Birinci Basamak Sağlık Çalışanlarına Yönelik Kültürel Yeterlilik Ölçeği

Özet

Birinci Basamak Sağlık Çalışanlarına Yönelik Kültürel Yeterlilik Ölçeği, Gozum, Tuzcu ve Yurt (2020) tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özellikle birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışan profesyonellerin, farklı kültürel geçmişlere sahip bireylere yönelik sundukları hizmetlerdeki kültürel yeterlilik düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, 20 maddeden oluşmakta ve üç temel boyutta yapılandırılmıştır. Geliştirme çalışması, Türkiye bağlamında, sağlık çalışanlarının kültürel duyarlılık, bilgi ve becerilerini değerlendirerek hizmet kalitesini artırmayı hedeflemektedir.

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, sağlık alanında artan kültürel çeşitliliğin gerektirdiği yetkinliklerin bilimsel bir çerçevede değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu araç, alanyazına ölçek geliştirme (Geliştirme) türünde bir katkı sağlamış olup, araştırmacılara ve sağlık yöneticilerine eğitim ihtiyaçlarını belirlemede somut veriler sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kültürel Yeterlilik, Birinci Basamak Sağlık Çalışanları, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Sağlık Hizmetleri, Kültürel Duyarlılık, Türkiye.

Yazarlar

Süheyla Gozum, Ayla Tuzcu, Serap Yurt.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, birinci basamak sağlık hizmetlerinde görev yapan doktor, hemşire ve diğer sağlık profesyonellerinin sahip olduğu kültürel yeterlilik düzeylerini standart ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu yeterlilik, kültürel farklılıklara saygı gösterme, kültürel bilgi edinme ve bu bilgileri hasta bakım süreçlerine entegre etme becerilerini kapsamaktadır.

Ölçek, sağlık çalışanlarının kültürel olarak hassas bakım sunma kapasitelerini değerlendirerek, hizmet sunumundaki olası kültürel engelleri ve bilgi eksikliklerini tespit etmeye yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır. Elde edilen sonuçlar, hizmet içi eğitim programlarının geliştirilmesi ve sağlık politikalarının kültürel çeşitliliğe uyumunun sağlanması için kritik bir zemin oluşturur.

Yapı

Ölçek, temel olarak sağlık çalışanlarının profesyonel rollerinde sergiledikleri kültürel yeterlilik yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle kültürel farkındalık, kültürel bilgi ve kültürel beceri bileşenlerini içerir. Çalışmanın sonuçlarına göre, ölçek 20 madde ve 3 boyuttan oluşmaktadır.

Bu boyutlar, muhtemelen sağlık profesyonellerinin kültürel inanç sistemlerini anlama çabalarını, farklı kültürlerden gelen hastalarla etkili iletişim kurma yeteneklerini ve kültürel olarak uygun müdahale stratejileri geliştirme becerilerini temsil etmektedir. Ölçek, Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanarak katılımcıların maddelere ne ölçüde katıldığını belirlemektedir.

Geçerlik

Kaynak verilerde geçerlik çalışmalarına dair detaylı psikometrik değerler (örneğin, Kapsam Geçerliği, Yapı Geçerliği katsayıları) doğrudan belirtilmemiştir (Kaynakta: -). Ancak, ölçek geliştirme çalışmasının doğası gereği, geçerlik analizlerinin kapsamlı bir şekilde yapıldığı varsayılmaktadır.

Yayınlanan makalede (Gozum, Tuzcu, & Yurt, 2020), ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi yöntemlerinin kullanıldığı ve bu analizler sonucunda ölçeğin 3 boyutlu yapısının doğrulandığı öngörülmektedir. Geçerlik sonuçlarının detaylarına ulaşmak için orijinal makalenin incelenmesi gerekmektedir.

Güvenirlik

Kaynak verilerde güvenirlik çalışmalarına dair detaylı psikometrik değerler (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı) doğrudan belirtilmemiştir (Kaynakta: -). Ölçek geliştirme sürecinde, ölçeğin iç tutarlılığını ve zamana karşı kararlılığını değerlendirmek amacıyla güvenirlik analizlerinin yapıldığı bilinmektedir.

Tipik olarak bu tür geliştirme çalışmalarında, ölçeğin genel olarak ve her bir alt boyutu için iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) rapor edilir. Bu değerler, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Güvenirlik katsayılarının detaylarına ulaşmak için araştırmacıların yayınladığı orijinal makaleye başvurulmalıdır.

Faktör Analizi

Ölçek, Faktör Analizi sonucunda elde edilen 20 madde ve 3 boyuttan oluşan bir yapıya sahiptir. Bu bulgu, ölçeğin kültürel yeterlilik yapısını üç farklı ancak ilişkili bileşen üzerinden ölçtüğünü göstermektedir.

Faktör Analizi, ölçek maddelerinin hangi temel psikolojik yapıları temsil ettiğini belirlemek için kullanılan temel bir yöntemdir. 20 maddenin 3 boyuta ayrılması, ölçek geliştiricilerinin kültürel yeterliliğin bu üç ana bileşen etrafında toplandığını tespit ettiğini işaret eder.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Development / Öz Bildirim Ölçeği)

Format: 20 madde, 3 boyutlu yapı. Maddeler büyük olasılıkla Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılarak yanıtlanmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Sağlık Profesyonelleri

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan Nüfus)

Popülasyon Detayları: Birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışan profesyoneller (örneğin, hekimler, hemşireler, ebeler).

Test Metodolojisi: Psikometrik bir öz bildirim aracı olup, bireylerin kendi kültürel yeterlilik algılarını değerlendirmeyi amaçlar.

Anahtar Kelimeler

Kültürel Yeterlilik Ölçeği, Sağlık Profesyonelleri, Psikometri, Tıp, Kültürel Çeşitlilik, Birinci Basamak Sağlık.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ayla Tuzcu

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal makalede belirtilmiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı, yeniden üretimi veya adaptasyonu için ilgili yazarlardan izin alınması gerekmektedir. Ücret bilgisi belirtilmemiştir.

Kaynaklar

Ölçeğin geliştirilmesine ilişkin birincil kaynak aşağıdadır:

• Gozum, S., Tuzcu, A., & Yurt, S. (2020). Developing a cultural competency scale for primary health care professionals. Psikoloji Çalışmaları – Studies in Psychology, 40(2): 429–450.

Makalenin dijital nesne tanımlayıcısı (DOI) bağlantısı: doi.org/10.26650/SP2019-0043

Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: developing-a-cultural-competency-scale-for-primary-health-care-professionals-toad.pdf

Birinci Basamak Sağlık Çalışanlarına Yönelik Kültürel Yeterlilik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçeğin 20 maddelik içeriği, kaynak içerikte doğrudan sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesine ve derecelendirme talimatlarına ulaşmak için Gozum, Tuzcu ve Yurt (2020) tarafından yayımlanan orijinal bilimsel makaleye başvurulması gerekmektedir.