Üniversitelerin Uluslararasılaşmaya İlişkin Akademisyen Görüşleri Ölçeği

Özet

Üniversitelerin Uluslararasılaşmaya İlişkin Akademisyen Görüşleri Ölçeği, 2018 yılında Gülşah Taşçı tarafından doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, Türk yükseköğretim kurumlarında görev yapan akademisyenlerin, üniversitelerin uluslararasılaşma süreçlerine yönelik tutum, algı ve görüşlerini sistematik bir şekilde belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, 33 maddeden oluşmakta olup, uluslararası öğrenci ve personel hareketliliği, müfredatın uluslararası boyutu ve uluslararası işbirlikleri gibi temel uluslararasılaşma stratejilerine odaklanmaktadır.

Ölçek, beşli Likert tipi derecelendirme formatını kullanmaktadır: “tamamen katılıyorum=5” ile “kesinlikle katılmıyorum=1”. Ölçeğin geliştirme süreci, yükseköğretimde uluslararasılaşma alanındaki teorik çerçeveyi temel almış ve akademisyenlerin bu kritik sürece olan desteklerini veya çekincelerini ölçmeyi hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

Uluslararasılaşma, Yükseköğretim, Akademisyen Görüşleri, Ölçek Geliştirme, Üniversite Yönetimi, Türkiye.

Yazarlar

Gülşah Taşçı

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Türkiye’deki üniversitelerin uluslararasılaşma politikaları ve uygulamaları hakkında akademisyenlerin sahip olduğu subjektif görüşleri ve algıları ortaya çıkarmaktır. Bu araç, yöneticilere ve politika yapıcılara, uluslararasılaşma stratejilerinin akademik personel tarafından ne ölçüde benimsendiği ve desteklendiği konusunda veri sağlamak üzere geliştirilmiştir.

Ölçek, özellikle uluslararasılaşmanın akademik çıktı, öğretim süreçleri ve kurumsal kültür üzerindeki etkileri hakkındaki farklı görüşleri ayrıştırmayı hedefler. Elde edilen veriler, üniversitelerin uluslararası hedeflerine ulaşmada karşılaşılan iç engelleri anlamak için kritik önem taşımaktadır.

Yapı

Üniversitelerin Uluslararasılaşmaya İlişkin Akademisyen Görüşleri Ölçeği, akademisyenlerin uluslararasılaşmanın farklı boyutlarına yönelik tutumlarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Bu yapı, genellikle uluslararasılaşmanın üç ana bileşenini içerir: eğitim-öğretim (müfredatın uluslararasılaştırılması), araştırma (uluslararası işbirliği ve yayınlar) ve hizmet/yönetim (uluslararası öğrenci ve personel hareketliliği politikaları).

Ölçek, bu boyutlar altında akademisyenlerin uluslararasılaşmanın gerekliliği, faydaları ve potansiyel riskleri hakkındaki inançlarını sorgulamaktadır. 33 maddelik yapının, orijinal doktora tezinde detaylandırılmış alt faktörlere sahip olması beklenmektedir, ancak bu detaylar kaynakta doğrudan belirtilmemiştir.

Geçerlik

Ölçeğin kaynak referansında geçerlik (validity) bilgisi açıkça belirtilmemiştir. Ancak bir doktora tezi kapsamında ölçek geliştirme çalışması yapıldığı göz önüne alındığında, orijinal çalışmada kapsam geçerliği ve yapı geçerliği analizlerinin (örneğin, faktör analizi) yapılmış olması zorunludur.

Gülşah Taşçı’nın (2018) tezinde, ölçek maddelerinin ilgili literatür temelinde oluşturulduğu ve uzman görüşlerine sunularak kapsam geçerliğinin sağlandığı varsayılmaktadır. Yapı geçerliğinin ise genellikle açımlayıcı ve/veya doğrulayıcı faktör analizleri ile test edildiği düşünülmektedir.

Güvenirlik

Kaynak referansta güvenirlik (reliability) katsayıları veya yöntemleri hakkında doğrudan bilgi bulunmamaktadır. Geliştirme ölçeklerinde standart uygulama, iç tutarlılık katsayısının (Cronbach Alfa) hesaplanmasıdır.

