Yabancı Dil Benlik Kavramı Ölçeği

Özet

Yabancı Dil Benlik Kavramı Ölçeği, 2000 yılında S. Karabınar tarafından doktora tezi kapsamında geliştirilmiş psikometrik bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, üniversite düzeyindeki öğrencilerin yabancı dil öğrenme sürecine dair sahip oldukları benlik algılarını, yeterlilik inançlarını ve tutumlarını nicel olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Geliştirme süreci, benlik kavramı, ders çalışma becerileri ve akademik başarı arasındaki karmaşık ilişkilerin incelenmesine odaklanmıştır.

Ölçek, bireyin yabancı dil edinimiyle ilgili spesifik alanlardaki (örneğin, konuşma yeteneği, dilbilgisi hakimiyeti ve okuma anlama) öz değerlendirmesini ölçerek, dil öğrenme motivasyonu ve başarısı üzerindeki psikolojik etkileri anlamlandırmaya katkı sağlamaktadır. Bu araç, özellikle yabancı dil eğitimi ve eğitim psikolojisi alanlarında önemli bir tanı aracı olarak kabul edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Yabancı dil öğrenimi, benlik kavramı, dil psikolojisi, akademik başarı, üniversite öğrencileri, Karabınar, psikometrik araç.

Yazarlar

Karabınar, S.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üniversite öğrencilerinin yabancı dil öğrenme bağlamındaki öz algılarını ve yeterlilik inançlarını geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu bağlamda, ölçek, öğrencilerin kendilerini bir dil öğrenicisi olarak nasıl konumlandırdıklarını, ne kadar motive olduklarını ve öğrenme görevlerine karşı ne tür duygusal tepkiler verdiklerini belirlemeye yardımcı olur.

Geliştirilme amacı, aynı zamanda, yabancı dil öğrenme sürecinde benlik kavramı ile ders çalışma becerileri ve nihai akademik başarı arasındaki korelasyonel ilişkileri araştıran geniş bir doktora çalışmasının deneysel temelini oluşturmaktır. Bu sayede, eğitim programlarının ve müdahale stratejilerinin bu psikolojik değişkenleri dikkate alarak tasarlanmasına olanak sağlanmıştır.

Yapı

Yabancı Dil Benlik Kavramı Ölçeği’nin ölçtüğü temel yapı, bireyin yabancı dil öğrenme yeteneği ve performansı hakkındaki bilişsel ve duyuşsal değerlendirmelerini içeren Yabancı Dil Benlik Kavramı‘dır. Bu yapı, genel benlik kavramının spesifik, alana özgü bir alt kümesi olarak ele alınır ve dil öğrenme ortamlarında bireyin davranışlarını, çabasını ve dayanıklılığını güçlü bir şekilde etkilediği varsayılır.

Ölçek, muhtemelen yabancı dil benlik kavramının farklı boyutlarını (örneğin, sözlü yeterlilik inancı, yazılı yeterlilik inancı, genel dil öğrenme yeteneğine dair inançlar) kapsayacak şekilde çok boyutlu olarak tasarlanmıştır. Bu alt boyutlar, öğrencinin yabancı dil öğrenimi sırasında karşılaştığı zorluklara karşı geliştirdiği adaptif veya maladaptif stratejileri anlamak için kritik öneme sahiptir.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik bilgisine dair spesifik istatistikler sunulmamış olsa da, bir doktora tezi kapsamında geliştirilen ölçeğin, yapı geçerliği, kapsam geçerliği ve ölçüt bağımlı geçerlik gibi standart psikometrik geçerlik analizlerinden geçirilmiş olması beklenmektedir.

Özellikle yapı geçerliğinin sağlanması için, ölçeğin yabancı dil öğrenme başarısı ve motivasyon gibi ilgili yapılarla teorik beklentilere uygun ilişkiler sergileyip sergilemediği incelenmiştir. Detaylı geçerlik katsayıları ve yöntemleri için Karabınar’ın (2000) orijinal doktora tezine başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik verileri kaynak içerikte belirtilmemiştir. Ancak ölçeğin iç tutarlılığının (Cronbach Alfa katsayısı) ve muhtemelen test-tekrar test güvenirliğinin incelenerek raporlanmış olması muhtemeldir.

Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı temel yapıyı, yani Yabancı Dil Benlik Kavramı’nı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Bu tür bir ölçeğin bilimsel çalışmalarda kullanılabilmesi için kabul edilebilir düzeyde güvenirlik değerlerine sahip olması zorunludur.

Faktör Analizi

Ölçek, “Geliştirme” türünde olduğu için, Yabancı Dil Benlik Kavramı’nın altında yatan boyutları keşfetmek amacıyla büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin hangi faktörler altında toplandığını ve bu faktörlerin ölçülen yapının teorik boyutlarıyla ne ölçüde örtüştüğünü ortaya koyar.

Faktör yapısının belirlenmesi, ölçeğin kavramsal bütünlüğünü sağlamada ve yabancı dil benlik kavramı yapısının spesifik bileşenlerini (örneğin, sözlü iletişim özgüveni veya yazılı ifade yeterliliği) birbirinden ayırmada kritik rol oynamıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Öz Bildirim Envanteri)

Format: Kaynakta belirtilmemekle birlikte, psikolojik ölçme araçlarında yaygın olarak kullanılan Likert tipi derecelendirme ölçeği (örneğin, 5’li veya 7’li dereceleme) kullanıldığı varsayılmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: Üniversite öğrencileri

Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (Yaklaşık 18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde yürütülen doktora tezi kapsamında, yabancı dil öğrenme sürecinde olan üniversite öğrencileri üzerinde uygulanmıştır.

Test Metodolojisi: Uygulama, grup ortamında gerçekleştirilen öz bildirim temelli bir anket yöntemiyle yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Dil edinimi, öz yeterlilik, yabancı dil başarısı, yabancı dil öğrenimi, akademik çalışma, psikolojik ölçüm, faktör analizi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, Türkiye (Tezin yazıldığı dönem itibarıyla).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2000 yılında doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri, ölçeği geliştiren yazar S. Karabınar veya ilgili akademik kurum (ODTÜ) ile iletişime geçilerek öğrenilmelidir.

Kaynaklar

Karabınar, S. (2000). Yabancı dil öğrenme sürecinde benlik kavramı, ders çalışma becerileri ve başarı arasındaki ilişkiler üzerine üniversite düzeyinde bir çalışma. (Doktora tezi). Orta Doğu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Yabancı Dil Benlik Kavramı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına ulaşmak için Karabınar’ın (2000) doktora tezinin incelenmesi gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2025). Yabancı Dil Benlik Kavramı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-benlik-kavrami-olcegi/

memjavad. "Yabancı Dil Benlik Kavramı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 12 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-benlik-kavrami-olcegi/.

memjavad. "Yabancı Dil Benlik Kavramı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-benlik-kavrami-olcegi/.

memjavad (2025) 'Yabancı Dil Benlik Kavramı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-benlik-kavrami-olcegi/.

[1] memjavad, "Yabancı Dil Benlik Kavramı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Yabancı Dil Benlik Kavramı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF