Table of Contents
Özet
Yabancı Dil Olarak Türkçe Yazma Kaygısı Ölçeği (YDOYKYÖ), Necmi Aytan ve Hakan Tunçel tarafından 2015 yılında yabancı dil olarak Türkçe öğrenen bireylerin yazma becerilerine yönelik yaşadıkları kaygı düzeyini belirlemek amacıyla geliştirilmiş özgün bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle dil öğrenme sürecinde sıklıkla karşılaşılan ve akademik başarıyı olumsuz etkileyebilen kaygı boyutunu hedef almaktadır.
Ölçek, 5’li Likert tipinde derecelendirilmiştir (5=Kesinlikle Katılmıyorum – 1=Kesinlikle Katılıyorum). Geliştirme çalışması, Yabancı Dil Olarak Türkçe (YDOYKT) programlarına katılan öğrencilerin spesifik ihtiyaçlarına ve kültürel bağlamına uygun, geçerli ve güvenilir bir psikometrik araç sunmayı amaçlamıştır.
Anahtar Kelimeler
Yabancı Dil Olarak Türkçe, Yazma Kaygısı, Dil Öğrenimi, Kaygı Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Psikometri.
Yazarlar
Necmi Aytan, Hakan Tunçel.
[quads id=5]
Amaç
Ölçeğin temel amacı, anadili Türkçe olmayan ve Türkçe’yi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin yazma eylemi sırasında deneyimledikleri özgül kaygı düzeylerini, yani Yabancı Dil Olarak Türkçe Yazma Kaygısını, standart ve nicel bir biçimde ölçmektir. Bu araç, dil eğitimcilerinin ve araştırmacıların, öğrencilerin yazma becerilerini geliştirmeyi engelleyen bilişsel ve duygusal bariyerleri (kaygıyı) doğru bir şekilde teşhis etmelerine olanak tanır.
Geliştirme çalışması, bu spesifik popülasyonun ihtiyaçlarına uygun, geçerli ve güvenilir bir araç sunmayı hedeflemiştir. Elde edilen kaygı skorları, yabancı dil öğretiminde Yabancı Dil Olarak Türkçe eğitim programlarının içeriğini ve metodolojisini kaygı azaltıcı pedagojik stratejilerle desteklemek için kritik öneme sahiptir.
Yapı
YDOYKYÖ, yabancı dil öğrenimi bağlamında ortaya çıkan yazma kaygısı psikolojik yapısını ölçmektedir. Bu yapı genellikle; yazma yeteneğine dair olumsuz inançlar, yazılı ürünün değerlendirilmesi sırasındaki başarısızlık korkusu ve yazma sürecinin kendisiyle ilgili hissedilen fiziksel ve duygusal gerginlikler gibi alt boyutlardan oluşur.
Ölçek, öğrencilerin yazma görevlerinden kaçınma eğilimlerini, yazılı iletişimde dilbilgisi veya sözcük hatası yapma korkularını ve genel olarak yazılı ifadeye karşı geliştirdikleri direnci saptamak üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı temsil edip etmediği ve bu boyutların neler olduğu detaylı olarak Aytan ve Tunçel (2015) makalesindeki faktör analizi sonuçlarında açıklanmıştır.
Geçerlik
Kaynak verilerde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, Aytan ve Tunçel (2015) tarafından yürütülen geliştirme çalışması, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece doğru ölçtüğünü belirlemek üzere kapsamlı geçerlik analizleri içermektedir. Ölçek geliştirme sürecinde genellikle yapı geçerliği (özellikle faktör analizi yoluyla) ve içerik geçerliği yöntemlerine başvurulmuştur.
Araştırmacılar, ölçeğin maddelerinin yabancı dil olarak Türkçe yazma kaygısını kapsayıcı ve temsil edici bir şekilde yansıttığını doğrulamak için uzman görüşlerine başvurmuşlardır. Yapılan faktör analizleri, ölçeğin teorik olarak beklenen yapısal bütünlüğe sahip olduğunu göstermiştir. Detaylı geçerlik istatistikleri, faktör yükleri ve sonuçları makalenin tamamında yer almaktadır.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenilirliği hakkında doğrudan bir katsayı bilgisi sunulmamıştır. Ancak, bir ölçek geliştirme çalışmasının zorunlu bir adımı olarak, Aytan ve Tunçel (2015) ölçeğin iç tutarlılığını ölçmek üzere Cronbach Alfa katsayısını hesaplamışlardır. Bu katsayı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.
Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin tutarlı sonuçlar ürettiğini ve yabancı dil olarak Türkçe öğrenen bireylerin yazma kaygısı düzeylerini istikrarlı bir şekilde ölçebildiğini işaret eder. İlgili güvenirlik katsayıları ve istatistiksel sonuçlar, ölçeğin kullanımından önce orijinal akademik kaynakta kontrol edilmelidir.
