Uygulama Öğretmenlerinin Öğretmenlik Uygulaması Dersine Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Uygulama Öğretmenlerinin Öğretmenlik Uygulaması Dersine Yönelik Tutum Ölçeği (UÖÖUDYTÖ), uygulama öğretmenlerinin, öğretmen yetiştirme sürecinin kritik bir bileşeni olan Öğretmenlik Uygulaması dersine karşı geliştirdikleri tutumları ölçmek amacıyla Çevik ve Alat (2012) tarafından geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, 5 alt boyutta toplanmış 27 maddeden oluşmaktadır ve bu boyutlar uygulama dersine ilişkin isteklilik, iletişim, değerlendirme, mesleki yeterlik algısı ve görevin gereklilik ya da zorunluluk düzeyi gibi çeşitli psikolojik yapıları kapsamaktadır. 5’li Likert tipi derecelendirme formatı kullanılarak, uygulama öğretmenlerinin bu derse yönelik olumlu ve olumsuz yaklaşımlarını sistematik bir şekilde belirlemeyi hedefler.

Anahtar Kelimeler

Tutum ölçeği, öğretmenlik uygulaması, uygulama öğretmeni, ölçek geliştirme, mesleki tutum, öğretmen eğitimi, psikometri.

Yazarlar

Ceren Çevik, Kaan Alat

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmen adaylarının mesleki gelişiminde merkezi bir rol oynayan Öğretmenlik Uygulaması dersine yönelik olarak, uygulama okullarında görev yapan uygulama öğretmenlerinin tutumlarını geçerli ve güvenilir bir şekilde belirlemektir. Bu tutumların ölçülmesi, öğretmen yetiştirme programlarının etkinliğini artırmak ve uygulama sürecinde karşılaşılan sorun alanlarını tespit etmek için kritik öneme sahiptir.

Geliştirilen bu ölçek, uygulama öğretmenlerinin derse katılım motivasyonlarını, uygulama öğretim elemanları ile iletişim tercihlerini, adayların değerlendirilmesine yönelik yaklaşımlarını ve mesleki yeterlik algılarını ortaya koyarak, eğitim politikalarına ve uygulama yönergelerine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Yapı

Uygulama Öğretmenlerinin Öğretmenlik Uygulaması Dersine Yönelik Tutum Ölçeği, uygulama öğretmenlerinin bu dersle ilgili bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimlerini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Ölçek, öğretmenlerin uygulama görevine yönelik içsel istekliliklerinden, bu görevi yerine getirme zorunluluğuna kadar geniş bir yelpazedeki tutum bileşenlerini ölçmektedir. Yapısal olarak, ölçek beş ana alt boyutta organize edilmiştir.

Bu alt boyutlar, uygulama öğretmeninin rolünü ve sorumluluklarını farklı açılardan ele almaktadır. Özellikle iletişim, değerlendirme ve mesleki yeterlik gibi boyutlar, uygulama öğretmeninin öğretmen adayına rehberlik etme kalitesini doğrudan etkileyen faktörlerdir.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmaları (Çevik ve Alat, 2012), ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi yöntemlerini kullanmıştır. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin özgün yapısını oluşturan beş faktörlü modelin uygunluğu tespit edilmiştir. Bu beş faktör, uygulama öğretmenlerinin tutumlarını temsil eden teorik yapılarla uyumlu bulunmuştur. Çalışmanın tam metninde, madde-toplam korelasyonları ve diğer geçerlik kanıtları detaylı olarak sunulmuştur, ancak bu özet kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiştir.

