Üniversite Öğrencilerine Yönelik Uzaktan Eğitim Memnuniyet Ölçeği

Özet

Üniversite Öğrencilerine Yönelik Uzaktan Eğitim Memnuniyet Ölçeği, yükseköğretim düzeyinde öğrenim gören öğrencilerin, özellikle zorunlu dijitalleşme süreçlerinde deneyimledikleri uzaktan eğitim uygulamalarına ilişkin memnuniyet düzeylerini belirlemek amacıyla geliştirilmiş özbildirim tipi bir ölçektir. Baltacı ve arkadaşları tarafından 2021 yılında geliştirilen bu araç, uzaktan eğitimin çeşitli yönlerini kapsamaktadır.

Ölçek, toplam 28 maddeden oluşmakta ve iki ana boyutta yapılaşmaktadır. Yapılan psikometrik çalışmalar, ölçeğin yüksek düzeyde yapı geçerliliğine sahip olduğunu (açıklanan varyans: %73,167) ve mükemmel bir iç tutarlılık sergilediğini (Cronbach’s Alpha: 0,980) göstermektedir. Derecelendirme 5’li Likert tipi olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Uzaktan Eğitim, Üniversite Öğrencileri, Memnuniyet Ölçeği, Likert Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Cronbach’s Alpha, Yükseköğretim.

Yazarlar

Alişan Baltacı, İlayda Mercan Annak, Ceyhun Akbay, Haktan Akaydın, Tuğba Şeyma Sökmensüer.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üniversite öğrencilerinin uzaktan eğitim süreçlerine dair algılarını ve bu süreçlerden duydukları genel ve spesifik memnuniyet düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu bağlamda, ölçek eğitim yönetimlerine ve akademisyenlere, uzaktan eğitim sistemlerinin güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini ortaya koymak için analitik veriler sunmayı hedefler.

Araç, uzaktan eğitim ortamlarının pedagojik yeterliliği, teknik altyapı erişimi, öğretim elemanlarının performansı ve öğrenci motivasyonu gibi kritik alanlardaki öğrenci tepkilerini sistematik olarak kaydetmek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, özgün bir geliştirme çalışmasının ürünüdür.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Üniversite Öğrencilerine Yönelik Uzaktan Eğitim Memnuniyet Ölçeği, öğrencilerin uzaktan öğrenme deneyimlerine ilişkin çok boyutlu algılarını ölçen bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçek, faktör analizleri sonucunda belirlenen iki temel boyuttan oluşmaktadır. Bu boyutlar, uzaktan eğitim memnuniyetinin farklı yönlerini temsil etmektedir.

Ölçek toplamda 28 madde içermekte olup, bu maddeler iki faktöre dağılmıştır. Birinci boyutta 22 madde, ikinci boyutta ise 6 madde bulunmaktadır. Bu iki faktörlü yapı, memnuniyetin hem geniş kapsamlı (örneğin, genel deneyim) hem de daha spesifik (örneğin, teknik destek) alt bileşenlerden oluştuğunu varsaymaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliği, faktör analizi çalışmaları ile desteklenmiştir. Yapılan analizler, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini göstermektedir. Elde edilen sonuçlara göre, ölçek iki faktörlü yapısıyla toplam varyansın önemli bir kısmını açıklamaktadır.

Nicel bulgular, ölçeğin toplam varyansın %73,167‘sini açıklayabildiğini göstermektedir. Bu yüksek açıklama oranı, ölçeğin yapısal olarak geçerli olduğunu ve uzaktan eğitim memnuniyeti kavramını sağlam bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığı ve dolayısıyla güvenirliği, Cronbach’s Alpha katsayısı hesaplanarak test edilmiştir. Güvenirlik analizinden elde edilen değer oldukça yüksektir.

Hesaplanan Cronbach’s Alpha değeri 0,980‘dir. Bu katsayı, sosyal bilimler araştırmaları için belirlenen yüksek güvenirlik eşiklerinin çok üzerindedir ve ölçek maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu, dolayısıyla aracın ölçtüğü yapıda yüksek düzeyde güvenilir sonuçlar ürettiğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısı, yapı geçerliliği çalışmaları kapsamında belirlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre ölçek, uzaktan eğitim memnuniyetini iki temel boyut üzerinden değerlendiren bir yapıya sahiptir. Bu iki boyut, ölçekteki 28 maddenin dağılımını sağlamaktadır.

Faktör dağılımı şu şekildedir: Birinci Boyut 22 madde, İkinci Boyut ise 6 madde içermektedir. Bu iki faktörlü model, incelenen yapıya ait toplam varyansın %73,167‘sini açıklamaktadır, bu da faktör yapısının güçlü ve anlamlı olduğunu göstermektedir.

Ölçme Aracı Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Development)

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri (Genç yetişkinlik)

Popülasyon Detayları: Uzaktan eğitim uygulamalarına katılan üniversite öğrencileri.

Test Metodolojisi: Özbildirim (Self-report) ölçeği. Derecelendirme, 1= Kesinlikle Katılmıyorum (En düşük memnuniyet) ile 5= Kesinlikle Katılıyorum (En yüksek memnuniyet) arasında değişmektedir.

Anahtar Kelimeler

Psikometri, Yapı Geçerliliği, İç Tutarlılık, Faktör Yapısı, Uzaktan Öğrenme, Üniversite Yaşamı, Dijital Eğitim.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Yayınlanan kaynakta ORCID bilgisi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Yayınlanan kaynakta tüm yazarlara ait kurumsal e-posta adresleri mevcut değildir.

Yazışma Adresi (Sorumlu Yazar): Alişan Baltacı ([email protected])

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2021 yılında geliştirilmiş ve 2. Uluslararası İstanbul Modern Bilimsel Araştırmalar Kongresi’nde bildiri olarak sunulmuştur. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlı kullanımı için gerekli izinler konusunda, sorumlu yazar Alişan Baltacı ile doğrudan iletişim kurulması gerekmektedir. Kullanım ücreti bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Kaynaklar

• Baltacı, A., Mercan Annak, İ., Akbay, C., Akaydın, H., Sökmensüer, T. Ş. (2021). Üniversite Öğrencilerine Yönelik Uzaktan Eğitim Uygulamaları İçin Bir Memnuniyet Ölçeği Önerisi. 2. Uluslararası İstanbul Modern Bilimsel Araştırmalar Kongresi Bildiri Kitabı (ed. Koray Karabulut). 1303-1314. ISBN: 978-625-7898-59-1.

Ölçeğin orijinal tam metin yayınına ait PDF dosyaları aşağıdadır:

• Orijinal PDF 1: universite-ogrencilerine-yonelik-uzaktan-egitim-memnuniyet-olcegi-toad.pdf

• Orijinal PDF 2: 6b3b1196-f786-4e5a-94c0-d4c68646815b.filesusr.com

Üniversite Öğrencilerine Yönelik Uzaktan Eğitim Memnuniyet Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içeriğinde tam olarak listelenmemiştir. Ölçek, toplam 28 maddeden (Birinci boyutta 22, ikinci boyutta 6 madde) oluşmaktadır. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen akademik referans kaynağa başvurulması gerekmektedir.