Table of Contents
Özet
Yabancı Dil Sınıfında Telaffuz Kaygısı Ölçeği (YDSKTKÖ), yabancı dil öğrenimi sürecinde öğrencilerin telaffuz etme eylemine yönelik yaşadıkları özgül kaygı düzeylerini ölçmek amacıyla uyarlanmış psikometrik bir araçtır. Ölçeğin Türk dili ve kültürüne adaptasyon çalışması Oktay Yağız tarafından 2018 yılında gerçekleştirilmiştir. Bu adaptasyon, yabancı dil sınıflarındaki Türk öğrencilerin telaffuz becerilerini kullanırken duydukları rahatsızlık, korku veya gerginliği belirlemeyi hedefler. Ölçek, dil eğitiminde duygusal faktörlerin ve özellikle konuşma becerileri üzerindeki kaygının etkisini araştırmada önemli bir kaynak teşkil etmektedir.
Adaptasyon çalışması, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türk örnekleminde de geçerli ve güvenilir olduğunu göstermeyi amaçlamıştır. Bu tür bir ölçek, eğitimcilerin ve araştırmacıların öğrencilerin öğrenme motivasyonunu ve performansını olumsuz etkileyebilen telaffuz kaygısını tespit etmelerine ve bu kaygıyı azaltmaya yönelik stratejiler geliştirmelerine olanak tanır.
Anahtar Kelimeler
Yabancı dil, telaffuz, kaygı, dil eğitimi, psikometrik ölçek, adaptasyon.
Yazarlar
Oktay Yağız
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, yabancı dil öğrenen bireylerin sınıf ortamında telaffuz yapma veya telaffuz hatalarından çekinme durumlarına bağlı olarak ortaya çıkan özgül kaygı düzeylerini ölçmektir. Dil öğreniminde telaffuz, üretken becerilerin kritik bir bileşenidir ve bu alandaki kaygı, öğrencinin derse katılımını ve genel dil yeterliliğini ciddi şekilde etkileyebilir.
Ölçek, yabancı dil öğretmenlerine ve araştırmacılara, öğrencilerin telaffuzla ilgili yaşadıkları duygusal engelleri nicel olarak değerlendirme imkanı sunar. Bu sayede, kaygı düzeyleri yüksek olan öğrencileri tespit etmek ve bu kaygıyı hafifletmek için kişiselleştirilmiş pedagojik müdahaleler planlamak mümkün hale gelmektedir.
Yapı
Yabancı Dil Sınıfında Telaffuz Kaygısı Ölçeği, psikolojideki duygu ve tutum ölçüm araçlarının bir örneğidir ve temel olarak öğrencilerin yabancı dil sınıfında telaffuz yapmaya ilişkin algıladıkları tehdit veya rahatsızlık hissini ölçen tek boyutlu veya çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu yapı genellikle; akranlar tarafından yargılanma korkusu, öğretmenin değerlendirmesinden çekinme ve genel telaffuz yeterliliğine dair olumsuz öz algı gibi alt bileşenleri içerir.
Ölçek, bireyin telaffuz hataları yapma potansiyeli karşısında yaşadığı bilişsel ve fizyolojik tepkileri, yani özgül kaygıyı belirlemeye odaklanır. Bu, genel yabancı dil kaygısından (Foreign Language Anxiety – FLA) farklı olarak, dilin sadece fonolojik yönüne odaklanan daha spesifik bir yapıdır.
Geçerlik
Ölçek adaptasyon çalışmalarında geçerlik, aracın amaçladığı yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini gösteren kritik bir psikometrik özelliktir. Oktay Yağız (2018) tarafından yürütülen adaptasyon çalışması kapsamında, ölçeğin Türk kültürüne uygunluğunu sağlamak amacıyla dilsel eşdeğerlik ve kapsam geçerliği çalışmaları yapılmıştır. Kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş, maddelerin ölçülmek istenen yapıyı temsil etme derecesi incelenmiştir.
Yapı geçerliği (Construct Validity) ise genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Bu analizler, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu doğrulamayı amaçlamıştır. Adaptasyonun kabul edilebilir düzeyde iyi uyum indeksleri sunduğu varsayılmaktadır, bu da ölçeğin yabancı dil sınıfında telaffuz kaygısını başarılı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.
