Table of Contents
Özet
Uzaktan Eğitim Hizmet Kalitesi Ölçeği (UEHKÖ), orijinali İngilizce olan Distance Learning Service Quality Scale’in (DLSQ) Türkçe’ye uyarlanması amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, yükseköğretim düzeyinde uzaktan eğitim hizmeti alan öğrencilerin algıladıkları hizmet kalitesini sistematik bir şekilde değerlendirmeyi amaçlar.
Ölçeğin Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, 2014 yılında Ahmet Eskicumalı, Zübeyde Demirtaş ve Sultan Arslan tarafından “Turkish version of the Distance Learning Service Quality Scale (DLSQ): The validity And reliability study” başlığıyla yayımlanmıştır. Bu çalışma, uzaktan eğitim kurumlarının sunduğu hizmetlerin kalitesini ölçmek ve geliştirmek için Türkiye bağlamına uygun, geçerli ve güvenilir bir araç sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Uzaktan Eğitim, Hizmet Kalitesi, DLSQ, Ölçek Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Öğrenci Memnuniyeti, Eğitim Teknolojileri.
Yazarlar
Ahmet Eskicumalı, Zübeyde Demirtaş, Sultan Arslan.
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, yükseköğretim düzeyinde uzaktan eğitim programlarına katılan öğrencilerin, aldıkları eğitim hizmetlerinin kalitesine dair algılarını ölçmektir. Ölçek, özellikle uzaktan eğitim ortamına özgü olan ve yüz yüze eğitimden farklılık gösteren kritik hizmet bileşenlerine odaklanır.
Orijinal DLSQ ölçeğinin Türkiye bağlamına kültürel ve dilsel olarak uygun hale getirilmesi, uyarlama çalışmasının birincil hedefini oluşturmuştur. Bu uyarlama, ulusal düzeyde yapılan uzaktan eğitim araştırmalarında standart ve karşılaştırılabilir bir ölçüm aracı ihtiyacını karşılamayı hedeflemiştir. Elde edilen veriler, eğitim kurumlarının teknolojik altyapı, öğretim elemanlarının desteği ve içerik kalitesi gibi alanlarda iyileştirme yapmasına olanak tanır.
Yapı
Ölçek, öğrencilerin uzaktan eğitim deneyimlerine ilişkin çeşitli hizmet kalitesi boyutlarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır. Hizmet kalitesi, genellikle öğrencinin beklentileri ile algılanan performans arasındaki fark olarak tanımlanır. Bu ölçek, uzaktan eğitimde başarının ve memnuniyetin ana belirleyicileri olan teknik destek, öğrenci etkileşimi ve öğretim materyallerinin erişilebilirliği gibi kritik hizmet bileşenlerine odaklanır.
Yapısal olarak, UEHKÖ’nün alt boyutları, uzaktan öğrenme sistemlerinin karmaşık doğasını yansıtacak şekilde tasarlanmıştır. Bu boyutlar, öğrencilerin genel memnuniyeti ve programı başarıyla tamamlama niyeti üzerindeki etkilerini değerlendirmeye olanak tanır.
Geçerlik
Ölçeğin Türkçe formunun geçerlik çalışmaları, yapısal geçerlik kanıtlarını sunmak üzere gerçekleştirilmiştir. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde de sürdürülüp sürdürülmediği incelenmiştir.
Araştırmacılar, ölçeğin uzaktan eğitim hizmet kalitesini ölçme amacına uygunluğunu değerlendirmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanmışlardır. Bu analizler, maddelerin ilgili faktörler altında yüksek yükler verdiğini ve modelin kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu ortaya koyarak ölçeğin yapı geçerliğini kanıtlamıştır (Eskicumalı vd., 2014).
Güvenirlik
Güvenirlik çalışmaları kapsamında, ölçeğin iç tutarlılığı Cronbach Alfa katsayısı ile incelenmiştir. Çalışmada elde edilen Cronbach Alfa değerleri, ölçeğin genelinde ve alt boyutlarında yüksek düzeyde iç tutarlılığa işaret ettiği rapor edilmiştir.
Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin tutarlı ve kararlı ölçümler sağladığını göstermektedir; bu da ölçeğin farklı uygulamalarda benzer sonuçlar vereceği anlamına gelir. Bu bulgular, UEHKÖ’nün Türk kültüründe de güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğini doğrulamaktadır.
Faktör Analizi
Uzaktan Eğitim Hizmet Kalitesi Ölçeği’nin (UEHKÖ) yapısal geçerliğini test etmek amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. AFA, ölçeğin kaç boyuttan oluştuğunu keşfetmek için kullanılmış; DFA ise orijinal ölçeğin hipotez edilen faktör yapısının Türkçe verilerle ne kadar uyumlu olduğunu doğrulamıştır.
Analiz sonuçları, ölçeğin uzaktan eğitim hizmet kalitesinin farklı yönlerini temsil eden ve teorik olarak anlamlı olan belirli alt boyutlara ayrıldığını göstermiştir. Bu faktörler, modelin kuramsal temellerini destekler nitelikte bulunmuştur.
Araç Bilgileri
Test Type: Uyarlama Ölçeği (Adaptation Scale)
Format: Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemiş olup, orijinal ölçeğin yapısına uygun olarak Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanıldığı varsayılmaktadır.
Language Available: Türkçe (Turkish)
Population Group: Uzaktan Eğitim Öğrencileri
Age Group: Yükseköğretim Düzeyindeki Yetişkin Öğrenciler
Population Details: Uzaktan eğitim programlarına kayıtlı üniversite öğrencileri.
Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)
Anahtar Kelimeler
DLSQ, Hizmet Algısı, Eğitim Kalitesi, Öğrenci Deneyimi, Uzaktan Öğrenme, Yükseköğretim, Ölçek.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçeğin Türkçe uyarlaması 2014 yılında yayınlanmıştır. Kullanım izinleri ve olası ücret bilgisi için sorumlu yazar Ahmet Eskicumalı ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.
İletişim adresi: [email protected]
Orijinal PDF dokümanına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:
The original PDF can be downloaded here: uzaktan-egitim-hizmet-kalitesi-olcegi-toad.pdf
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Sakarya Üniversitesi (Tahmini Affiliation).
Kaynaklar
Eskicumalı, A., Demirtaş, Z., ve Arslan, S. (2014). Turkish version of the Distance Learning Service Quality Scale (DLSQ): The validity And reliability study. The Online Journal of New Horizons in Education, 4(2), 142-147.
Uzaktan Eğitim Hizmet Kalitesi Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
NOT: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Ölçek maddelerine ve derecelendirme formatına erişim için yayınlanan makaleye (Eskicumalı, Demirtaş, ve Arslan, 2014) başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Uzaktan Eğitim Hizmet Kalitesi Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/uzaktan-egitim-hizmet-kalitesi-olcegi/
memjavad. "Uzaktan Eğitim Hizmet Kalitesi Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 13 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/uzaktan-egitim-hizmet-kalitesi-olcegi/.
memjavad. "Uzaktan Eğitim Hizmet Kalitesi Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/uzaktan-egitim-hizmet-kalitesi-olcegi/.
memjavad (2025) 'Uzaktan Eğitim Hizmet Kalitesi Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/uzaktan-egitim-hizmet-kalitesi-olcegi/.
[1] memjavad, "Uzaktan Eğitim Hizmet Kalitesi Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Uzaktan Eğitim Hizmet Kalitesi Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.