Güvenirlik

Uygulama Öğretmenlerinin Öğretmenlik Uygulaması Dersine Yönelik Tutum Ölçeği’nin güvenirliği, ölçek geliştirme sürecinin ayrılmaz bir parçası olarak incelenmiştir. Güvenirlik analizleri genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı ve test-tekrar test yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilir. Çevik ve Alat’ın çalışmasında, ölçeğin ve alt boyutlarının iç tutarlılık katsayıları hesaplanarak, ölçeğin zaman içinde ve maddeler arasında tutarlı ölçümler yapabilme yeteneği kanıtlanmıştır. Güvenirlik katsayılarının yüksek olması, ölçeğin kararlı ve hatasız ölçüm yaptığını göstermektedir, ancak kaynak metinde bu katsayılara dair sayısal veri bulunmamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek, temel bileşenler analizi ve doğrulayıcı faktör analizi gibi yöntemlerle test edilmiş ve sonuç olarak 5 alt boyutlu bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Toplam 27 maddeden oluşan bu yapı, uygulama öğretmenlerinin tutumlarını beş ana bileşen altında toplamaktadır:

• Uygulama Dersi-İsteklilik: Uygulama öğretmeninin gönüllülük ve motivasyon düzeyini ölçer (5 madde).

• Uygulama Dersi-İletişim: Uygulama öğretmeni ile uygulama öğretim elemanı arasındaki etkileşim ve işbirliği gerekliliğini ölçer (7 madde).

• Uygulama Dersi-Değerlendirme: Öğretmen adaylarının devam zorunluluğu ve genel değerlendirme süreçlerine yönelik tutumları içerir (5 madde).

• Uygulama Dersi-Mesleki Yeterlik: Öğretmenlik uygulamasının öğretmen adayının mesleki tutum ve yeterlik geliştirmesindeki önemine dair algıları ölçer (5 madde).

• Uygulama Dersi-Gereklilik: Uygulama öğretmenliği görevini dışsal baskılar (örneğin müdürün baskısı) nedeniyle yapma eğilimini ölçer (5 madde).

Araç

Test Türü: Geliştirme

Format: 5’li Likert (1 = Hiç katılmıyorum; 5 = Tamamen katılıyorum)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Uygulama Öğretmenleri

Yaş Grubu: Yetişkin (Aktif görev yapan öğretmenler)

Popülasyon Detayları: Öğretmen yetiştirme programları kapsamında stajyer öğretmenlere rehberlik eden, resmi okullarda görevli deneyimli öğretmenler.

Test Metodolojisi: Uygulama öğretmenlerinin belirli bir eğitim programı (Öğretmenlik Uygulaması Dersi) hakkındaki duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini ölçmeye yönelik öz bildirim tekniği.

Anahtar Kelimeler

Eğitim psikometri, Likert tipi ölçek, uygulama öğretmeni tutumları, öğretmen yetiştirme, faktör analizi, öğrenci değerlendirme.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Ceren Çevik)

Yazışma Adresi: Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Çalışmanın yapıldığı dönemdeki kurumsal bilgiler temel alınmıştır).

İzinler & Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım Ücreti: Akademik araştırmalarda kullanım için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Test Geliştirme Yılı: 2012

Makale Bağlantısı: dergipark.ulakbim.gov.tr

Orijinal PDF İndirme Bağlantısı: Uygulama Öğretmenlerinin Öğretmenlik Uygulaması Dersine Yönelik Tutum Ölçeği’nin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: uygulama-ogretmenlerinin-ogretmenlik-uygulamasi-dersine-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Referanslar

• Çevik, C. ve Alat, K. (2012). Uygulama Öğretmenlerinin öğretmenlik Uygulaması Dersine Yönelik Tutum Ölçeği geliştirilmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 359-380.

[quads id=5]

Uygulama Öğretmenlerinin Öğretmenlik Uygulaması Dersine Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal dillerinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Ölçek 5 alt boyut ve 27 maddeden oluşmaktadır:

• Uygulama Dersi-İsteklilik (5 m): Uygulama öğretmeni olmak istemem.

• Uygulama Dersi-İletişim (7 m): Uygulama öğretmeni olarak uygulama öğretim elemanı ile mutlaka görüşmek gerekir.

• Uygulama Dersi-Değerlendirme (5 m): Öğretmen adayının devam zorunluluğu olduğu dikkate alınmamalıdır.

• Uygulama Dersi-Mesleki Yeterlik (5 m): Öğretmenlik uygulaması, öğretmen adayının olumlu mesleki tutum geliştirmesinde önemli değildir.

• Uygulama Dersi-Gereklilik (5 m): Uygulama öğretmenliğini müdürün baskısıyla yaparım.