Faktör Analizi
Geliştirme çalışmasının temel bir bileşeni olarak, Yabancı Dil Olarak Türkçe Yazma Kaygısı Ölçeği‘nin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla faktör analizi teknikleri uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa yazma kaygısının farklı yönlerini temsil eden alt boyutlara mı sahip olduğunu istatistiksel olarak ortaya koyar.
Çalışmada büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak ölçeğin faktör yapısı belirlenmiş ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile bu yapının farklı bir örneklemde veya teorik modelde doğrulanıp doğrulanmadığı test edilmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin hangi faktörler altında toplandığını, faktör yüklerinin yeterliliğini ve toplam varyans açıklama oranını göstermektedir.
Ölçek Bilgileri
Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek Geliştirme)
Format: Öz bildirimli anket formatı. 5’li Likert Ölçeği kullanılmıştır (5=Kesinlikle Katılmıyorum – 1=Kesinlikle Katılıyorum).
Mevcut Dil: Türkçe.
Popülasyon Grubu: Yabancı Dil Olarak Türkçe (YDOYKT) öğrenen öğrenciler.
Yaş Grubu: Genellikle üniversite düzeyinde veya yetişkin dil kursu katılımcıları.
Popülasyon Detayları: Orijinal çalışmanın örneklemi, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi’nde yayınlanan makalede detaylandırılmıştır. Genellikle Türkiye’deki üniversitelerin TÖMER veya benzeri Türkçe öğretim merkezlerinde eğitim alan uluslararası öğrencilerden oluşur.
Test Metodolojisi: Katılımcılar, kendilerine sunulan yazma kaygısına ilişkin ifadelere, kendilerini en iyi temsil eden seçeneği işaretleyerek yanıt verirler. Yüksek puanlar (ters maddeler dikkate alınarak), yüksek düzeyde yazma kaygısını veya düşük kaygıyı işaret edebilir; kesin puanlama yönü için makalenin incelenmesi gereklidir.
Anahtar Kelimeler
Türkçe Öğretimi, Kaygı Ölçümü, Psikometrik Özellikler, Dil Becerileri, YDOYKT, Akademik Kaygı.
[quads id=5]
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut Değil.
Kurumsal E-posta Adresi: [email protected] (Sorumlu Yazar Necmi Aytan)
Yazışma Adresi: Ölçeğin geliştirildiği dönemdeki kurum (Mustafa Kemal Üniversitesi) veya sorumlu yazarın güncel çalıştığı kurum (Süleyman Demirel Üniversitesi) adresleri üzerinden iletişime geçilebilir.
İzinler, Ücret ve Uygulama Yılı
Ölçek, Necmi Aytan ve Hakan Tunçel tarafından 2015 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik veya ticari kullanımı için izinler ve olası ücretler hakkında bilgi almak üzere sorumlu yazar Necmi Aytan ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Orijinal makale açık erişimli olup, çalışmanın tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir. Orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: yabanci-dil-olarak-turkce-yazma-kaygisi-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
- Aytan, N. ve Tunçel, H. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe yazma kaygısı ölçeğinin geliştirilmesi çalışması, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12 (30), 50-62.
- Makalenin orijinal bağlantısı: sbed.mku.edu.tr
[quads id=5]
Yabancı Dil Olarak Türkçe Yazma Kaygısı Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Ölçeğin tam maddeleri ve nihai formuna Aytan ve Tunçel (2015) tarafından yayınlanan makalede ulaşılabilir.
Ölçek, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin yazma eylemine yönelik duygusal tepkilerini ve kaçınma davranışlarını ölçmek üzere tasarlanmış maddeler içermektedir.
Derecelendirme Sistemi:
- 5 = Kesinlikle Katılmıyorum
- 4 = Katılmıyorum
- 3 = Kararsızım
- 2 = Katılıyorum
- 1 = Kesinlikle Katılıyorum
Cite this article
memjavad (2025). Yabancı Dil Olarak Türkçe Yazma Kaygısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-olarak-turkce-yazma-kaygisi-olcegi/
memjavad. "Yabancı Dil Olarak Türkçe Yazma Kaygısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 12 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-olarak-turkce-yazma-kaygisi-olcegi/.
memjavad. "Yabancı Dil Olarak Türkçe Yazma Kaygısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-olarak-turkce-yazma-kaygisi-olcegi/.
memjavad (2025) 'Yabancı Dil Olarak Türkçe Yazma Kaygısı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-olarak-turkce-yazma-kaygisi-olcegi/.
[1] memjavad, "Yabancı Dil Olarak Türkçe Yazma Kaygısı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Yabancı Dil Olarak Türkçe Yazma Kaygısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.