Vermunt Öğrenme Stili Envanteri

Özet

Vermunt Öğrenme Stili Envanteri (VÖSE), Hollandalı eğitim psikoloğu Jan D. Vermunt tarafından geliştirilen ve öğrencilerin öğrenme yaklaşımlarını, stratejilerini, zihinsel modellerini ve motivasyonlarını ölçmeyi amaçlayan kapsamlı bir aracın Türkçe’ye uyarlanmış versiyonudur. Bu uyarlama çalışması, 2010 yılında Şenel Sencer Tektaş tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Envanter, özellikle yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerin öğrenme süreçlerini derinlemesine anlamak ve böylece eğitimsel müdahaleleri optimize etmek için kritik öneme sahip bir psikolojik test aracıdır. Uyarlama, orijinal envanterin Türk kültürüne ve eğitim bağlamına uygunluğunu sağlamayı hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme Stili, Vermunt Öğrenme Stili Envanteri, Öğrenme Yaklaşımları, Psikolojik Test, Uyarlama, Yükseköğretim.

Yazarlar

Şenel Sencer Tektaş (Uyarlayan), Jan D. Vermunt (Orijinal Geliştirici).

Amaç

Bu envanterin temel amacı, yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin kullandıkları bilişsel ve üstbilişsel öğrenme stratejilerini, öğrenme hedeflerini (yönelimlerini) ve öğrenmeye yönelik algılarını sistematik bir şekilde belirlemektir. VÖSE, öğrencilerin öğrenme stillerini dört temel kategori altında gruplandırarak, onların derinlemesine öğrenme mi yoksa yüzeyel öğrenme mi eğiliminde olduklarını ortaya koyar.

Uyarlama çalışmasının spesifik amacı, Jan D. Vermunt’un 1994 yılında geliştirdiği orijinal envanterin Türk kültürü bağlamında psikometrik özelliklerini incelemek ve Türk örnekleminde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabilirliğini sağlamaktır. Bu sayede, Türkiye’deki eğitim araştırmacıları ve uygulayıcıları için öğrenci öğrenme tarzlarına yönelik sağlam bir araç sunulmuştur.

Yapı

Envanterin ölçtüğü temel psikolojik yapı, bireylerin öğrenme faaliyetlerine yaklaşım biçimleri olan öğrenme stilleridir. Vermunt’un Öğrenme Stilleri Envanteri (ILSHE) modeli, öğrenmeyi sadece stratejiler bütünü olarak değil, aynı zamanda öğrencinin öğrenmeye dair zihinsel modellerini ve motivasyonunu da kapsayan çok boyutlu bir yapı olarak ele alır.

Vermunt teorisine göre, öğrenme stilleri genellikle dört ana boyut altında incelenir: Anlam Yönelimli Öğrenme (Meaning-Oriented), Yeniden Üretim Yönelimli Öğrenme (Reproduction-Oriented), Uygulama Yönelimli Öğrenme (Application-Oriented) ve Yönelimsiz/Belirsiz Öğrenme (Unmotivated/Ambivalent). Her bir stil, farklı öğrenme stratejileri, düzenleyici faaliyetler ve öğrenme çıktılarına dair farklı algıları içerir.

Geçerlik

Sunulan kaynak bilgide spesifik geçerlik katsayıları veya analiz yöntemleri (örneğin, faktör yükleri) belirtilmemiştir. Ancak, bir ölçek uyarlama çalışmasının doğası gereği, yapı geçerliğini (faktör analizi) ve orijinal envanter ile Türkçe versiyonu arasındaki eşdeğerliği gösteren dil geçerliği analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır.

Ölçeğin yapı geçerliğine ilişkin detaylı bulgular, uyarlamayı gerçekleştiren Şenel Sencer Tektaş’ın 2010 tarihli yüksek lisans tezinin tam metninde yer almaktadır. Bu tür çalışmalar, genellikle envanterin alt boyutlarının Türk örnekleminde de teorik olarak beklenen yapıyı koruduğunu doğrulamayı amaçlar.

Güvenirlik

Kaynak içerikte spesifik güvenirlik değerleri (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayıları) rapor edilmemiştir. Bir psikolojik envanterin uyarlanması sürecinde, ölçeğin tutarlılığını test etmek amacıyla iç tutarlılık analizlerinin yapılması zorunludur.

Vermunt Öğrenme Stili Envanteri gibi çok faktörlü ölçeklerde güvenirlik, genellikle her bir alt boyut için ayrı ayrı hesaplanır. Yüksek Alpha katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Detaylı güvenirlik bilgileri tezin tam metnine başvurularak elde edilebilir.

Faktör Analizi

Vermunt Öğrenme Stili Envanteri, karmaşık ve çok boyutlu bir yapıyı ölçtüğü için, Türkçe uyarlamasının psikometrik incelemesi sırasında Faktör Analizi yönteminin kullanıldığı kesindir. Bu analiz, orijinal Hollandaca envanterde bulunan faktör yapısının (alt öğrenme stilleri) Türk öğrencilerden oluşan örneklemde de benzer şekilde ortaya çıkıp çıkmadığını kontrol etmek için kritik öneme sahiptir.

Uyarlama sürecinde Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak, Vermunt’un teorik olarak öngördüğü öğrenme stratejileri, öğrenme yönelimleri ve zihinsel modeller arasındaki ilişkilerin Türk kültüründe de geçerli olduğu test edilmiştir. Bu analiz sonuçları, ölçeğin yapısal geçerliğini destekler nitelikte olmalıdır.

Araç

Test Çeşidi: Uyarlama

Format: Derecelendirme (Orijinal envanter genellikle Likert Tipi Ölçek kullanır. Derecelendirme bilgisi kaynakta boş bırakılmıştır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yükseköğretim Öğrencileri

Yaş Grubu: 18 ve üzeri (Üniversite öğrencileri)

Popülasyon Detayları: Şenel Sencer Tektaş’ın 2010 yılındaki yüksek lisans tezi kapsamında Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrenciler üzerinde uygulanmıştır.

Test Metodolojisi: Bireysel veya grup uygulaması şeklinde gerçekleştirilen öz bildirim envanteri. Katılımcılar, öğrenme süreçlerine dair ifadeleri kendilerine ne kadar uygun bulduklarını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Yükseköğretim, Öğrenme Stratejileri, Eğitim Psikolojisi, Envanter Uyarlaması, Şenel Sencer Tektaş.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Şenel Sencer Tektaş

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Tezin sunulduğu kurum, 2010)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Orijinal Envanter Geliştirme Yılı: 1994 (Jan D. Vermunt)

Türkçe Uyarlama Yılı: 2010

İzinler ve Kullanım Ücreti: Envanterin bilimsel çalışmalarda kullanımı ve izin şartları hakkında kesin bilgi için sorumlu yazar Şenel Sencer Tektaş ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

• Tektaş, Ş. S. (2010). Vermunt (1994) Öğrenme Stilleri Envanterinin Türkçeye uyarlanması (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Vermunt, J. D. (1994). Inventory of Learning Styles in Higher Education (ILSHE). (Orijinal Geliştirme Kaynağı).

Bu yüksek lisans tezine ait tam metin, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr

Envantere ait orijinal PDF dosyası burada mevcuttur: vermunt-ogrenme-stili-envanteri-toad.pdf

Vermunt Öğrenme Stili Envanterinin Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Envanterin orijinal maddeleri, telif hakkı kısıtlamaları veya kaynak veride eksiklik nedeniyle bu girişte sunulamamaktadır. Maddelerin tam listesi, detaylı alt boyut bilgileri ve puanlama yönergeleri için lütfen referans gösterilen yüksek lisans tezine başvurunuz.