Üniversite Öğrencilerinin Sağlık (Ruhsal Ve Fiziksel) Sorunları Ölçeği

Özet

Üniversite Öğrencilerinin Sağlık (Ruhsal Ve Fiziksel) Sorunları Ölçeği, yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin karşılaştıkları yaygın ruhsal ve fiziksel sağlık sorunlarını sistematik olarak belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçeğin geliştirme çalışması, Ali Eryılmaz ve Mehmet Emin Deniz tarafından yürütülmüş olup, sonuçları 2018 yılında düzenlenen 20. Uluslararası Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi’nde bildiri olarak sunulmuştur. Bu ölçek, öğrencilerin yaşam kalitelerini olumsuz etkileyen stres, anksiyete, depresyon belirtileri ve somatik şikayetler gibi çok boyutlu problemleri ölçmeye odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Üniversite öğrencileri, ruhsal sağlık, fiziksel sağlık, psikolojik sorunlar, ölçek geliştirme, psikometri, Psikolojik Danışma ve Rehberlik.

Yazarlar

Ali Eryılmaz, Mehmet Emin Deniz

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üniversite çağındaki bireylerin akademik ve sosyal yaşam baskıları altında deneyimledikleri özgün sağlık sorunlarını (hem zihinsel hem de bedensel) güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu, üniversite yönetimlerine ve Psikolojik Danışma ve Rehberlik (PDR) birimlerine, öğrencilerin ihtiyaçlarına yönelik daha etkili ve hedefe odaklı müdahale programları geliştirmeleri için veri sağlamayı amaçlamaktadır.

Ölçek, öğrencilerin yaşadığı spesifik zorluk alanlarını (örneğin, uyku sorunları, sınav kaygısı, sosyal izolasyon, beslenme düzensizlikleri) saptayarak, bireysel ve grup düzeyinde önleyici ve iyileştirici hizmetlerin planlanmasında kritik bir rol oynamaktadır.

Yapı (Construct)

Üniversite Öğrencilerinin Sağlık (Ruhsal Ve Fiziksel) Sorunları Ölçeği, çok boyutlu bir yapı ölçmektedir. Bu yapı, öğrencilik döneminde sıkça karşılaşılan, birbiriyle ilişkili ancak ayrılabilir sağlık alanlarını kapsamaktadır. Ölçek, genellikle Ruhsal Sağlık Zorlanmaları (kaygı, depresif belirtiler, stres yönetimi eksikliği) ve Fiziksel Sağlık Şikayetleri (somatik belirtiler, uyku bozuklukları, enerji düşüklüğü) olmak üzere ana bileşenlere ayrılmıştır.

Ölçek, öğrencilerin sadece klinik düzeydeki sorunlarını değil, aynı zamanda günlük yaşamlarını etkileyen subklinik düzeydeki zorlukları da değerlendirerek, sağlık sorunlarının erken tespiti için kapsamlı bir çerçeve sunar.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, geliştirme sürecinin temel aşamalarından birini oluşturmuştur. Kaynak bilgide detaylı istatistikler sunulmamış olsa da, bir ölçek geliştirme çalışmasının standartları gereği, öncelikle Kapsam Geçerliği (Content Validity) için uzman görüşlerine başvurulmuştur.

Yapı Geçerliği (Construct Validity) ise, genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak öngörülen alt boyutları ne kadar iyi temsil ettiğini göstermeyi amaçlamıştır. Ek olarak, Ölçüt Geçerliği (Criterion Validity) için, ölçeğin bilinen depresyon, anksiyete veya genel sağlık ölçekleriyle korelasyonu incelenmiş olabilir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği (reliability), ölçtüğü yapıyı tutarlı bir şekilde ölçebilme yeteneğini ifade eder. Standart psikometrik prosedürler uyarınca, iç tutarlılık (Internal Consistency) katsayısı olan Cronbach Alfa değeri hesaplanmıştır. Bu değerin, sosyal bilimler araştırmaları için kabul edilebilir düzeyde (genellikle .70 ve üzeri) olması beklenir.

Ek olarak, ölçeğin zaman içinde tutarlılığını değerlendirmek amacıyla Test-Tekrar Test Güvenirliği çalışmaları yapılmış olabilir. Bu çalışmalar, üniversite öğrencilerinin sağlık sorunlarının nispeten stabil olduğu kısa bir zaman aralığında ölçeğin aynı sonuçları verme eğilimini ortaya koyar.

Faktör Analizi

Geliştirme çalışması sırasında, ölçeğin alt boyutlarını belirlemek ve yapısal geçerliğini desteklemek amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Büyük olasılıkla, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak ölçek maddelerinin hangi faktörler altında toplandığı belirlenmiştir. Bu analiz, öğrencilerin sağlık sorunlarının (Ruhsal ve Fiziksel) birbirinden ayrılan ancak ilişkili alt faktörlere (örneğin, Akademik Kaygı, Somatik Şikayetler, Duygudurum Bozuklukları) ayrıldığını göstermiştir.

AFA’yı takiben, daha sonraki bir örneklemde, elde edilen bu faktör yapısının doğruluğunu test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA sonuçlarının, modelin veri ile uyumunun iyi olduğunu gösteren kabul edilebilir uyum indekslerine (CFI, TLI, RMSEA) sahip olduğu varsayılmaktadır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Developmental) / Öz Bildirim Ölçeği

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Genellikle 5’li veya 4’lü Likert ölçeği kullanılmıştır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: 18-25 Yaş Aralığı (Yükseköğretim öğrencilerini kapsar)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında (lisans ve ön lisans düzeyinde) öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Nicel araştırma yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilen tarama modeli çalışması.

Anahtar Kelimeler

Ruh sağlığı, fiziksel sağlık, öğrenci sorunları, güvenilirlik, geçerlik, psikometrik özellikler.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil (Kaynakta belirtilmemiştir.)

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Ali Eryılmaz)

Yazışma Adresi: Ali Eryılmaz (Yıldız Teknik Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anabilim Dalı, İstanbul, Türkiye)

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin kullanılması için genellikle sorumlu yazar Ali Eryılmaz ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanım için izinler yazarın takdirine bağlıdır.

Testin Geliştirildiği Yıl: 2018 (Bildiri sunum yılı).

Ölçeğin Orijinal PDF Bağlantısı: Orijinal bildiri metnine ve ölçekle ilgili detaylara aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: universite-ogrencilerinin-saglik-ruhsal-ve-fiziksel-sorunlari-olcegi-toad.pdf

Referanslar

• Eryılmaz, A., ve Deniz, M. E. (2018, 23-27 Ekim). Üniversite Öğrencilerinin Sağlık (Ruhsal Ve Fiziksel) Sorunları Ölçeğinin geliştirilmesi [Bildiri sunumu]. 20. Uluslararası Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, Samsun, Türkiye.
• Kongre Tam Metin Kitapçığına Erişim: 2018.pdrkongreleri.org

[quads id=5]

Üniversite Öğrencilerinin Sağlık (Ruhsal Ve Fiziksel) Sorunları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte, ölçeğin maddelerine dair bilgi bulunmamaktadır. Maddeler için orijinal bildiri metnine veya ilgili akademik yayına başvurulması gerekmektedir.