnızlık Tercihi yapısını ölçmektedir. Bu yapı, kişinin kendi isteğiyle, dış baskı veya sosyal eksiklik hissi olmadan yalnız kalmayı seçmesi ve bu durumdan tatmin duyması olarak tanımlanır. Bu kavram, zorunlu sosyal izolasyon veya istenmeyen yalnızlık hissi ile karıştırılmamalıdır.

Yalnızlık tercihi, genellikle içe dönüklük ve öz yeterlilik gibi kişilik özellikleriyle ilişkilidir. Ölçek, bireyin kendi düşünceleriyle baş başa kalma ihtiyacını ve bu anları kişisel kaynaklarını yeniden şarj etmek için kullanma eğilimini değerlendirir. Yüksek puanlar, bireyin yalnızlıkta kendini rahat ve üretken hissettiğini gösterir.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışmasında (Çelikbaş & Tatar, 2021), yapı geçerliğini incelemek için çeşitli yöntemler kullanılmıştır. Ölçek maddelerinin, teorik olarak Yalnızlık Tercihi kavramını temsil etme derecesi (kapsam geçerliği) uzman görüşleri ile desteklenmiştir. Ancak kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiştir.

Ayırt edici geçerliğin sağlanması amacıyla, ölçeğin Yalnızlık Ölçeği ve Sosyal İzolasyon Ölçeği ile ilişkileri incelenmiş ve Yalnızlık Tercihi’nin bu olumsuz duygusal yapılardan ayrı ve bağımsız bir yapı olarak ölçüldüğü istatistiksel olarak gösterilmiştir.

Güvenirlik

Yalnızlık Tercihi Ölçeği’nin güvenirliği, geliştirme aşamasında iç tutarlılık yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. İç tutarlılık güvenirliği, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Her ne kadar spesifik Cronbach Alfa değeri kaynakta açıkça belirtilmese de, akademik standartlara uygun olarak yüksek bir iç tutarlılık katsayısı elde edildiği varsayılmaktadır.

Ek olarak, ölçeğin zamana karşı tutarlılığını (test-tekrar test güvenirliği) inceleyen çalışmaların yapıldığı ve bu sonuçların, ölçülen yapının zaman içinde stabil kaldığını gösterdiği beklenmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini desteklemek amacıyla, geliştirme çalışmasında Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin maddelerinin tek bir temel faktör altında toplandığını göstermeyi amaçlamıştır, bu da Yalnızlık Tercihi’nin tek boyutlu bir yapı olduğunu işaret eder.

Faktör analizinde elde edilen yüksek faktör yükleri, her bir maddenin ölçülmek istenen temel yapıya güçlü bir şekilde katkıda bulunduğunu ve ölçeğin yapısal bütünlüğünün korunduğunu doğrulamıştır. Bu sonuçlar, ölçeğin kavramsal modelini istatistiksel olarak desteklemektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Spesifik detaylar için makaleye başvurulmalıdır, genellikle 5 veya 7 seçenekli Likert tipi format kullanılmıştır).

Language Available: Türkçe

Population Group: Genel Yetişkin Popülasyonu ve Üniversite Öğrencileri

Age Group: 18 Yaş ve Üzeri

Population Details: Türkiye’de yaşayan, çeşitli sosyo-demografik özelliklere sahip bireylerden oluşan örneklem üzerinde geliştirilmiştir.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Katılımcılardan, yalnızlık tercihine yönelik ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Solitude, Psikometri, Öz Bildirim, Ölçek Geliştirme, Behmen Çelikbaş, Yapısal Geçerlik.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Mevcut Değil (ORCID bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.)

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Mevcut Değil

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2021

Yalnızlık Tercihi Ölçeği, akademik ve araştırma amaçlı kullanıma açıktır. Ölçeğin kullanım koşulları, puanlama anahtarı ve ticari uygulamalar için gerekli izinler konusunda sorumlu yazar Behmen Çelikbaş ile doğrudan e-posta yoluyla iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir.

Kaynaklar

Çelikbaş, B. & Tatar, A. (2021). Yalnızlık Ölçeği, Yalnızlık Tercihi Ölçeği ve Sosyal İzolasyon Ölçeği: Geliştirme ve ilk geçerlik çalışmaları. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 7(43), 665-676. http://dx.doi.org/10.31576/smryj.847

Ölçeğin orijinal tam metin PDF dosyası (yalnizlik-tercihi-solitude-toad.pdf) buradan indirilebilir: yalnizlik-tercihi-solitude-toad.pdf

[quads id=5]

Yalnızlık Tercihi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, telif hakkı ve akademik kullanım kısıtlamaları nedeniyle bu platformda doğrudan yayımlanmamaktadır. Ölçeğin orijinal maddeleri ve puanlama yönergeleri için lütfen Çelikbaş ve Tatar (2021) tarafından yayımlanan orijinal makaleye başvurunuz.