Table of Contents
Özet
Tıp Öğrencilerinin Uzaktan Eğitim Memnuniyet Ölçeği, tıp fakültesi öğrencilerinin COVID-19 pandemisi gibi zorunlu koşullar altında veya teknolojik dönüşümlerle birlikte yaygınlaşan uzaktan eğitim süreçlerinden duydukları genel memnuniyet düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş öz-bildirim tipi bir psikometrik araçtır. Ölçek, Çetin Toraman ve arkadaşları tarafından 2022 yılında yayımlanan bir çalışma ile bilimsel literatüre kazandırılmıştır.
Ölçek, özellikle modern psikometrik yaklaşımlardan biri olan Öğe Tepki Kuramı (ÖTK) prensipleri kullanılarak geçerlik ve güvenirlik kanıtları sunularak geliştirilmiştir. Bu yöntem, maddelerin ayırt edicilik ve zorluk parametreleri açısından güçlü kanıtlar sağlayarak, tıp öğrencilerinin uzaktan öğrenme deneyimlerini objektif ve güvenilir bir şekilde değerlendirmeyi hedeflemektedir.
Anahtar Kelimeler
Tıp Öğrencisi, Uzaktan Eğitim, Memnuniyet, Öğe Tepki Kuramı (IRT), Psikometri, Ölçek Geliştirme, 10 Dereceli Likert, Sağlık Eğitimi.
Yazarlar
Çetin Toraman, Emine Karadağ, Mehmet Polat
Amaç
Ölçeğin temel amacı, uzaktan eğitim uygulamalarına katılan tıp fakültesi öğrencilerinin, bu süreçten ne derece memnun kaldıklarını bilimsel ve yapılandırılmış bir biçimde tespit etmektir. Tıp eğitiminin yoğun içeriği ve uygulamalı gereksinimleri göz önüne alındığında, öğrencilerin dijital ortama adaptasyon ve memnuniyet düzeylerinin ölçülmesi, eğitim kalitesini artırmaya yönelik iyileştirme alanlarının belirlenmesi için kritik öneme sahiptir.
Bu ölçek, öğrencilerin sadece teknik altyapıdan değil, aynı zamanda öğretim elemanlarının tutumlarından, senkron derslerin süresinden ve ödev yükleme gibi idari süreçlerden duydukları memnuniyeti de kapsayan çok boyutlu bir değerlendirme sunmayı amaçlamaktadır. Elde edilen veriler, tıp fakültelerinde uzaktan eğitim stratejilerinin geliştirilmesinde temel teşkil etmektedir.
Yapı
Ölçek, psikolojik bir yapı olarak “Uzaktan Eğitim Memnuniyeti”ni ölçmektedir. Bu yapı, öğrencilerin uzaktan öğrenme deneyiminin çeşitli bileşenlerine yönelik olumlu duygusal ve bilişsel değerlendirmelerini ifade eder. Yapı, genellikle ders içeriğinin kalitesi, sistem erişilebilirliği, öğretim elemanı etkileşimi ve teknik destek gibi alt boyutları içermektedir.
Ölçülen memnuniyet, öğrencilerin kendilerine sunulan öğrenme deneyiminin beklentilerini ne ölçüde karşıladığını gösterir. Ölçek, bu değerlendirmeyi 10 dereceli Likert tipi derecelendirme ile nicelleştirerek, memnuniyetin düşük düzeyden yüksek düzeye kadar geniş bir spektrumda incelenmesine olanak tanır.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik kanıtları, geliştirme makalesinde (Toraman, Karadağ & Polat, 2022) detaylı olarak sunulmuştur. Ölçeğin yapı geçerliği, özellikle modern ve güçlü bir psikometrik yaklaşım olan Öğe Tepki Kuramı (ÖTK) kullanılarak incelenmiştir. ÖTK analizi, her bir maddenin ölçülen “Uzaktan Eğitim Memnuniyeti” yapısına ne kadar katkı sağladığını ve farklı memnuniyet seviyelerindeki öğrencileri ne kadar iyi ayırabildiğini göstermiştir.
Bu analizler, maddelerin ayırt edicilik ve zorluk parametrelerinin güçlü olduğunu teyit etmiş, böylece ölçeğin amaçlanan yapıyı doğru ve hassas bir şekilde ölçtüğüne dair sağlam kanıtlar sunulmuştur. Makale, ölçeğin geçerlik çalışmalarının detaylarına erişim sağlamaktadır.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirliği de geliştirme çalışmasında kapsamlı bir şekilde analiz edilmiştir. Güvenirlik kanıtları, makalede açıklandığı üzere, yüksek iç tutarlılık katsayıları ile desteklenmiştir. İç tutarlılık analizleri, ölçek maddelerinin tutarlı bir biçimde aynı temel yapıyı ölçtüğünü göstermiştir.
