Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği Kısa Formu

Özet

Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği Kısa Formu (WEMWBS-SF), bireylerin pozitif mental iyi oluş düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş 7 maddelik kısa bir ölçektir. Orijinal olarak İngilizce hazırlanan bu ölçek, A. Demirtaş ve K. Baytemir (2019) tarafından Türk kültürüne uyarlama çalışması yapılarak psikometrik özelliklerinin incelenmesi sonucunda kullanıma sunulmuştur. Ölçek, hem hedonik (duygusal) hem de ödamonik (işlevsel) iyi oluş boyutlarını kapsayan geniş bir perspektif sunarak, klinik ve araştırma ortamlarında hızlı ve güvenilir bir değerlendirme imkanı sağlamaktadır. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği, WEMWBS-SF, Mental İyi Oluş, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Kısa Form, Pozitif Psikoloji.

Yazarlar

A. Demirtaş, K. Baytemir, Sibel Demirtaş (Sorumlu Yazar).

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin genel mental iyi oluş seviyelerini, özellikle pozitif duygulanım ve psikolojik işlevsellik yönünden hızlı ve etkili bir şekilde değerlendirmektir. Kısa form (7 madde), uzun formun sağladığı kapsamlı bilginin korunarak, zaman kısıtlaması olan veya geniş örneklemli araştırmalarda pratik bir araç olarak kullanılabilmesi için tasarlanmıştır. Bu araç, sadece psikolojik rahatsızlıkların yokluğunu değil, aynı zamanda bireyin yaşamda ne kadar iyi işlev gördüğünü ve ne kadar olumlu duygular deneyimlediğini ölçmeyi hedefler.

Türkçe uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürüne özgü dilsel ve kültürel bağlamda geçerliliğini ve güvenirliğini kanıtlayarak, Türkiye’deki araştırmacıların ve klinisyenlerin mental iyi oluşu standart bir araçla ölçebilmelerine olanak tanımıştır.

Yapı

WEMWBS-SF, iyi oluşun çok boyutlu yapısını tek bir genel faktör altında toplar. Ölçülen yapı, bireyin hem duygusal iyi oluşunu (örneğin, mutluluk ve iyimserlik) hem de işlevsel iyi oluşunu (örneğin, yetkinlik, özerklik ve anlamlılık) içerir. Bu entegre yaklaşım, ölçeğin mental iyi oluşu geniş bir yelpazede değerlendirmesini sağlar ve sadece semptom odaklı ölçümlerin ötesine geçer.

Ölçek maddeleri, bireylerin son iki hafta içinde deneyimlediği olumlu duygusal durumları ve bilişsel işlevsellikleri yansıtır. Yapılan faktör analizleri, 7 maddenin de güçlü bir şekilde tek bir temel iyi oluş yapısını temsil ettiğini doğrulamaktadır.

Geçerlik

Demirtaş ve Baytemir (2019) tarafından gerçekleştirilen Türkçe uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliği Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile incelenmiştir. DFA sonuçları, WEMWBS-SF’nin 7 maddelik tek faktörlü yapısının Türk örnekleminde de iyi bir uyum sağladığını göstermiştir. Bu durum, ölçeğin mental iyi oluşu teorik beklentilere uygun olarak ölçtüğünü teyit eder.

Ek olarak, ölçeğin yakınsak ve ayırıcı geçerliği, diğer ruh sağlığı ve iyi oluş ölçümleriyle korelasyonlar aracılığıyla değerlendirilmiştir. WEMWBS-SF puanlarının, beklenen pozitif korelasyonları iyi oluşun diğer ölçümleriyle ve beklenen negatif korelasyonları ise stres veya psikolojik sıkıntı ölçümleriyle gösterdiği raporlanmıştır.

Güvenirlik

Türkçe WEMWBS-SF’nin güvenirliği, ölçeğin iç tutarlılığı ve zaman içindeki kararlılığı açısından değerlendirilmiştir. İç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) değeri, uyarlama çalışmasında yüksek düzeyde bulunmuştur (tipik olarak .80’in üzerinde). Bu yüksek değer, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı temel yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Ayrıca, test-tekrar test güvenirliği analizleri, ölçeğin belirli bir zaman aralığı sonrasında uygulandığında kararlı sonuçlar verdiğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, ölçeğin hem tek bir ölçüm anında maddeler arasında tutarlı olduğunu hem de zaman içinde kararlı ölçümler sağladığını kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Orijinal ve uyarlanan WEMWBS-SF, 7 maddenin tek bir temel faktör altında toplandığı unidimensional bir yapı sergilemektedir. Demirtaş ve Baytemir (2019), yapı geçerliğini incelemek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanmışlardır. DFA sonuçları, tek faktörlü modelin kabul edilebilir uyum indekslerine (örneğin, RMSEA, SRMR, CFI, TLI) sahip olduğunu göstermiştir.

Bu tek faktörlü yapı, ölçeğin puanlanmasının kolay olmasını sağlamakta ve araştırmacılara mental iyi oluşun genel bir göstergesini sunmaktadır. Faktör yüklerinin yüksek olması, her bir maddenin genel iyi oluş yapısına önemli katkı sağladığını göstermektedir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Bireyin son iki hafta içindeki deneyimlerini değerlendiren 7 maddelik, 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği.

Language Available: Türkçe, İngilizce (Orijinal)

Population Group: Yetişkinler ve Ergenler

Age Group: Genellikle 16 yaş ve üzeri.

Population Details: Türkiye’de çeşitli üniversite öğrencileri ve genel popülasyon örneklemleri üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği. Derecelendirme seçenekleri genellikle 1 (Hiçbir zaman) ile 5 (Her zaman) arasında değişmektedir. Toplam puan aralığı 7 ile 35 arasında olup, daha yüksek puanlar daha yüksek mental iyi oluş seviyesini işaret eder.

Anahtar Kelimeler

Ruh Sağlığı, Psikolojik İyi Oluş, Ödamonik, Hedonik, 7 Maddelik Form, Pozitif Duygulanım, Yetkinlik.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)

Correspondence Address: Sibel Demirtaş (Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi, Türkiye)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2019 yılında yayınlanmıştır. Orijinal WEMWBS ölçeği genellikle akademik ve kâr amacı gütmeyen kullanımlar için ücretsizdir, ancak kullanım koşulları zaman zaman değişebilir. Ölçeği kullanmadan önce sorumlu yazar Sibel Demirtaş ile iletişime geçilmesi ve yayın referansının belirtilmesi önerilir.

Kaynaklar

Demirtaş, A., ve Baytemir, K. (2019). Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği Kısa Formunun Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(70), 689-70. DOI: 10.17755/esosder.432708

The original PDF for the Turkish adaptation can be downloaded here: warwick-edinburgh-mental-iyi-olus-olcegi-kisa-formu-toad.pdf

Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği Kısa Formu Maddeleri

TALİMAT: Lütfen son 2 hafta içinde kendinizi nasıl hissettiğinizi gösteren seçeneği işaretleyiniz.

1. Gelecek hakkında iyimser hissettim.
2. Kendimi yararlı hissettim.
3. Rahat hissettim.
4. Diğer insanlarla yakın hissettim.
5. Enerjik hissettim.
6. Açıkça düşündüm.
7. Sorunlarla iyi başa çıktım.

Derecelendirme Seçenekleri:

• 1 = Hiçbir zaman
• 2 = Nadiren
• 3 = Bazen
• 4 = Sıklıkla
• 5 = Her zaman