VARK Öğrenme Stilleri Envanteri

Özet

Öğrenme stilleri alanında yaygın olarak kullanılan VARK Öğrenme Stilleri Envanteri, bireylerin bilgi edinme ve işleme süreçlerinde baskın olarak tercih ettikleri duyusal modaliteleri (Görsel, İşitsel, Okuma/Yazma ve Kinestetik) belirlemek amacıyla geliştirilmiştir. Bu ölçek, orijinal olarak geliştirilmiş olup, Serkan Düzgün tarafından 2018 yılında Türkçeye uyarlanarak geçerlik ve güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Ölçek, 16 farklı günlük veya akademik senaryoyu temel alan 16 maddeden ve 4 temel alt boyuttan oluşmaktadır.

Türkçe uyarlama çalışması, özellikle öğretmenler örnekleminde gerçekleştirilmiş ve ölçeğin yapı geçerliğini test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Analizler sonucunda, 4 faktörlü yapının kabul edilebilir düzeyde uyum değerleri sergilediği görülmüştür. Ölçeğin toplam güvenirlik katsayısı ise 0.76 olarak hesaplanmıştır. Bu çalışma, VARK modelinin Türkiye eğitim bağlamında kullanılması için sağlam psikometrik temeller sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

VARK, Öğrenme Stilleri, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Eğitim Psikolojisi, Öğretmenler.

Yazarlar

Serkan Düzgün.

Amaç

VARK Öğrenme Stilleri Envanteri’nin birincil amacı, bireylerin öğrenme ortamlarında kendilerine en uygun olan yöntemleri keşfetmelerine yardımcı olmaktır. Ölçek, Görsel (Visual), İşitsel (Aural), Okuma/Yazma (Read/Write) ve Kinestetik (Kinesthetic) olmak üzere dört temel öğrenme stilinden hangisinin bireyde baskın olduğunu tespit eder. Bu tespit, hem öğrencilerin kendi öğrenme stratejilerini geliştirmeleri hem de eğitimcilerin öğretim yöntemlerini çeşitlendirmeleri için kritik öneme sahiptir.

Türkçe uyarlamasının spesifik amacı ise, uluslararası alanda kabul görmüş bu ölçeğin geçerli ve güvenilir bir versiyonunu Türk kültürüne ve eğitim sistemine kazandırmaktır. Bu sayede, Türkiye’deki eğitim araştırmacıları ve uygulayıcıları, öğrencilerin öğrenme tercihlerini bilimsel ve standardize edilmiş bir araçla ölçebilirler.

Yapı

VARK Öğrenme Stilleri Envanteri, dört temel öğrenme modalitesini ölçmeye odaklanan 16 maddeden ve bu modalitelere karşılık gelen 4 alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt boyutlar, bireyin bilgiyi nasıl algıladığını ve işlediğini temsil eder.

• Görsel (V): Diyagramlar, grafikler ve semboller gibi görsel sunumları tercih etme.
• İşitsel (A): Tartışmalar, konuşmalar ve dinleme yoluyla öğrenme.
• Okuma/Yazma (R): Metin tabanlı materyaller, not alma ve listeler oluşturma yoluyla öğrenme.
• Kinestetik (K): Uygulama, deneyim ve fiziksel hareket yoluyla öğrenme.

Envanter, katılımcıların belirli bir durumda (senaryoda) ne yapacaklarını sorgulayan 16 farklı senaryo sorusu içermektedir. Bu senaryo tabanlı yaklaşım, katılımcının teorik bilgiden ziyade pratik tercihlerini ortaya çıkarmayı hedefler.

Geçerlik

VARK Öğrenme Stilleri Envanteri’nin Türkçe uyarlamasının yapı geçerliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile incelenmiştir. Çalışma, 16 maddeden oluşan varsayılan 4 faktörlü yapının genel olarak kabul edilebilir uyum değerleri sunduğunu göstermiştir.

