Üniversite Spor Ortamı Ölçeği

Özet

Üniversite Spor Ortamı Ölçeği (ÜSOÖ), üniversite düzeyindeki spor ortamlarının psikolojik ve sosyal algılanışını ölçmek amacıyla geliştirilmiş veya uyarlanmış bir ölçektir. Bu ölçeğin Türkiye bağlamına uyarlaması, Yılmaz ve Esentürk tarafından gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın temel amacı, orijinal yapının Türk kültüründe geçerliğini ve güvenirliğini test ederek, spor bilimleri ve eğitim alanında kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç sağlamaktır. ÜSOÖ, öğrencilerin algıladığı koçluk kalitesi, tesis yeterliliği, sosyal destek ve rekabetçi atmosfer gibi Üniversite Spor Ortamı bileşenlerini değerlendirmeye odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Spor psikolojisi, Üniversite Spor Ortamı, ÜSOÖ, Ölçek uyarlaması, Psikometri, Geçerlik, Güvenirlik

Yazarlar

Aynur YILMAZ, O. K. Esentürk

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üniversite spor ortamına katılan öğrencilerin bu ortamı ne şekilde algıladıklarını sistematik olarak belirlemektir. Bu algılar, öğrencilerin motivasyon düzeyleri, spor katılım oranları ve genel akademik başarıları üzerindeki çevresel etkileri anlamak için kritik öneme sahiptir.

Yılmaz ve Esentürk tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışması, özgün ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türk üniversite öğrencisi popülasyonunda sürdürülebilirliğini ve kültürel uygunluğunu araştırmayı hedeflemiştir. Bu, Türkiye’deki spor bilimleri araştırmalarına standart ve karşılaştırılabilir bir ölçüm aracı kazandırmayı amaçlamıştır.

Yapı

Üniversite Spor Ortamı Ölçeği (ÜSOÖ), bireylerin katıldıkları spor bağlamındaki çevresel faktörleri değerlendiren çok boyutlu bir yapıyı ölçer. Bu yapı, genellikle rekabet düzeyi, sosyal destek mekanizmaları, fiziksel kaynakların yeterliliği ve organizasyonel iklim gibi alt boyutlardan oluşur.

Ölçek, öğrencilerin spor deneyimlerini şekillendiren dışsal etkenleri nicel olarak belirleyerek, spor yöneticilerine ve antrenörlere ortamı iyileştirmeye yönelik geri bildirim sağlama potansiyeline sahiptir.

Geçerlik

ÜSOÖ’nün uyarlama çalışmasında geçerlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Uyarlama çalışmaları genellikle yapı geçerliğini test etmek için Faktör Analizi tekniklerini (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) kullanır. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü göstermeyi amaçlar.

Yılmaz ve Esentürk’ün çalışması, ölçeğin orijinal faktör yapısının Türk örnekleminde korunduğunu ve maddelerin ilgili alt boyutlara yeterli düzeyde yüklendiğini ortaya koymuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik incelemesi, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak yapılmıştır. Güvenirlik, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini ifade eder.

Uyarlama çalışmasında elde edilen yüksek iç tutarlılık değerleri, ÜSOÖ’nün Türk üniversite öğrencisi popülasyonunda kararlı ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

ÜSOÖ’nün Faktör Analizi, ölçeğin boyutluluğunu ve maddeler arasındaki ilişkileri belirlemek için temel bir adımdır. Uyarlama sürecinde, orijinal ölçeğin boyut sayısının ve faktör yüklerinin Türkçe versiyonunda da geçerli olup olmadığı kontrol edilmiştir.

Yapılan analizler, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı temel bileşenleri başarıyla ayrıştırdığını ve yapısal bütünlüğünü koruduğunu doğrulamıştır. Bu, ölçeğin teorik modeline uygun olduğunu teyit eder.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Öz bildirim raporu (Self-report inventory)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri

Yaş Grubu: Genç yetişkinler (Tipik olarak 18-30 yaş arası)

Popülasyon Detayları: Üniversitelerin spor programlarına veya etkinliklerine katılan öğrenciler.

Test Metodolojisi: Ölçek, 7’li Likert Ölçeği formatında derecelendirilmiştir (1=hiç katılmıyorum – 7= tamamen katılıyorum). Yüksek puanlar, ilgili spor ortamı boyutuna ilişkin daha olumlu algıları işaret eder.

Anahtar Kelimeler

Spor eğitimi, Çevresel algı, Üniversite sporları, OPUS Dergisi, Psikometrik özellikler

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar: Aynur YILMAZ)

Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı akademik kurum bilgileri için kaynak referansına bakılmalıdır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Uyarlama çalışması 2019 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Aynur YILMAZ ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım şartları ayrıca belirlenmelidir.

Kaynaklar

Yılmaz, A. ve Esentürk, O. K. Üniversite Spor Ortamı Ölçeği (ÜSOÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 10 (15), 1699-1724.

DOI: https://doi.org/10.26466/opus.632472

Makale bağlantısı (Dergipark): dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: universite-spor-ortami-olcegi-usoo-gecerlik-ve-guvenirlik-calismasi-toad.pdf

Üniversite Spor Ortamı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için yazarın orijinal makalesine başvurulması gerekmektedir.

Ölçek, 7’li Likert derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır:

• 1 = Hiç katılmıyorum
• 7 = Tamamen katılıyorum