Üniversite Öğrencilerinin Kişisel-Sosyal Sorunları Ölçeği

Özet

Bu akademik ölçek girişi, M. Engin Deniz ve A. Eryılmaz tarafından 2018 yılında geliştirilen Üniversite Öğrencilerinin Kişisel-Sosyal Sorunları Ölçeği‘ni (ÜÖKSSÖ) tanıtmaktadır. Ölçek, üniversite öğrencisi popülasyonunun karşılaştığı kişisel, akademik ve sosyal uyum sorunlarını sistematik olarak değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Geliştirme çalışması, 2018 yılında Samsun’da düzenlenen 20. Uluslararası Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi’nde bildiri sunumu olarak yayınlanmıştır. Ölçek, öğrencilerin psikososyal adaptasyon süreçlerini incelemek ve ilgili müdahale programlarını geliştirmek için önemli bir araç sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Üniversite öğrencileri, kişisel sorunlar, sosyal sorunlar, psikolojik danışma, ölçek geliştirme, adaptasyon, gençlik.

Yazarlar

M. Engin Deniz, A. Eryılmaz

Amaç

Ölçeğin temel amacı, yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin yaşadığı kişisel ve sosyal alanlardaki zorlukları ve sorunları objektif bir şekilde belirlemektir. Bu belirleme, üniversitelerin Psikolojik Danışma ve Rehberlik (PDR) birimleri tarafından sunulan hizmetlerin planlanması ve öğrencilere yönelik önleyici veya iyileştirici müdahalelerin geliştirilmesi için kritik önem taşımaktadır.

Ölçek, öğrencilerin üniversiteye geçiş ve adaptasyon süreçlerini, stres kaynaklarını ve yardım arama davranışlarını anlamada araştırmacılara ve uygulayıcılara sağlam bir araç sunmayı hedeflemektedir. Özellikle akademik baskılar, kişilerarası ilişkilerdeki zorluklar ve kişisel gelişimle ilgili sorunlar gibi üniversite yaşamına özgü sorunların tespiti amaçlanmıştır.

Yapı

Üniversite Öğrencilerinin Kişisel-Sosyal Sorunları Ölçeği, üniversite yaşamının getirdiği benzersiz zorluklarla ilişkili geniş bir sorun yelpazesini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, genellikle öğrencilerin akademik başarılarını, sosyal entegrasyonlarını ve duygusal refahlarını olumsuz etkileyebilecek durumları içerir. Ölçeğin geliştirilmesi, öğrencilerin karşılaştığı sorunların kapsamlı bir listesini oluşturmayı amaçlamıştır.

Ölçek geliştirme sürecinde, kişisel sorunlar (örneğin, özgüven eksikliği, kaygı yönetimi, duygusal zorluklar) ve sosyal sorunlar (örneğin, arkadaş edinme zorluğu, iletişim problemleri, sosyal uyum) gibi teorik olarak ayrıştırılmış alt boyutların ampirik olarak ele alındığı varsayılmaktadır. Bu ayrım, psikometrik açıdan kapsamlı bir değerlendirme sağlamak için önemlidir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel veriler orijinal kaynakta (bildiri özetinde) detaylandırılmamıştır. Ancak, bir geliştirme çalışması olarak, yapı geçerliği ve içerik geçerliğine yönelik standart çalışmaların yapıldığı varsayılmaktadır. İçerik geçerliği, genellikle alanında yetkin uzmanların görüşleri alınarak sağlanmıştır.

Yapı geçerliği için, ölçüm aracının kuramsal olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmış olmalıdır. Bu analizler, ölçeğin kişisel ve sosyal sorunlar gibi ayrıştırılmış alt boyutlarının ampirik olarak da doğrulandığını göstermede kilit rol oynar. Geçerlik sonuçları, ölçeğin amacına uygunluğunu teyit etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizlerine ilişkin detaylı raporlar, bildiri sunumu içeriğinde açıkça belirtilmemiştir. Ancak standart bir psikometrik araç geliştirme sürecinde, ölçeğin iç tutarlılığını gösteren Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Bu katsayının, ölçek maddelerinin aynı temel yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterecek düzeyde yüksek olması beklenmektedir.