Elde edilen istatistiksel uyum değerleri detaylandırılmıştır: Birinci düzey DFA için Ki-Kare/Serbestlik Derecesi oranı (x²/sd = 2.07 < 3) modelin kabul edilebilir olduğunu doğrulamaktadır. LISREL yazılımı tarafından hesaplanan Kritik N değeri (Critical N) 165.16 olarak bulunmuştur. İkinci düzey DFA uygulaması da benzer şekilde güçlü sonuçlar vermiştir (x²/sd = 2.08 < 3). Araştırmanın örneklem büyüklüğünün (318 birim) yeterliliğini değerlendiren Kritik N değeri ise 165.28 olarak hesaplanmıştır; bu da kullanılan örneklemin analizler için uygun olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, ölçeğin dört faktörlü yapısının Türk öğretmenler örnekleminde geçerli olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını ve güvenirliğini belirlemek amacıyla yapılan analizlerde, VARK Öğrenme Stilleri Envanteri’nin toplam güvenirlik katsayısı 0.76 olarak tespit edilmiştir. Bu katsayı, sosyal bilimler alanındaki psikometrik araçlar için genellikle kabul edilebilir bir düzeyde iç tutarlılığa işaret etmektedir.

0.76 değeri, envanterin maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı (öğrenme stillerini) ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçekten elde edilen puanların kararlılığının yeterli olduğunu göstermektedir. Bu yüksek güvenirlik düzeyi, ölçeğin eğitim araştırmalarında ve bireysel değerlendirmelerde güvenle kullanılabileceğini teyit etmektedir.

Faktör Analizi

VARK Öğrenme Stilleri Envanteri’nin Türkçe uyarlama çalışmasında, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle ne ölçüde örtüştüğünü belirlemek üzere Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Analiz, ölçeğin orijinal yapısını koruduğunu ve dört temel öğrenme stilini ayrı alt boyutlar olarak ölçtüğünü doğrulamıştır.

Analiz sonuçları, model uyumunun mükemmel olmamakla birlikte (“vasat uyum değerleri” olarak belirtilmiştir) kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu göstermiştir. Hem birinci düzey hem de ikinci düzey DFA’da elde edilen Ki-Kare/Serbestlik Derecesi oranlarının 3’ün altında kalması, modelin veri tarafından doğrulandığını ve ölçeğin 4 faktörlü yapısının sağlam olduğunu kanıtlamaktadır. Bu istatistiksel doğrulama, VARK Envanteri’nin Türk popülasyonunda yapısal geçerliğini teminat altına almaktadır.

Enstrüman

Test Türü: Uyarlama

Format: 16 maddeden oluşan senaryo tabanlı envanter.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama çalışması baz alınmıştır).

Popülasyon Grubu: Eğitimciler ve öğretmenler.

Yaş Grubu: Yetişkin (Öğretmenler örneklemi baz alınmıştır).

Popülasyon Detayları: Geçerlik ve güvenirlik çalışması, 318 birimlik öğretmen örneklemi üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Envanter 16 farklı senaryo sunar ve bireyin o durumda sergileyeceği tercih edilen davranışı sorgular. Ölçek 4 alt boyuttan oluşmaktadır. Derecelendirme formatı kaynakta detaylı belirtilmemiştir.

Anahtar Kelimeler

VARK, Öğrenme Stili, Görsel Öğrenme, Kinestetik Öğrenme, Faktör Analizi, LISREL, Psikometri, Öğrenme Tercihleri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama ve doğrulama çalışması 2018 yılında gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı, bilimsel araştırmalar için yazar Serkan Düzgün’den izin alınmasını gerektirebilir. Orijinal VARK Envanteri’nin ticari veya kurumsal kullanımı için ise telif hakları orijinal geliştiricilere aittir.

Referanslar

• Düzgün, S. (2018). Türkçeye çevrilmiş Vark Öğrenme Stilleri Envanterinin doğrulayıcı faktör analizi modeli ile doğrulanması: Öğretmenler örneği. Electronic Turkish Studies, 13(11), 1619-1634. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.13442
• Çalışmanın ek bir bağlantısı: d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net

Orijinal PDF dokümanı bu bağlantıdan indirilebilir: vark-ogrenme-stilleri-envanteri-toad.pdf

VARK Öğrenme Stilleri Envanteri Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Envanter, 16 madde ve 4 alt boyuttan oluşmaktadır.

Söz konusu envanteri oluşturan 16 soruda 16 farklı senaryo yaratılarak, bireyin o durumda ne yapacağı sorulmaktadır.