Öğretim Stili Ölçeği

Özet

Öğretim Stili Ölçeği, 2006 yılında Lütfiye Üredi tarafından ölçek uyarlama yöntemiyle Türkçeye kazandırılmış bir ölçüm aracıdır. Bu ölçek, özellikle ilköğretim kademesinde görev yapan öğretmenlerin tercih ettikleri öğretim stili tercihlerini belirlemeyi amaçlar. Ölçeğin temel kullanım amacı, öğretmenlerin tercih ettikleri stiller ile öğretmenlik mesleğine ilişkin genel algıları arasındaki ilişkileri derinlemesine incelemektir. Ölçek, Üredi’nin 2006 tarihli doktora tezinin bir parçası olarak geliştirilmiş olup, eğitim psikolojisi ve öğretmen yetiştirme alanlarında önemli bir kaynak teşkil etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğretim Stili, Öğretmen Algısı, Ölçek Uyarlama, İlköğretim, Eğitim Psikolojisi, Öğretmenlik Mesleği

Yazarlar

Lütfiye Üredi

Amaç

Öğretim Stili Ölçeği’nin temel amacı, ilköğretim birinci ve ikinci kademede görev yapan öğretmenlerin eğitim süreçlerinde benimsedikleri farklı öğretim stili tercihlerini ölçmektir. Bu tercihler, öğretmenlerin ders içeriğini nasıl sunduklarını, öğrenci etkileşimini nasıl yönettiklerini ve değerlendirme yaklaşımlarını nasıl belirlediklerini yansıtmaktadır.

Ölçek, aynı zamanda öğretmenlerin bu stil tercihlerinin, onların öğretmenlik mesleğine ilişkin sahip oldukları algıları, motivasyonları ve mesleki yeterlilik inançları ile olan korelasyonlarını araştırmayı hedefler. Bu sayede, öğretmen eğitim programlarının ve mesleki gelişim faaliyetlerinin stil tercihlerine uygun olarak şekillendirilmesine zemin hazırlanır.

Yapı

Öğretim Stili Ölçeği, bir öğretmenin sınıf içinde sergilediği davranış örüntülerini ve pedagojik yaklaşımlarını temsil eden psikolojik bir yapıyı, yani öğretim stilini ölçmek üzere tasarlanmıştır. Bu yapı genellikle otoriter, demokratik, izin verici (laissez-faire) veya karma stiller gibi boyutları içerebilir.

Ölçek, öğretmenlerin hem teorik bilgiye dayalı tercihlerini hem de pratik uygulamalara yönelik eğilimlerini tespit ederek, onların öğrenme ortamını nasıl yapılandırdıklarına dair kapsamlı bir profil sunar. Bu yapı, öğretmenlerin öğrenci merkezli veya öğretmen merkezli yaklaşımlara ne ölçüde eğilimli olduklarını belirlemeye yardımcı olur.

Geçerlik

Ölçek, Lütfiye Üredi tarafından yürütülen doktora tezi kapsamında Türkçeye uyarlanmıştır. Adaptasyon sürecinde, özgün ölçeğin yapı geçerliğini Türk kültürü ve eğitim sistemi bağlamında test etmek için gerekli istatistiksel analizlerin yapıldığı varsayılmaktadır.

Ancak, bu akademik ölçek kaydının temel kaynak/referans bölümünde doğrudan geçerlik katsayıları (örneğin, faktör yükleri, CFI, RMSEA değerleri veya ölçüt bağımlı geçerlik bilgileri) açıkça belirtilmemiştir. Geçerlik bilgilerinin tamamına ulaşmak için Üredi’nin (2006) doktora tezinin incelenmesi gerekmektedir.

Güvenirlik

Öğretim Stili Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, uyarlama çalışmasının metodoloji bölümünde yer almaktadır. Tipik bir psikometrik ölçek uyarlama çalışmasında, iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve/veya test-tekrar test güvenirlik analizlerinin yapılmış olması beklenir.

Sağlanan kaynak özetinde spesifik güvenirlik katsayısı (Alpha değeri) belirtilmemiş olsa da, ölçeğin akademik bir tezde kullanılması, kabul edilebilir düzeyde güvenirlik değerlerine ulaşıldığını işaret eder. Detaylı iç tutarlılık ve güvenilirlik sonuçları için Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanan teze başvurulmalıdır.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmaları genellikle, orijinal ölçeğin faktör yapısının hedef dilde de korunup korunmadığını belirlemek amacıyla faktör analizini içerir. Öğretim Stili Ölçeği’nin adaptasyonunda, büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

Bu analizler, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı farklı öğretim stili boyutlarının (örneğin, rehberlik, kontrol, destekleyici stil) ampirik olarak da birbirinden ayrılıp ayrılmadığını doğrulamak için kritik öneme sahiptir. Faktör yapısı, ölçeğin puanlama ve yorumlama süreçlerinin temelini oluşturur.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation). Orijinal bir ölçeğin Türkçeye çevirisi ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi sonucu elde edilmiştir.

Format: Derecelendirme formatı (Likert Tipi) kullanıldığı varsayılmaktadır, ancak derecelendirme basamak sayısı (örneğin, 5’li veya 7’li Likert) kaynakta belirtilmemiştir.

Language Available: Türkçe.

Population Group: Öğretmenler.

Age Group: Yetişkin (Çalışan) öğretmenler.

Population Details: İlköğretim I. ve II. kademe öğretmenleri. Bu hedef kitle, ilköğretim seviyesinde çalışan profesyonelleri kapsamaktadır.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Questionnaire). Katılımcılar, kendi öğretim davranışlarını ve tercihlerini değerlendirirler.

Anahtar Kelimeler

Öğretim Stili Tercihi, Öğretmenlik Algısı, Eğitim Bilimleri, Doktora Tezi, Psikometri, Öğretmenlik Mesleği

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor.

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor.

Correspondence Address: Bilinmiyor.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal uyarlama çalışması 2006 yılında tamamlanmıştır. Ölçeğin ticari kullanımı, telif hakkı ve izinler konusunda Lütfiye Üredi veya Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik çalışmalarda kullanımı genellikle referans gösterilmesi şartıyla mümkündür.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki adresten indirilebilir: ogretim-stili-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Üredi, L. (2006). İlköğretim I. ve II. kademe öğretmenlerinin öğretim stili tercihlerine göre öğretmenlik mesleğine ilişkin algılarının incelenmesi. (Doktora tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
2. Bu tezin Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi’ndeki kaydına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: tez.yok.gov.tr

Öğretim Stili Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için yazarın doktora tezine (Üredi, 2006) başvurulması gerekmektedir.