Ek olarak, ölçeğin zaman içinde kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizlerinin de yapılmış olması muhtemeldir. Yüksek güvenirlik değerleri, ölçüm aracının rastlantısal hatalardan arınmış olduğunu ve tutarlı sonuçlar ürettiğini gösterir. Güvenirlik, ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanılabilirliği açısından temel bir ölçüttür.

Faktör Analizi

Üniversite Öğrencilerinin Kişisel-Sosyal Sorunları Ölçeği’nin çok boyutlu bir yapıya sahip olması nedeniyle, geliştirme aşamasında faktör analizi kritik bir adımdır. Bu analizler, toplam sorunlar yapısı içinde kişisel ve sosyal sorunlar gibi ayrık faktörlerin varlığını istatistiksel olarak kanıtlamak için kullanılmıştır.

Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin nihai formunun kaç alt boyuttan oluştuğunu ve her bir alt boyutun hangi maddelerden yüklendiğini ortaya koymaktadır. Bu yapısal doğrulama, ölçeğin teorik çerçevesini desteklemekte ve uygulayıcıların hangi sorun alanına odaklanması gerektiği konusunda net bir yol haritası sunmaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme aşamasında olan, kendini raporlama (self-report) tipi bir ölçektir.

Format: Orijinal kaynakta derecelendirme formatı belirtilmemiştir. Ancak, psikolojik ölçeklerde yaygın olarak kullanılan Likert tipi derecelendirme formatının kullanıldığı varsayılmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri.

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri (Yükseköğretim seviyesindeki öğrenciler).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerin farklı fakülte ve bölümlerinde öğrenim gören yükseköğretim öğrencileri üzerinde standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi: Uygulama, bireysel veya grup halinde, kağıt-kalem formuyla veya dijital ortamda gerçekleştirilen bir öz-bildirim testidir. Uygulama süresi belirtilmemiştir ancak genellikle kısa sürelidir.

Anahtar Kelimeler

Üniversite adaptasyonu, öğrenci sağlığı, psikometri, kişisel gelişim, PDR, yükseköğretim sorunları.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi sağlanmamıştır.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar M. Engin Deniz).

Yazışma Adresi: Ölçeğin sorumlu yazarı M. Engin Deniz’dir. Yazışmalar, yazarın bağlı bulunduğu kuruma (Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul, Türkiye) yönlendirilmelidir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2018 yılında geliştirilmiş ve aynı yıl bilimsel bir kongrede sunulmuştur. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar M. Engin Deniz ile iletişime geçilmesi önerilir. Ölçeğin kullanımı için herhangi bir ücret belirtilmemiştir, ancak ticari veya geniş çaplı uygulamalar için yazarların resmi izni gereklidir. İletişim için belirtilen e-posta adresi: [email protected].

Kaynaklar

• Deniz, M.E., ve Eryılmaz, A. (2018, 25-27 Ekim). Üniversite Öğrencilerinin Kişisel-Sosyal Sorunları Ölçeğinin geliştirilmesi [Bildiri sunumu]. 20. Uluslararası Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, Samsun, Türkiye.

Ölçek ile ilgili tam metin bildiriye ulaşım için referans linki: 2018.pdrkongreleri.org

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: universite-ogrencilerinin-kisisel-sosyal-sorunlari-olcegi-toad.pdf

Üniversite Öğrencilerinin Kişisel-Sosyal Sorunları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri orijinal kaynakta (bildiri özeti veya meta veri) sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi, puanlama yönergeleri ve alt boyut bilgileri için lütfen sorumlu yazar M. Engin Deniz ile iletişime geçiniz veya yayınlanan tam metin kongre kitabını inceleyiniz.