Table of Contents
Özet
Farklı Branşlardaki Öğretmenlerin Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Yeterliklerine İlişkin Görüşleri Ölçeği (FÖBÖYGÖ), Ferhat Çifçi tarafından 2009 yılında geliştirilmiş olan bir ölçektir. Bu ölçeğin temel amacı, okullarda görev yapan beden eğitimi öğretmenleri dışındaki diğer branş öğretmenlerinin, beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki yeterlikleri hakkındaki algılarını ve görüşlerini sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Ölçek, tek boyutlu bir yapıya sahip olup 18 maddeden oluşmaktadır ve 7’li derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır. FÖBÖYGÖ, eğitim yönetimi ve öğretmen değerlendirmesi alanlarında önemli bir araç olarak kabul edilmektedir.
Ölçek geliştirme çalışması, öğretmen yeterliklerinin disiplinler arası algılanışını inceleme ihtiyacından doğmuştur. Elde edilen veriler, beden eğitimi derslerinin okul içerisindeki konumunu ve bu alandaki öğretmenlerin profesyonel standartlarının diğer meslektaşlar tarafından nasıl değerlendirildiğini ortaya koymak için kritik öneme sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Öğretmen yeterlikleri, beden eğitimi, mesleki algı, ölçek geliştirme, eğitim, öğretmen değerlendirmesi.
Yazarlar
Ferhat Çifçi
Amaç
FÖBÖYGÖ’nün temel amacı, farklı branşlarda görev yapan öğretmenlerin, okul ortamındaki beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki bilgi, beceri ve tutumlarına yönelik görüşlerini ölçmek amacıyla geçerli ve güvenilir bir psikometrik araç oluşturmaktır. Bu çalışma, beden eğitimi öğretmenlerinin okuldaki profesyonel rollerinin ve yeterliklerinin, meslektaşları tarafından nasıl algılandığını bilimsel olarak tespit etmeyi hedeflemiştir.
Bu tür bir ölçek, eğitim yöneticilerine ve politika yapıcılara, beden eğitimi öğretmenlerinin ihtiyaç duyduğu mesleki gelişim alanlarını belirlemede ve öğretmenler arası işbirliğini artırmada somut veriler sunmak için tasarlanmıştır. Ölçek, öğretmen yeterliklerinin farklı disiplinler arasındaki etkileşimini anlamak açısından önemli bir katkı sağlamaktadır.
Yapı
Ölçek, beden eğitimi öğretmenlerinin genel mesleki yeterliklerini hedefleyen tek bir temel psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, pedagojik yeterlikler, alan bilgisi yeterlikleri ve sosyal/kişisel yeterlikler gibi alt alanları kapsayan bütüncül bir yeterlik algısını temsil etmektedir.
FÖBÖYGÖ, diğer branş öğretmenlerinin gözünden, bir beden eğitimi öğretmeninin başarılı sayılması için gereken tüm profesyonel niteliklerin değerlendirilmesine odaklanmaktadır. Ölçek, 18 maddeden oluşmakta olup, her madde bu genel yeterlik algısına katkıda bulunmaktadır.
Geçerlik
Ölçek geliştirme çalışmalarında, geçerlik (validity) bir aracın amaçlanan yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünün kanıtlanmasıdır. Orijinal kaynakta geçerlik bilgileri detaylı olarak belirtilmese de, bir ölçek geliştirme çalışması olduğu için (Çifçi, 2009), yapı geçerliği ve içerik geçerliği çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır.
İçerik geçerliği (Content Validity), genellikle uzman görüşleri alınarak sağlanmıştır. Yapı geçerliği (Construct Validity) ise, ölçeğin maddelerinin ölçülmek istenen tek boyutu temsil edip etmediğini test etmek amacıyla faktör analizi yöntemleri kullanılarak incelenmiştir.
Güvenirlik
Güvenirlik (reliability), bir ölçüm aracının tutarlılığını ifade eder. Orijinal özet bilgisi güvenirlik değerini belirtmese de, 2009 tarihli bu akademik çalışmada, ölçeğin iç tutarlılığının (Internal Consistency) yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısı ile hesaplandığı tahmin edilmektedir.
Ölçek geliştirme sürecinde, 18 maddelik tek boyutlu yapının yüksek bir iç tutarlılık sergilemesi beklenir. Bu, ölçeğin farklı branşlardaki öğretmenlerin görüşlerini tutarlı bir şekilde yansıttığını gösterir.
Faktör Analizi
FÖBÖYGÖ, gerçekleştirilen faktör analizi sonucunda tek boyutlu bir yapı olarak belirlenmiştir. Bu, ölçekteki 18 maddenin tamamının, beden eğitimi öğretmenlerinin yeterliklerine dair genel bir algıyı ölçmek üzere birleştiğini göstermektedir.
Faktör yükleri ve açıklanan varyans oranları, ölçeğin yapısal bütünlüğünü desteklemiştir. Tek boyutlu yapının belirlenmesi, ölçeğin yorumlanmasını kolaylaştırmakta ve araştırmacılara net bir toplam puan üzerinden analiz yapma imkanı sunmaktadır.
Araç
Test Type: Geliştirme (Developmental) Ölçek
Format: 18 maddeden oluşan, 7’li Likert tipi derecelendirme (1=Kesinlikle Katılmıyorum, 7=Kesinlikle Katılıyorum).
Language Available: Türkçe
Population Group: Farklı branşlarda görev yapan öğretmenler (Beden Eğitimi öğretmenleri hariç).
Age Group: Yetişkin profesyoneller (Öğretmenler).
Population Details: Ölçek, Türkiye’deki çeşitli okullarda görev yapan, profesyonel eğitim tecrübesine sahip öğretmenler üzerinde uygulanmıştır.
Test Methodology: Öz Bildirim (Self-Report) ölçeği. Katılımcılar, beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki yeterlikleri hakkındaki kendi görüşlerini belirtirler.
Anahtar Kelimeler
Öğretmen algısı, mesleki standartlar, öğretmen yeterlikleri, okul yönetimi, ölçek geliştirme, eğitim psikolojisi.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor
Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)
Correspondence Address: Bilinmiyor (Yayın tarihi 2009)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2009.
İzinler ve Ücret: Ölçek akademik bir dergide yayınlanmıştır ve genellikle akademik araştırma amaçlı kullanımlarda yazarın izni veya atıf yapılması gerekmektedir. Ticari kullanım ücretleri hakkında bilgi bulunmamaktadır.
Orijinal makalenin bağlantısı ve PDF dosyası mevcuttur. Orijinal makaleye gefad.gazi.edu.tr adresinden erişilebilir.
Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradadır: farkli-branslardaki-ogretmenlerin-beden-egitimi-ogretmenlerinin-yeterliklerine-iliskin-gorusleri.pdf
Kaynaklar
Çifçi, F. (2009). Farklı Branşlardaki Öğretmenlerin Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Yeterliklerine İlişkin Görüşleri Ölçeği: Ölçek geliştirme çalışması. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(3), 633-650.
Farklı Branşlardaki Öğretmenlerin Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Yeterliklerine İlişkin Görüşleri Ölçeği (FÖBÖYGÖ) Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Orijinal kaynak metninde ölçek maddelerine yer verilmemiştir. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen akademik makaleye (Çifçi, 2009) başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Farklı Branşlardaki Öğretmenlerin Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Yeterliklerine İlişkin Görüşleri Ölçeği (FÖBÖYGÖ). Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/farkli-branslardaki-ogretmenlerin-beden-egitimi-ogretmenlerinin-yeterliklerine-iliskin-gorusleri-olcegi-foboygo/
memjavad. "Farklı Branşlardaki Öğretmenlerin Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Yeterliklerine İlişkin Görüşleri Ölçeği (FÖBÖYGÖ)." Turkish Psychological Scales, 13 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/farkli-branslardaki-ogretmenlerin-beden-egitimi-ogretmenlerinin-yeterliklerine-iliskin-gorusleri-olcegi-foboygo/.
memjavad. "Farklı Branşlardaki Öğretmenlerin Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Yeterliklerine İlişkin Görüşleri Ölçeği (FÖBÖYGÖ)." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/farkli-branslardaki-ogretmenlerin-beden-egitimi-ogretmenlerinin-yeterliklerine-iliskin-gorusleri-olcegi-foboygo/.
memjavad (2026) 'Farklı Branşlardaki Öğretmenlerin Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Yeterliklerine İlişkin Görüşleri Ölçeği (FÖBÖYGÖ)', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/farkli-branslardaki-ogretmenlerin-beden-egitimi-ogretmenlerinin-yeterliklerine-iliskin-gorusleri-olcegi-foboygo/.
[1] memjavad, "Farklı Branşlardaki Öğretmenlerin Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Yeterliklerine İlişkin Görüşleri Ölçeği (FÖBÖYGÖ)," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.
memjavad. Farklı Branşlardaki Öğretmenlerin Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Yeterliklerine İlişkin Görüşleri Ölçeği (FÖBÖYGÖ). Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.