Uzaktan Eğitimde Öğrenci Başarı ve Memnuniyetini Etkileyen Faktörleri Belirleme Anketi

Özet

Uzaktan Eğitimde Öğrenci Başarı ve Memnuniyetini Etkileyen Faktörleri Belirleme Anketi, Metin Çengel tarafından 2014 yılında geliştirilmiş altı boyutlu bir ölçektir. Bu ölçek, üniversite düzeyindeki Uzaktan Eğitim sistemlerinde öğrencilerin akademik başarılarını ve genel memnuniyet düzeylerini etkileyen temel faktörleri sistematik olarak incelemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, özellikle Sakarya Üniversitesi örneği üzerinden yapılan detaylı bir çalışma sonucunda oluşturulmuş olup, uzaktan eğitim platformlarının etkinliğini ve öğrenci merkezli tasarımını değerlendirmek için güçlü bir araç sunmaktadır.

Ölçek, toplamda 57 madde içermekte olup, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları kapsamında hem uzman görüşlerine dayalı kapsam ve görünüş geçerliliğini hem de istatistiksel yöntemlerle yapı geçerliliğini sağlamıştır. Elde edilen yüksek açıklanan varyans (%89.62) ve güvenirlik katsayısı (0.86), bu aracın uzaktan eğitim araştırmalarında kullanıma uygun, sağlam psikometrik özelliklere sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Uzaktan eğitim, Öğrenci memnuniyeti, Akademik başarı, Ölçek geliştirme, Faktör Analizi, Sakarya Üniversitesi, Eğitim teknolojileri, Psikometrik özellikler

Yazarlar

Metin ÇENGEL

Amaç

Bu anketin temel amacı, yükseköğretim kurumlarında uygulanan uzaktan eğitim programlarında öğrenci başarısını ve öğrenci memnuniyetini doğrudan veya dolaylı olarak etkileyen kritik faktörleri belirlemek ve ölçmektir. Ölçek, bu faktörlerin yapısal ilişkilerini ortaya koyarak, eğitimcilerin ve yöneticilerin uzaktan eğitim sistemlerini optimize etmelerine yardımcı olacak somut veriler sağlamayı hedeflemektedir.

Ölçek, uzaktan eğitim ortamlarının teknik altyapısı, içerik kalitesi, eğitmen etkileşimi, öğrenci motivasyonu ve platform kullanımı gibi çeşitli boyutları kapsayarak, öğrenme deneyiminin bütüncül bir değerlendirmesini yapmayı amaçlamıştır. Bu sayede, öğrenci başarısızlığına veya memnuniyetsizliğine yol açan spesifik alanlar tespit edilebilmektedir.

Yapı/Kavramsal Çerçeve

Uzaktan Eğitimde Öğrenci Başarı ve Memnuniyetini Etkileyen Faktörleri Belirleme Anketi, uzaktan eğitim sistemlerinin karmaşık yapısını inceleyen çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçek, öğrenci başarısı ve memnuniyeti kavramlarını tek bir yapı yerine, altı farklı boyutta ele almaktadır. Bu boyutlar, öğrencilerin çevrimiçi öğrenme ortamlarına ilişkin algılarını, etkileşimlerini ve sonuçlarını kapsamaktadır.

Kavramsal olarak, ölçek hem öğrenciye özgü kişisel faktörleri (motivasyon, öz yeterlik) hem de sisteme özgü çevresel faktörleri (teknik destek, arayüz tasarımı, içerik erişimi) dikkate almaktadır. Bu altı boyutlu yapı, uzaktan eğitimin başarısını belirleyen temel bileşenlerin kapsamlı bir şekilde analiz edilmesine olanak tanır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları kapsamlı bir şekilde yürütülmüştür. Bu çalışmalar, görünüş, kapsam ve yapı geçerliliğini incelemeyi içermiştir. Ölçeğin maddelerinin ölçmek istediği yapıyı temsil edip etmediğini belirlemek amacıyla, görünüş ve kapsam geçerliliği için uzman görüşlerine başvurulmuştur. Bu süreçte bir dil uzmanı, üç alan uzmanı, bir psikolojik danışman ve bir ölçme ve değerlendirme uzmanından görüş alınmıştır.

