Table of Contents
Özet
Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Çevrimiçi Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği (TÖÇÖYTÖ), tıp fakültesi öğrencilerinin çevrimiçi eğitim ortamlarına karşı geliştirdikleri tutumları ölçmek amacıyla 2021 yılında geliştirilmiş bir araçtır. Ölçeğin geliştirilmesi, özellikle COVID-19 pandemisi sırasında uzaktan eğitimin tıp eğitimindeki artan rolüne bir yanıt olarak ortaya çıkmıştır. Bu ölçek, öğrencilerin çevrimiçi öğrenme deneyimlerine dair duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini belirlemeyi hedeflerken, elde edilen sonuçların aynı zamanda e-öğrenme stilleri ile olan ilişkisini de incelemektedir. Ölçek, tıp eğitiminin zorlu ve pratik gerektiren yapısı bağlamında çevrimiçi öğrenmenin potansiyelini ve sınırlılıklarını değerlendiren maddeler içerir.
Anahtar Kelimeler
Tıp eğitimi, Çevrimiçi Öğrenme, uzaktan eğitim, tutum ölçeği, psikometri, e-öğrenme stilleri, öğrenci tutumları.
Yazarlar
Yurdal, M. O., Şahin, E., Aytuğ-Kosan, A. M., Toraman, C.
[quads id=5]
Amaç
Ölçeğin temel amacı, tıp fakültesi öğrencilerinin çevrimiçi öğrenme süreçlerine dair sahip oldukları tutumları geçerli ve güvenilir bir şekilde değerlendirecek özelleşmiş bir psikometrik araç geliştirmektir. Tıp eğitimi, genellikle yüksek düzeyde pratik ve klinik beceri gerektirdiğinden, çevrimiçi yöntemlerin etkinliğine yönelik tutumların belirlenmesi kritik öneme sahiptir.
Geliştiriciler, bu ölçek aracılığıyla elde edilen verilerin, tıp fakültelerinde uygulanan uzaktan eğitim modellerinin iyileştirilmesine ve öğrencilerin öğrenme stilleri ile çevrimiçi tutumları arasındaki etkileşimin anlaşılmasına katkı sağlamayı hedeflemiştir. Bu sayede, gelecekteki hibrit veya tamamen çevrimiçi tıp müfredatlarının pedagojik olarak daha sağlam temellere oturtulması amaçlanmıştır.
Yapı
Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Çevrimiçi Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği, öğrencilerin çevrimiçi öğrenmeye dair genel eğilimlerini, inançlarını ve davranışsal niyetlerini ölçen psikolojik bir tutum ölçeği yapısını temsil eder. Ölçek, çevrimiçi erişimin özgürlük hissi yaratması gibi duygusal tepkilerden, hekimlik becerilerinin çevrimiçi kazanılıp kazanılamayacağına dair bilişsel değerlendirmelere kadar geniş bir yelpazeyi kapsar.
Ölçeğin yapısı, yalnızca genel çevrimiçi öğrenme algısını değil, aynı zamanda tıp eğitimine özgü, pratik ve klinik uygulamaların çevrimiçi ortamda ne ölçüde başarılı olabileceğine dair tutumları da sorgular. Bu özgüllük, ölçeği diğer genel çevrimiçi öğrenme tutum ölçeklerinden ayırmaktadır.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmaları, makalenin metodoloji bölümünde ayrıntılı olarak sunulmaktadır. Geliştirme sürecinde, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı gerçekten ölçtüğünü kanıtlamak için çeşitli geçerlik analizleri uygulanmıştır. Bu analizler genellikle Yapı Geçerliği (Faktör Analizi yoluyla) ve İçerik Geçerliği (alan uzmanı görüşleri yoluyla) çalışmalarını içerir.
Yapılan Faktör Analizi sonuçları, ölçeğin teorik olarak öngörülen boyutlara ayrıldığını göstermiş ve tıp öğrencilerinin çevrimiçi öğrenmeye yönelik tutumlarının çok boyutlu bir yapı sergilediğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, ölçeğin tıp eğitimi bağlamında geçerli bir ölçüm aracı olduğunu desteklemektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Güvenirlik çalışmalarıyla ilgili tüm detaylar, kaynak makalede mevcuttur. Tipik olarak, iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır.
Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbirleriyle uyumlu olduğunu ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir olduğunu göstermektedir. Bu yüksek güvenirlik değerleri, TÖÇÖYTÖ’nün tıp fakültesi öğrencilerinin çevrimiçi öğrenme tutumlarını istikrarlı bir şekilde ölçebildiğini kanıtlamaktadır.
Faktör Analizi
Ölçeğin geliştirme aşamasında, yapı geçerliğini belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve muhtemelen Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve bu boyutların teorik yapıyla ne ölçüde örtüştüğünü incelemiştir.
Faktör analizi sonuçları, tıp öğrencilerinin çevrimiçi öğrenmeye yönelik tutumlarının birden fazla faktörden oluştuğunu ortaya çıkarmıştır. Bu faktörler, öğrencilerin çevrimiçi kaynaklara erişim kolaylığına verdikleri önem, çevrimiçi eğitimin klinik beceri kazanımına uygunluğuna dair inançları ve çevrimiçi öğrenmeye yönelik genel motivasyonları gibi farklı boyutları temsil edebilir. Bu faktör yapısının sağlamlığı, ölçeğin yapısal bütünlüğünü kanıtlamaktadır.
Araç
Test Type: Geliştirme (Developmental) Ölçek
Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği
Language Available: Türkçe
Population Group: Yükseköğretim Öğrencileri (Tıp Fakültesi)
Age Group: Genç Yetişkinlik Dönemi (Tipik olarak 18-25 yaş arası)
Population Details: Tıp fakültelerinin farklı sınıflarındaki öğrenciler.
Test Methodology: 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır (Örneğin: Kesinlikle Katılmıyorum’dan Kesinlikle Katılıyorum’a).
Anahtar Kelimeler
Tıp Eğitimi, Uzaktan Öğrenme, ölçme ve değerlendirme, psikometrik özellikler, tutum, ölçek geliştirme, akademik başarı.
[quads id=5]
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Makalede belirtilmemiştir.
Affiliation Email addresses: Makalede belirtilmemiştir.
Correspondence Address: Mustafa Onur YURDAL (Sorumlu Yazar)
İletişim E-postası: [email protected]
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2021 yılında yayımlanan akademik bir çalışma kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri konusunda sorumlu yazar Mustafa Onur YURDAL ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ölçek, açık erişimli bir dergide yayımlanmıştır ve akademik amaçlı kullanımlarda kaynak gösterilmesi önemlidir.
Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: medical-school-sutudents-attitudes-towards-online-learning-scale-toad.pdf
Kaynaklar
Yurdal, M. O., Şahin, E., Aytuğ-Kosan, A. M., & Toraman, C. (2021). Development of medical school students’ attitudes towards online learning scale and its relationship with e-learning styles. Turkish Online Journal of Distance Education, 22(3), 310-325. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tojde/issue/63556/961855
[quads id=5]
Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Çevrimiçi Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
- Dersler/stajlarla ilgili ders notlarına online erişim bana kendimi özgür hissettirir.
- Sınıf arkadaşlarımın online eğitim almaları için onları teşvik ederim.
- Hekim yetiştirmek için gerekli beceriler online olarak kazandırabilir.
- Bir hastanın nasıl muayene edileceği online olarak öğretilebilir.
Cite this article
memjavad (2025). Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Çevrimiçi Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/tip-fakultesi-ogrencilerinin-cevrimici-ogrenmeye-yonelik-tutum-olcegi/
memjavad. "Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Çevrimiçi Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 14 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/tip-fakultesi-ogrencilerinin-cevrimici-ogrenmeye-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad. "Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Çevrimiçi Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/tip-fakultesi-ogrencilerinin-cevrimici-ogrenmeye-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad (2025) 'Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Çevrimiçi Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/tip-fakultesi-ogrencilerinin-cevrimici-ogrenmeye-yonelik-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Çevrimiçi Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Çevrimiçi Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.