Türev Tutum Ölçeği

Özet

Türev Tutum Ölçeği (TTÖ), 2014 yılında M. Kara tarafından yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, türev konusuna yönelik öğrenci veya öğretmen adaylarının sahip olduğu tutum düzeylerini belirlemektir. Ölçek, özellikle ilköğretim matematik öğretmen adaylarının türeve ilişkin duyuşsal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini ölçmek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, 15 maddeden oluşmakta ve üç ana boyutu kapsamaktadır: davranışsal, bilişsel ve problem çözme.

Ölçek geliştirme çalışması, matematik eğitimi alanında türev gibi karmaşık konulara yönelik tutumların nicel olarak belirlenmesi ihtiyacına yanıt vermektedir. Yapılan güvenirlik analizleri, ölçeğin alt boyutlarının ve genelinin kabul edilebilir düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Türev, Tutum, Matematik Eğitimi, Ölçek Geliştirme, Öğretmen Adayları, Bilişsel Boyut, Davranışsal Boyut.

Yazarlar

Ölçeği geliştiren yazar: M. Kara (2014). Sorumlu yazar: İbrahim Yalçınkaya.

Amaç

Türev Tutum Ölçeği’nin temel amacı, matematik eğitiminde kritik bir öneme sahip olan türev kavramına yönelik bireylerin (özellikle öğretmen adaylarının) tutumlarını sistematik ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, öğrencilerin türeve karşı duydukları ilgi, kaygı, motivasyon ve yeterlilik algılarını belirleyerek, eğitimcilerin öğretim yöntemlerini bu tutumları iyileştirecek şekilde düzenlemesine olanak tanımaktadır.

Ölçek, öğretmen adaylarının pedagojik yaklaşımlarını ve gelecekteki mesleki yeterliliklerini etkileyebilecek duyuşsal özelliklerini tespit etme işlevi görür. Bu sayede, öğretmen yetiştirme programlarında türev öğretimine yönelik eksiklikler veya güçlü yönler belirlenebilir.

Yapı

TTÖ, türeve yönelik tutum yapısını ölçmek için geliştirilmiştir ve çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Ölçek, tutumu geleneksel olarak bilişsel, duyuşsal ve davranışsal bileşenler üzerinden ele almakla birlikte, spesifik olarak üç ana boyutta toplanmıştır:

  • Davranışsal Boyut: Bireyin türevle ilgili etkinliklere katılma isteği ve fiili davranışları.
  • Bilişsel Boyut: Bireyin türev hakkındaki bilgi, inanç ve düşünceleri.
  • Problem Çözme Boyutu: Bireyin türev içeren problemleri çözmeye yönelik yaklaşımı ve kendine güveni.

Ölçek toplam 15 maddeden oluşmakta olup, bu maddeler 5’li Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır.

Geçerlik

Kaynak referansta spesifik geçerlik katsayıları (örneğin Yapısal Geçerlik veya Ölçüt Geçerliği) sunulmamış olsa da, bir ölçek geliştirme çalışması olması nedeniyle, ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Üç boyutlu yapının elde edilmesi, Doğrulayıcı veya Açıklayıcı Faktör Analizi ile yapısal geçerliğin kanıtlandığını işaret eder.

Güvenirlik

Türev Tutum Ölçeği’nin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla Cronbach Alpha katsayısı kullanılmıştır. Analiz sonuçları, ölçeğin güvenilirliğinin alt boyutlar bazında ve genel olarak kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermektedir.

Elde edilen Cronbach Alpha katsayıları şunlardır:

  • Davranışsal Boyut için: 0,874
  • Bilişsel Boyut için: 0,603
  • Problem Çözme Boyutu için: 0,602
  • Ölçeğin tamamı için: 0,619

Davranışsal boyutun iç tutarlılığı oldukça yüksek iken (0,874), bilişsel ve problem çözme boyutlarının katsayıları (yaklaşık 0,60) kabul edilebilir alt sınıra yakındır. Genel güvenirlik katsayısı (0,619) ise ölçeğin genel olarak kullanıma uygun olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin üç alt boyuttan (davranışsal, bilişsel ve problem çözme) oluştuğu belirtildiğinden, ölçek geliştirme sürecinde çok boyutlu yapıyı ortaya çıkarmak için Faktör Analizi yöntemine başvurulmuştur. Bu analiz, 15 maddenin hangi psikolojik yapıları temsil ettiğini belirlemede kritik rol oynamıştır.

Faktör yapısının belirlenmesi, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı türeve yönelik tutumun farklı bileşenlerini birbirinden ayırmayı sağlamıştır. Bu ayrım, matematiksel tutumun sadece tek bir genel eğilimden ibaret olmadığını, aksine farklı davranışsal ve bilişsel tepkilerden oluştuğunu desteklemektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Tutum Ölçeği)

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Dil (Mevcut): Türkçe

Popülasyon Grubu: İlköğretim Matematik Öğretmen Adayları

Yaş Grubu: Üniversite Düzeyi (Genellikle 18-25 yaş arası)

Popülasyon Detayları: Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde öğrenim gören ilköğretim matematik öğretmen adayları.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle bireylerin türev konusuna yönelik kişisel görüşleri ve duygusal eğilimleri toplanmaktadır. Derecelendirme seçenekleri şunlardır:

  • “Kesinlikle Katılıyorum”
  • “Katılıyorum”
  • “Kararsızım”
  • “Katılmıyorum”
  • “Kesinlikle Katılmıyorum”

Anahtar Kelimeler

Davranışsal Boyut, Bilişsel Boyut, Problem Çözme, Güvenirlik Katsayısı, Likert Ölçeği, Yüksek Lisans Tezi, Matematik Öğretmen Adayı.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2014 (Yüksek Lisans Tezi yayımlanma tarihi).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik çalışmalarda kullanımı genellikle tezin yayımlandığı kurum ve yazarın iznine tabidir. Ticari kullanım için ek izinler gerekebilir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: turev-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

  • Kara, M. (2014). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının türev konusuna yönelik tutumları: Ölçek geliştirme çalışması (Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya).
  • Tez, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişime açıktır: tez.yok.gov.tr.

Türev Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemiştir. Ölçek 15 maddeden oluşmaktadır.

(Not: Orijinal kaynak içeriğinde ölçek maddeleri listesi sunulmamıştır. Sadece madde sayısı (15) belirtilmiştir.)

Ölçek maddelerinin tam metnine ulaşmak için Kara (2014) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2025). Türev Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/turev-tutum-olcegi/

memjavad. "Türev Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 14 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/turev-tutum-olcegi/.

memjavad. "Türev Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/turev-tutum-olcegi/.

memjavad (2025) 'Türev Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/turev-tutum-olcegi/.

[1] memjavad, "Türev Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Türev Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF