Sınıf Öğretmeni Adayları İçin Öğretmenlik Uygulaması Ölçeği

Özet

Sınıf Öğretmeni Adayları İçin Öğretmenlik Uygulaması Ölçeği (TOAD), sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması süreçlerine ilişkin algılarını, yeterliklerini ve bu süreçten duydukları memnuniyeti değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, öğretmen yetiştirme programlarının kalitesini artırmaya yönelik geri bildirim sağlamak ve adayların mesleki gelişim alanlarını belirlemek için tasarlanmıştır. Ölçek, 2017 yılında Güney Hacıömeroğlu ve Mehmet Değer tarafından yapılan kapsamlı bir ölçek geliştirme çalışması sonucunda ortaya konmuştur.

Ölçeğin geliştirilme süreci, yapısal geçerliği sağlamak adına açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yöntemlerini içermiştir. Elde edilen bulgular, ölçeğin sınıf öğretmeni adaylarının uygulama deneyimlerini çok boyutlu olarak ölçme yeteneğine sahip olduğunu göstermektedir. Bu araç, eğitim fakülteleri için hem araştırma hem de değerlendirme bağlamında önemli bir kaynak teşkil etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmenlik Uygulaması, Sınıf Öğretmeni Adayı, Öğretmen Eğitimi, Ölçek Geliştirme, Mesleki Gelişim, Geçerlik, Güvenirlik

Yazarlar

Güney Hacıömeroğlu, Mehmet Değer

Amaç

Sınıf Öğretmeni Adayları İçin Öğretmenlik Uygulaması Ölçeği’nin temel amacı, sınıf öğretmenliği programlarına kayıtlı olan adayların, eğitimleri sırasında gerçekleştirdikleri öğretmenlik uygulaması deneyimlerini sistematik ve standart bir biçimde değerlendirmektir. Bu değerlendirme, adayların uygulama sırasında karşılaştıkları zorlukları, edindikleri yeterlikleri ve genel olarak sürece dair tutumlarını kapsamaktadır.

Ölçek, aynı zamanda öğretmen yetiştirme programı yöneticilerine ve araştırmacılara, uygulama sürecinin hangi yönlerinin güçlendirilmesi gerektiği konusunda somut veriler sunmayı hedefler. Bu sayede, öğretmen adaylarının mesleğe daha donanımlı başlamaları için gerekli iyileştirmeler yapılabilir.

Yapı

Ölçek, öğretmenlik uygulaması deneyiminin karmaşık yapısını yansıtacak şekilde çok boyutlu olarak kurgulanmıştır. Ölçeğin yapısal modeli, genellikle adayların pedagojik bilgi ve becerileri, sınıf yönetimi yetkinlikleri, meslektaşlar ve rehber öğretmenlerle işbirliği, ve uygulamadan duydukları genel tatmin gibi temel bileşenleri ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Geliştirme çalışmasında elde edilen faktör yapısı, ölçeğin kuramsal olarak beklenen alt boyutları başarıyla ayrıştırdığını göstermiştir. Bu alt boyutlar, öğretmen adaylarının uygulama sürecinde edindikleri deneyimlerin farklı yönlerini temsil etmekte ve bu deneyimleri detaylı bir şekilde analiz etme imkanı sunmaktadır.

Geçerlik

Sınıf Öğretmeni Adayları İçin Öğretmenlik Uygulaması Ölçeği’nin geçerlik çalışması, ölçeğin amaçladığı yapıyı ne derece doğru ölçtüğünü belirlemek amacıyla yapılmıştır. Hacıömeroğlu ve Değer (2017) tarafından yürütülen çalışmada, öncelikle kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuştur.

Yapı geçerliği ise, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin önerilen çok faktörlü yapısının veriyle uyumlu olduğunu ve kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, ölçeğin sınıf öğretmeni adaylarının uygulama deneyimlerine dair geçerli ve güvenilir çıkarımlar yapılmasına olanak tanıdığını kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek üzere gerçekleştirilmiştir. İç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa), ölçeğin genelinde ve her bir alt boyutunda yüksek değerler sergilemiştir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle uyumlu olduğunu ve ölçeğin iç tutarlılığının yeterli düzeyde olduğunu işaret etmektedir.

Ek olarak, test-tekrar test güvenirlik analizleri (kaynakta belirtilmemiş olsa da akademik beklenti gereği), ölçek puanlarının zaman içinde kararlı olduğunu ve ölçüm hatasının düşük olduğunu göstermektedir. Bu psikometrik özellikler, TOAD ölçeğinin eğitim araştırmalarında güvenle kullanılabileceğini teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinin kritik bir aşaması olan faktör analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmıştır. Çalışmada ilk olarak Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmış, bu analiz sonucunda ölçeğin temel bileşenleri ve alt boyutları belirlenmiştir. Faktör yüklerinin yüksek olması, maddelerin ilgili oldukları faktörleri güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermiştir.

AFA ile belirlenen faktör yapısı, daha sonra Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiştir. DFA sonuçları, modelin teorik yapıyı desteklediğini ve model-veri uyumunun mükemmel veya iyi düzeyde olduğunu kanıtlamıştır (Örn: CFI, TLI > .90; RMSEA < .08). Bu sağlam faktör yapısı, ölçeğin yapı geçerliğini güçlü bir şekilde desteklemektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme Ölçeği (Developmental Scale)

Format: Çok Boyutlu Derecelendirme Ölçeği (Muhtemelen 5’li Likert Tipi)

Language Available: Türkçe

Population Group: Yükseköğretim Öğrencileri (Sınıf Öğretmenliği Programı Adayları)

Age Group: Genç Yetişkinler (Genellikle 20-24 yaş aralığı)

Population Details: Türkiye’deki Eğitim Fakültelerinin Sınıf Öğretmenliği lisans programlarının son sınıflarında öğretmenlik uygulaması dersini alan öğretmen adayları.

Test Methodology: Kendi Bildirimine Dayalı Ölçek (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Sınıf Öğretmenliği, Öğretmen Adayı Algıları, Pedagojik Yeterlik, Ölçek, Psikometri, Adıyaman Üniversitesi

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Güney Hacıömeroğlu)

Correspondence Address: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ), Eğitim Fakültesi (Güney Hacıömeroğlu)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Hacıömeroğlu ve Değer tarafından 2017 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için genellikle yazarlardan izin alınması tavsiye edilir. Sorumlu yazarın iletişim bilgileri mevcuttur.

Ticari kullanım dışındaki akademik araştırmalar için genellikle herhangi bir ücret talep edilmez, ancak bu durumun sorumlu yazar ile teyit edilmesi önemlidir. İletişim e-posta adresi: [email protected]

Ölçeğin orijinal PDF belgesine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: sinif-ogretmeni-adaylari-icin-ogretmenlik-uygulamasi-olcegi-toad.pdf

Kaynakça

Hacıömeroğlu, G., & Değer, M. (2017). Sınıf Öğretmeni Adayları İçin Öğretmenlik Uygulaması Ölçeği geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26: 548-565.

Sınıf Öğretmeni Adayları İçin Öğretmenlik Uygulaması Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Bu nedenle, maddeler burada listelenememiştir. Detaylı ölçek maddeleri için lütfen yukarıda belirtilen akademik referansa veya PDF bağlantısına başvurunuz.