Toplulukçu Yeterlilik Ölçeği- Sağlık Çalışanları Versiyonu

Özet

Toplulukçu Yeterlilik Ölçeği- Sağlık Çalışanları Versiyonu (TYÖ-SÇV), hastane ortamında çalışan hemşire ve diğer sağlık çalışanları örnekleminde bireylerin toplulukçu yeterlilik düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, Nihan Turğut tarafından 2017 yılında yürütülen bir yüksek lisans tezi kapsamında, ilgili popülasyonun özgün ihtiyaçlarına ve çalışma koşullarına uygun olarak geliştirme çalışması yapılmıştır. Ölçeğin temel amacı, bireylerin çalıştıkları topluluk (hastane veya sağlık kurumu) içerisindeki sosyal katılım, yeterlilik algısı ve kolektif sorumluluk duygularını değerlendirmektir.

Anahtar Kelimeler

Toplulukçu Yeterlilik, Sağlık Çalışanları, Sosyal İyi Olma Hali, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Hastane Personeli, Hemşirelik.

Yazarlar

Nihan Turğut

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, sağlık personeli ve hemşireler gibi hastane ortamında kolektif çalışma gerektiren meslek gruplarında, bireylerin kendi iş yerlerindeki topluluk ruhuna ne kadar katkıda bulunduklarını ve kendilerini bu topluluğun bir parçası olarak ne kadar yetkin hissettiklerini ölçmektir. Ölçek, çalışanların mesleki ortamlarında sergiledikleri kolektif davranışları ve sosyal entegrasyon düzeylerini belirleyerek, kurumsal psikoloji ve personel yönetimi alanlarında önemli veriler sunmayı hedeflemektedir.

Ölçek, aynı zamanda, çalışanların genel sosyal iyi olma hali ile toplulukçu yeterlilikleri arasındaki ilişkileri incelemek için de tasarlanmıştır. Bu bağlamda, geliştirme çalışması sırasında “Sosyal İyi Olma Hali Ölçeği” ile birlikte kullanılarak, elde edilen verilerin örtüşme geçerliliği incelenmiştir.

Yapı

Toplulukçu Yeterlilik, bireyin sadece kişisel yetkinliğini değil, aynı zamanda çalıştığı sosyal veya profesyonel çevreye aktif olarak katılma, katkıda bulunma ve bu toplulukla uyum içinde olma becerisini ifade eden bir psikolojik yapıdır. Sağlık çalışanları için bu yapı, takım çalışmasına yatkınlık, kurumsal hedeflere bağlılık, meslektaşlarıyla etkili iletişim kurma ve hastane kültürüne entegrasyon gibi boyutları içerebilir.

Ölçek, bireyin kendini topluluk içinde ne kadar etkili ve değerli hissettiğini, kolektif görevlerdeki rolünü nasıl algıladığını ve topluluğun başarısı için kişisel sorumluluk alıp almadığını değerlendiren maddelerden oluşmaktadır. Bu yeterlilik, özellikle stresli ve yoğun tempolu hastane ortamlarında çalışanların motivasyonu ve iş doyumu açısından kritik öneme sahiptir.

Geçerlik

Toplulukçu Yeterlilik Ölçeği- Sağlık Çalışanları Versiyonu’nun geçerlilik çalışmaları, Nihan Turğut’un 2017 yılındaki yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Tezin başlığı, ölçeğin geçerlilik ve güvenilirlik çalışmalarının yapıldığını açıkça belirtmektedir.

Ölçeğin yapı geçerliliği, genellikle açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri (DFA) kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak öngörülen toplulukçu yeterlilik yapısını ölçüp ölçmediğini ortaya koymayı amaçlamıştır. Ayrıca, eş zamanlı geçerlilik kapsamında, ölçeğin daha önce geçerliliği kanıtlanmış olan “Sosyal İyi Olma Hali Ölçeği” gibi ilgili yapılarla korelasyonu incelenmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri de tezin psikometrik değerlendirme sürecinin bir parçasıdır. Güvenirlik, ölçeğin ölçtüğü yapıyı tutarlı bir şekilde ölçme derecesini ifade eder.

Genellikle iç tutarlılık (internal consistency) katsayısı olan Cronbach Alfa değeri, ölçeğin genel güvenirliğini hesaplamak için kullanılmıştır. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin birbirleriyle tutarlı olduğunu ve aynı temel yapıyı ölçtüğünü gösterir. Ayrıca, tezin içeriğinde test-tekrar test güvenirliği veya madde toplam korelasyonları gibi ek güvenirlik yöntemlerinin de kullanılmış olması muhtemeldir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme aşamasında, Toplulukçu Yeterlilik yapısının sağlık çalışanları örnekleminde hangi boyutlara ayrıldığını belirlemek amacıyla faktör analizi teknikleri uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğunu ortaya koyar.

Ölçeğin adından yola çıkarak, faktör yapısının muhtemelen bireysel yeterlilik algısından ziyade, sosyal entegrasyon, kolektif sorumluluk ve kurumsal bağlılık gibi alt boyutları içerebileceği varsayılmaktadır. Faktör analizleri sonucunda belirlenen boyutlar, ölçeğin nihai yapısını ve puanlama sistematiğini oluşturur.

Enstrüman

Test Type: Geliştirme/Uyarlama (Development/Adaptation)

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme formatında (Örneğin, 5’li veya 7’li Likert) olduğu varsayılmaktadır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Hastane ortamında görev yapan sağlık çalışanları ve hemşireler.

Age Group: Yetişkin (Çalışan Nüfus)

Population Details: Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’ne bağlı hastanelerde çalışan hemşire ve diğer sağlık personeli örneklemi.

Test Methodology: Kendi kendine doldurulan anket veya ölçek formatı.

Anahtar Kelimeler

Toplulukçu Yeterlilik Ölçeği, Nihan Turğut, Ankara Üniversitesi, Psikolojik Ölçüm, Hemşirelik Psikolojisi, Kurumsal Psikoloji, Güvenirlik.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara (Tez çalışması sırasında)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017 (Tezin tamamlanma yılı)

İzinler: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için yazar Nihan Turğut’tan veya Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nden izin alınması gerekmektedir.

Ücret: Yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiği için, akademik kullanımda genellikle ücretsizdir, ancak kullanım koşulları için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

1. Turğut, N. (2017). Hastanede çalışan hemşire ve sağlık personeli örnekleminde “Sosyal İyi Olma Hali Ölçeği” ve “Toplulukçu Yeterlilik Ölçeği” geçerlilik ve güvenilirlik çalışması (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
2. Tez erişim linki: tez.yok.gov.tr
3. Ölçeğin orijinal PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: toplulukcu-yeterlilik-olcegi-saglik-calisanlari-versiyonu-toad.pdf

Toplulukçu Yeterlilik Ölçeği- Sağlık Çalışanları Versiyonu Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

(Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Bu nedenle, maddeler mevcut değildir.)