Yapı geçerliliği ise istatistiksel analizler yoluyla test edilmiştir. Bu amaçla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin beklenen çok boyutlu yapısını desteklemiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik düzeyi, iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach’s Alpha değeri kullanılarak hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda, ölçeğin altı faktörlü yapısının genel iç tutarlılık katsayısı 0.86 olarak bulunmuştur.

Bu değer, psikometrik standartlara göre oldukça yüksek bir iç tutarlılığa işaret etmektedir ve ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir. Bu yüksek güvenirlik düzeyi, ölçeğin farklı uygulamalarda stabil ve tutarlı sonuçlar verebileceğinin önemli bir kanıtıdır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliliğini incelemek amacıyla uygulanan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonuçları, ölçeğin güçlü bir faktör yapısına sahip olduğunu ortaya koymuştur. Analiz sonucunda, toplam varyansın %89.62‘sini açıklayan, 57 maddeden oluşan 6 boyutlu bir yapı elde edilmiştir.

Açıklanan varyans oranının %88,62 olması, test geliştirme standartlarında (genellikle %30 üzeri yeterli kabul edilir) oldukça yeterli kabul edilmektedir. Faktör analizi sürecinde, özdeğeri 1’den büyük olan ölçek maddesi tespit edilmediği için orijinal ölçekten hiçbir madde çıkarılmamıştır, bu da ölçeğin başlangıçtaki teorik yapısının güçlü olduğunu göstermektedir.

Ölçme Aracı Bilgileri

Test Türü: Ölçek Geliştirme (Development)

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Kullanılan Derecelendirme: Tamamen Katılıyorum, Katılıyorum, Kararsızım, Katılmıyorum, Kesinlikle Katılmıyorum

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Yetişkin (Yükseköğretim öğrencileri)

Popülasyon Detayları: Sakarya Üniversitesi Uzaktan Eğitim programlarına kayıtlı öğrenciler.

Test Metodolojisi: Psikometrik ölçme aracı geliştirme metodolojisine uygun olarak, uzman görüşleri ve Açımlayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öğrenci başarısı, Uzaktan eğitim memnuniyeti, Ölçek geçerliği, Cronbach’s Alpha, Yapı geçerliliği, Açımlayıcı Faktör Analizi, Yükseköğretim, Metin Çengel

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Metin ÇENGEL

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Sakarya Üniversitesi (Çalışmanın yapıldığı kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Metin Çengel’in 2014 yılında tamamladığı yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri için doğrudan yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Test Yılı: 2014

Ücret Bilgisi: Ticari olmayan akademik kullanımlar için tezin referans gösterilmesi beklenir.

Doküman Erişimi: Çalışmanın orijinal dokümanına (tez/araştırma raporu) aşağıdaki arşiv linkinden ulaşılabilir: https://hdl.handle.net/20.500.12619/77517

Orijinal DOCX dokümanı buradan indirilebilir: uzaktan-egitimde-ogrenci-basari-ve-memnuniyetini-etkileyen-faktorlerin-incelenmesi-sakarya.docx

Kaynaklar

Çengel, M. (2014). Uzaktan eğitimde öğrenci başarı ve memnuniyetini etkileyen faktörlerin incelenmesi: Sakarya Üniversitesi örneği. Sakarya Üniversitesi Açık Akademik Arşiv Sistemi. https://hdl.handle.net/20.500.12619/77517

Uzaktan Eğitimde Öğrenci Başarı ve Memnuniyetini Etkileyen Faktörleri Belirleme Anketi Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Bu maddeler, ölçeğin “Memnuniyet Boyutu”ndan örneklerdir.

• Mem1 Sitede bulunduğum sürece kendimi mutlu hissediyorum
• Mem2 Sitede olduğum sürece zamanın nasıl geçtiğini fark etmiyorum
• Mem3 Kendimi bu sitede güvenli hissediyorum.
• Mem4 Tasarımı modern ve dinamiktir
• Mem5 Bu platformda aranılan bilgiye erişim kolaydır.
• Mem6 Görsel açıdan çekicidir.