Ayrıca, Öğe Tepki Kuramı çerçevesinde, test bilgi fonksiyonları incelenmiştir. Bu fonksiyonlar, ölçeğin memnuniyet spektrumunun hangi aralıklarında en yüksek ölçüm kesinliğine sahip olduğunu belirleyerek, güvenirliğin sadece tek bir katsayı ile değil, ölçülen özelliğin tüm düzeylerinde değerlendirilmesini sağlamıştır. Bu detaylı analizler, ölçeğin kararlı ve güvenilir sonuçlar ürettiğini kanıtlamaktadır.
Faktör Analizi
Ölçeğin yapısal boyutluluğu, modern psikometrik yöntemlerle incelenmiştir. Geliştirme sürecinde, Uzaktan Eğitim Memnuniyeti yapısının tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğunu belirlemek amacıyla faktör analizleri (genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi’ni destekleyen bir süreç) gerçekleştirilmiştir. Öğe Tepki Kuramı’nın başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için temel alınan tek boyutluluk varsayımı test edilmiştir.
Çalışma, tıp öğrencilerinin uzaktan eğitim deneyimlerini kapsayan maddelerin, tutarlı ve sağlam bir faktör yapısı altında toplandığını göstermiştir. Bu yapı, ölçeğin teorik çerçevesini ve ölçüm kapasitesini desteklemektedir.
Ölçme Aracı
Test Type: Geliştirme
Format: 10 Dereceli Likert Türü Ölçek. Katılımcılar, maddelere 1 (Kesinlikle Memnun Değilim) ile 10 (Kesinlikle Memnunum) arasında değişen bir derecelendirme ile yanıt vermektedirler.
Language Available: Türkçe
Population Group: Yükseköğretim Öğrencileri
Age Group: Belirtilmemiştir, ancak tıp fakültesi lisans öğrencileri (genellikle 18-25 yaş aralığı) hedeflenmiştir.
Population Details: Uzaktan eğitim modelini deneyimleyen tıp fakültesi öğrencileri.
Test Methodology: Ölçek geliştirme ve geçerlik/güvenirlik çalışmaları Öğe Tepki Kuramı (IRT) kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Tıp Eğitimi, Uzaktan Öğrenme, Öğrenci Memnuniyeti, Psikometri, ÖTK Analizi, Sağlık Bilimleri, 10’lu Derecelendirme.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Makalede belirtilmemiştir.
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Çetin Toraman (Sorumlu Yazar)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2022 yılında bilimsel literatüre sunulmuştur. Akademik ve ticari olmayan araştırmalarda ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Çetin Toraman ile [email protected] adresi üzerinden iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Test Yılı: 2022
Kaynaklar
Toraman, Ç., Karadağ, E., & Polat, M. (2022). Validity and reliability evidence for the scale of distance education satisfaction of medical students based on item response theory (IRT). BMC Med Educ 22, 94. https://doi.org/10.1186/s12909-022-03153-9
Makalenin resmi bağlantısı: rdcu.be
Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: tip-ogrencilerinin-uzaktan-egitim-memnuniyet-olcegi-scale-of-distance-education-satisfaction-of.pdf
Ölçeğin orijinal DOCX dosyası buradan indirilebilir: tip-ogrencilerinin-uzaktan-egitim-memnuniyet-olcegi-scale-of-distance-education-satisfaction-of.docx
Tıp Öğrencilerinin Uzaktan Eğitim Memnuniyet Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Uzaktan eğitimin ……………………… memnunum.
Senkron derslerde derslerin süresinden…
Sisteme ödev yükleme sürecinden…
Öğretim elemanlarının öğrencilere yönelik tutumlarından…
Cite this article
memjavad (2025). Tıp Öğrencilerinin Uzaktan Eğitim Memnuniyet Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/tip-ogrencilerinin-uzaktan-egitim-memnuniyet-olcegi/
memjavad. "Tıp Öğrencilerinin Uzaktan Eğitim Memnuniyet Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 15 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/tip-ogrencilerinin-uzaktan-egitim-memnuniyet-olcegi/.
memjavad. "Tıp Öğrencilerinin Uzaktan Eğitim Memnuniyet Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/tip-ogrencilerinin-uzaktan-egitim-memnuniyet-olcegi/.
memjavad (2025) 'Tıp Öğrencilerinin Uzaktan Eğitim Memnuniyet Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/tip-ogrencilerinin-uzaktan-egitim-memnuniyet-olcegi/.
[1] memjavad, "Tıp Öğrencilerinin Uzaktan Eğitim Memnuniyet Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Tıp Öğrencilerinin Uzaktan Eğitim Memnuniyet Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.