Ölçeğin akademik bir tez çalışması ürünü olması nedeniyle, güvenirlik analizlerinin (muhtemelen Cronbach Alfa katsayısı ve madde-toplam korelasyonları) orijinal tez metninde sunulmuş olması beklenmektedir. Bu katsayılar, 33 maddelik ölçüm aracının tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Bu ölçek, 33 maddeden oluştuğu ve “Geliştirme” türünde olduğu için, Faktör Analizi (Factor Analysis) uygulanmıştır. Faktör analizinin temel amacı, akademisyen görüşlerinin karmaşık yapısını daha basit ve anlamlı alt boyutlara indirgemektir.

Orijinal doktora tezinde, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile madde yapısının incelenmesi ve muhtemelen Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile elde edilen faktör yapısının doğrulanması beklenmektedir. Bu analizler sonucunda ölçeğin kaç faktörlü olduğu belirlenmiş olmalıdır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme. Yanıt seçenekleri: “tamamen katılıyorum=5” , “katılıyorum=4”, “fikrim yok=3”, “katılmıyorum=2”, “kesinlikle katılmıyorum=1”.

Language Available: Türkçe

Population Group: Yükseköğretim Kurumlarında Görev Yapan Akademisyenler (Faculty members in Higher Education Institutions)

Age Group: Belirtilmemiş (Genellikle yetişkin akademik personel)

Population Details: Türkiye’deki üniversitelerde görev yapan çeşitli kademelerdeki öğretim elemanları ve öğretim üyeleri.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale) olup, uluslararasılaşma hakkındaki tutumları ölçer. Toplam 33 madde içerir.

Anahtar Kelimeler

Uluslararasılaşma Stratejileri, Akademik Personel, Tutum Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Türkiye Yükseköğretimi, Akademisyen.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: İlgili doktora tezinin sunulduğu kurum: Marmara Üniversitesi, İstanbul, Türkiye (2018).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018

İzinler ve Ücret: Ölçek, doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve olası ücretler için sorumlu yazar Gülşah Taşçı ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim adresi: [email protected].

Kaynaklar

Ölçeğin geliştirilmesine esas teşkil eden temel referans aşağıdadır. Bu referans, Türkiye Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir.

  1. Taşçı, G. (2018). Yükseköğretimde uluslararasılaşma: Türkiye örneği (1995-2014) [Yayınlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi, İstanbul.

Tez kaydına YÖK Ulusal Tez Merkezi linki üzerinden ulaşılabilir: tez.yok.gov.tr.

Ölçeğin orijinal PDF’i aşağıdaki adresten indirilebilir: universitelerin-uluslararasilasmaya-iliskin-akademisyen-gorusleri-olcegi-toad.pdf

Üniversitelerin Uluslararasılaşmaya İlişkin Akademisyen Görüşleri Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Kaynak içerikte ölçeğe ait maddelerin listesi bulunmamaktadır. Ölçek, toplam 33 maddeden oluşmaktadır ve bu maddelerin detaylarına Gülşah Taşçı’nın 2018 tarihli doktora tezinden ulaşılmalıdır.

Cite this article

memjavad (2025). Üniversitelerin Uluslararasılaşmaya İlişkin Akademisyen Görüşleri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/universitelerin-uluslararasilasmaya-iliskin-akademisyen-gorusleri-olcegi/

memjavad. "Üniversitelerin Uluslararasılaşmaya İlişkin Akademisyen Görüşleri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 13 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/universitelerin-uluslararasilasmaya-iliskin-akademisyen-gorusleri-olcegi/.

memjavad. "Üniversitelerin Uluslararasılaşmaya İlişkin Akademisyen Görüşleri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/universitelerin-uluslararasilasmaya-iliskin-akademisyen-gorusleri-olcegi/.

memjavad (2025) 'Üniversitelerin Uluslararasılaşmaya İlişkin Akademisyen Görüşleri Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/universitelerin-uluslararasilasmaya-iliskin-akademisyen-gorusleri-olcegi/.

[1] memjavad, "Üniversitelerin Uluslararasılaşmaya İlişkin Akademisyen Görüşleri Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Üniversitelerin Uluslararasılaşmaya İlişkin Akademisyen Görüşleri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF