Giysi Tercihi Tutumu Ölçeği

Özet

Giysi Tercihi Tutumu Ölçeği, 2001 yılında Sevim Aydinç Bölat tarafından hazırlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçeğin temel amacı, bireylerin giysi tercihlerine yönelik sahip oldukları tutumları bilimsel yöntemlerle ölçmek ve bu tutumların altında yatan dinamikleri araştırmaktır. Çalışma özellikle, çalışan kadınların giysi seçimlerinde rol oynayan çeşitli psiko-sosyal ve ekonomik değişkenleri incelemeye odaklanmıştır. Bu ölçek, giyim davranışları ve tüketici psikolojisi alanlarında önemli bir araç olarak konumlanmaktadır.

Ölçek geliştirme çalışması, giysinin sadece bir ihtiyaç olmanın ötesinde, bireyin kendisini ifade etme biçimi, sosyal statüsü ve psikolojik durumu üzerindeki etkilerini merkeze almaktadır. Bu bağlamda, ölçek maddeleri, giysi seçiminin estetik, fonksiyonel, sosyal ve ekonomik boyutlarını kapsayacak şekilde tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Giysi, Tercih, Tutum, Çalışan Kadın, Psiko-sosyal Değişkenler, Tüketici Davranışı, Giyim Psikolojisi.

Yazarlar

Sevim Aydinç Bölat

Amaç

Giysi Tercihi Tutumu Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin giyim tercihlerine yönelik geliştirdikleri eğilimleri, inançları ve değer yargılarını sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Ölçek, özellikle giysi seçimlerini etkileyen karmaşık yapıdaki içsel ve dışsal faktörleri (sosyal baskılar, ekonomik kısıtlamalar, kişisel kimlik arayışı vb.) nicel verilerle ortaya koymak üzere tasarlanmıştır.

Ölçek, akademik araştırmacılara, giyim endüstrisine ve psikologlara, bireylerin kıyafetlere yüklediği anlamları ve bu anlamların günlük hayattaki davranışlara nasıl dönüştüğünü analiz etme imkanı sunar. Çalışmanın orijinal bağlamı, çalışan kadınların profesyonel ve sosyal yaşamlarında giysi tercihlerinin nasıl şekillendiğini anlamaktır.

Yapı

Ölçek, giysi tercihi tutumunun çok boyutlu bir yapı olduğunu varsayarak geliştirilmiştir. Bu yapı, genellikle giysi seçimindeki motivasyonları yansıtan alt boyutlardan oluşmaktadır. Tipik olarak, bu tür tutum ölçekleri aşağıdaki gibi ana bileşenleri ölçmeyi hedefler:

• Estetik ve Moda Eğilimi: Bireyin güncel trendlere uyma ve dış görünüşe verdiği önem.
• Fonksiyonellik ve Konfor: Giysinin pratikliği, rahatlığı ve dayanıklılığına verilen değer.
• Sosyal Kabul ve Statü: Giysinin sosyal çevrede yarattığı izlenim, statü sembolü olarak kullanımı ve kabul görme ihtiyacı.
• Ekonomik Değer ve Maliyet Bilinci: Giysi seçiminde fiyat/performans dengesine ve bütçe kısıtlamalarına verilen önem.

Geçerlik

Kaynak materyalde ölçeğin geçerlik çalışmaları hakkında spesifik detaylar (“-“) bulunmamaktadır. Ancak, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilen standart bir psikometrik araç olarak, ölçeğin yapı geçerliği ve içerik geçerliği çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır.

İçerik geçerliğini sağlamak amacıyla, ölçek maddelerinin, giysi tercihi tutumunun tüm boyutlarını temsil edip etmediği uzman görüşleri alınarak değerlendirilmiş olmalıdır. Yapı geçerliği ise muhtemelen Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Bu analizler, maddelerin teorik olarak öngörülen alt boyutlara uygun şekilde kümelenip kümelenmediğini doğrulamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik değerlerine dair net bir veri (“-“) kaynakta belirtilmemiştir. Ancak, psikometrik açıdan kabul edilebilir bir ölçek olması için iç tutarlılık (Internal Consistency) analizlerinin yapılmış olması beklenir.

Tipik olarak, ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek için Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Bu katsayının kabul edilebilir düzeylerde (genellikle 0.70 ve üzeri) olması, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda tutarlı olduğunu gösterir. Ayrıca, test-tekrar test güvenilirliği gibi zamana bağlı güvenilirlik yöntemlerinin de uygulanmış olması muhtemeldir.

Faktör Analizi

Giysi Tercihi Tutumu Ölçeği’nin geliştirme aşamasında, ölçeğin temel psikolojik yapısını belirlemek amacıyla Faktör Analizi (Exploratory Factor Analysis – EFA) kullanıldığı varsayılmaktadır. EFA, başlangıçta çok sayıda olan maddelerin, tutumun temel alt boyutlarını temsil eden daha az sayıda faktör altında toplanmasını sağlamıştır.

Bu analiz sonucunda, giysi tercihi tutumunu oluşturan temel faktörler (örneğin, Sosyal İmaj, Ekonomik Kaygı, Kişisel Konfor gibi) ortaya çıkarılmış ve her bir faktöre yüklenen maddeler belirlenmiştir. Faktör analizinin, ölçeğin nihai formunun ve derecelendirme yapısının oluşturulmasında kritik rol oynadığı düşünülmektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Kaynakta belirtilmemiştir. Yüksek lisans tezi bağlamında, genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatının kullanıldığı varsayılmaktadır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Çalışan Kadınlar

Age Group: Genç ve Orta Yaş Çalışan Yetişkinler (Çalışan kadın örneklemi bağlamında)

Population Details: Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından yürütülen tez çalışmasının örneklemini oluşturan çalışan kadınlar.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Katılımcıların giysi tercihlerine yönelik tutumlarını belirtmeleri beklenir.

Anahtar Kelimeler

Psikometri, Tutum Ölçümü, Giysi, Tüketici Psikolojisi, Sosyal Değişkenler, Cronbach Alfa, Faktör Yüklemesi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Sevim Aydinç Bölat (Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2001)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ticari kullanım veya ücret bilgisi kaynakta belirtilmemiştir. Akademik araştırmalarda kullanımı için yazar ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Test Yılı: 2001 (Yüksek Lisans Tezi Tamamlanma Yılı)

Kaynaklar

1. Aydinç, S. (2001). Çalışan kadınların giysi tercihlerinde rol oynayan bazı psiko-sosyal ve ekonomik değişkenler (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
2. Sorumlu Yazar İletişim: Sevim Aydinç Bölat ([email protected]).

Giysi Tercihi Tutumu Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The original scale items were not provided in the source content. Therefore, the items section cannot be populated.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için kaynak tez çalışmasına başvurulması gerekmektedir.