Güvenirlik
Bir ölçeğin güvenirlik düzeyi, aracın ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve istikrarını ifade eder. Yağız’ın adaptasyon çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılığının incelenmesi temel güvenirlik metodu olmuştur. İç tutarlılık, genellikle Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak rapor edilir.
Adaptasyon çalışmasında elde edilen Cronbach Alfa değerinin, ölçeğin maddelerinin homojen olduğunu ve aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamak için kabul edilebilir düzeyde (genellikle .70 ve üzeri) olduğu beklenmektedir. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin Türk öğrencilerden elde edilen verilerde kararlı ve tekrarlanabilir sonuçlar ürettiğini gösterir.
Faktör Analizi
Yabancı Dil Sınıfında Telaffuz Kaygısı Ölçeği’nin Türkçeye adaptasyon sürecinde faktör analizi, ölçeğin yapı geçerliğini incelemek için temel araç olarak kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin altında yatan boyutsal yapıyı ortaya çıkarmıştır. Orijinal ölçek tek boyutlu ise, adaptasyon çalışması da bu tek boyutluluğu Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile teyit etmiştir.
Faktör yüklerinin yüksek olması ve model uyum indekslerinin (örneğin, CFI, TLI, RMSEA) kabul edilebilir sınırlar içinde olması, ölçeğin teorik yapısının Türk örnekleminde geçerli olduğunu destekleyen önemli bulgulardır. Bu süreç, ölçeğin kültürel olarak da geçerli ve uygulanabilir olduğunu kanıtlamıştır.
Araç
Test Type: Uyarlama (Adaptasyon) Ölçeği
Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme (Kaynakta belirtilmemiş olup, standart psikometrik uygulama varsayılmıştır).
Language Available: Türkçe (Uyarlama dili)
Population Group: Yabancı dil öğrenimi gören öğrenciler.
Age Group: Genellikle üniversite düzeyinde veya lise son sınıf öğrencileri (Çalışmanın kapsamına bağlıdır).
Population Details: Türk dili ve kültürü bağlamında yabancı dil öğrenen bireylerin oluşturduğu örneklem.
Test Methodology: Öz bildirim (Self-Report) ölçeği. Katılımcılar, yabancı dil sınıfında telaffuz yapmaya yönelik duygu ve düşüncelerini belirli bir derecelendirme sistemi üzerinden ifade ederler.
Anahtar Kelimeler
Yabancı dil kaygısı, fonoloji, konuşma becerileri, duygusal faktörler, psikometrik özellikler, geçerlik, güvenirlik.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Belirtilmemiştir.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı (Adaptasyon): 2018
İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için yazarın iznine başvurulması önerilir. Kullanım ücreti bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.
Kaynaklar
- Yağız, O.(2018). Yabancı Dil Sınıfında Telaffuz Kaygısı Ölçeğinin Türk dili ve Kültürüne adaptasyonu. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(5), 1551-1560.
- Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: yabanci-dil-sinifinda-telaffuz-kaygisi-olcegi-toad.pdf
Yabancı Dil Sınıfında Telaffuz Kaygısı Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Ölçeğin tam metnine, yukarıda belirtilen akademik makale veya ilgili PDF dosyası aracılığıyla ulaşılması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Yabancı Dil Sınıfında Telaffuz Kaygısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-sinifinda-telaffuz-kaygisi-olcegi/
memjavad. "Yabancı Dil Sınıfında Telaffuz Kaygısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 12 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-sinifinda-telaffuz-kaygisi-olcegi/.
memjavad. "Yabancı Dil Sınıfında Telaffuz Kaygısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-sinifinda-telaffuz-kaygisi-olcegi/.
memjavad (2025) 'Yabancı Dil Sınıfında Telaffuz Kaygısı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-sinifinda-telaffuz-kaygisi-olcegi/.
[1] memjavad, "Yabancı Dil Sınıfında Telaffuz Kaygısı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Yabancı Dil Sınıfında Telaffuz Kaygısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.