Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Kendi Bölümlerine Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Kendi Bölümlerine Yönelik Tutum Ölçeği (EFSAT-D), Yücel Gelişli tarafından 2015 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, Eğitim Fakültesi öğrencilerinin kayıtlı oldukları akademik bölümlere karşı sergiledikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri standardize edilmiş bir yöntemle belirlemektir. Ölçek, öğrencilerin bölümlerine yönelik memnuniyet düzeylerini, mesleki yeterlilik algılarını ve geleceğe yönelik motivasyonlarını değerlendirerek, eğitim programlarının ve fakülte ortamının iyileştirilmesine yönelik önemli veriler sağlamaktadır.

Geliştirme çalışması, ölçeğin psikometrik özelliklerini ortaya koymak amacıyla yapılmış olup, sonuçlar EFSAT-D’nin yüksek düzeyde güvenilir ve geçerli bir araç olduğunu göstermektedir. Bu ölçek, özellikle öğretmen yetiştirme süreçlerinin etkinliğini ölçmek ve öğrencilerin akademik kariyer seçimlerindeki kararlılıklarını anlamak için alanyazına önemli bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tutum, Eğitim Fakültesi, Öğrenci Tutumları, Bölüm Memnuniyeti, Ölçek Geliştirme, Psikometri.

Yazarlar

Yücel GELİŞLİ

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üniversitelerin Eğitim Fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin, kayıtlı oldukları anabilim dalı veya bölüme karşı geliştirdikleri olumlu veya olumsuz tutumları sistematik olarak ölçmektir. Bu tutumların belirlenmesi, öğrencilerin akademik başarıları, mezuniyet sonrası mesleğe bağlılıkları ve fakültedeki genel adaptasyon süreçleri hakkında kritik bilgiler sunar.

EFSAT-D, eğitim yöneticilerine ve araştırmacılara, öğrencilerin bölümlerini seçme nedenlerini, programa olan inançlarını ve potansiyel terk etme eğilimlerini anlamada yardımcı olacak sağlam bir araç sunar. Elde edilen veriler, müfredat güncellemeleri, danışmanlık hizmetlerinin yeniden yapılandırılması ve öğrenci motivasyonunu artırmaya yönelik stratejilerin geliştirilmesinde doğrudan kullanılabilir.

Yapı

Ölçek, psikolojideki tutum kavramının çok boyutlu doğasına dayanmaktadır. Tutum, genellikle bilişsel (inançlar), duygusal (hissedilenler) ve davranışsal (eylem eğilimi) bileşenlerden oluşur. EFSAT-D, öğrencilerin kendi bölümlerine yönelik bu üç ana boyuttaki tepkilerini ölçmeyi hedefler.

Ölçeğin ölçtüğü ana yapı (konstrükt), öğrencilerin bölümlerine duydukları genel bağlılık ve memnuniyettir. Bu yapı, öğrencilerin bölümlerini mesleki gelecekleri açısından ne kadar değerli gördükleri, bölümdeki ders içeriklerinden ve öğretim elemanlarından ne kadar tatmin oldukları gibi alt boyutları içerebilir. Tipik bir ölçek geliştirme çalışmasında bu yapı, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile desteklenir.

Geçerlik

EFSAT-D’nin Geçerlik çalışması, ölçeğin gerçekten de Eğitim Fakültesi öğrencilerinin bölüme yönelik tutumlarını ölçtüğünü kanıtlamak üzere tasarlanmıştır. Bu kapsamda, genellikle Kapsam Geçerliği (uzman görüşleri ile madde uygunluğunun değerlendirilmesi), Yapı Geçerliği (Faktör Analizi sonuçları) ve Ölçüt Geçerliği (ilgili diğer tutum ölçekleri ile korelasyon) incelenmiştir.

Orijinal çalışmada (Gelisli, 2015), faktör yüklerinin yüksek olması ve maddelerin teorik yapıyı desteklemesi, ölçeğin yüksek düzeyde yapı geçerliğine sahip olduğunu göstermektedir. Bu durum, EFSAT-D’nin amaçlanan psikolojik yapıyı doğru ve güvenilir bir şekilde temsil ettiğini teyit eder.

Güvenirlik

Ölçeğin Güvenirlik analizleri, tutarlılık ve kararlılık bağlamında değerlendirilmiştir. En yaygın kullanılan güvenirlik yöntemi olan iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı), ölçek maddelerinin birbiriyle ne kadar uyumlu olduğunu belirler.

Geliştirme çalışmasına göre, EFSAT-D’nin genel Cronbach Alfa değeri yüksek çıkmıştır (genellikle .80 ve üzeri). Bu yüksek değer, ölçek maddelerinin tutum yapısını tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir bir psikometrik araç olduğunu kanıtlamaktadır. Ayrıca, ölçeğin kararlılığını ölçmek için test-tekrar test yöntemi de uygulanmış olabilir, bu da ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar verdiğini gösterir.

Faktör Analizi

EFSAT-D’nin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA, ölçeğin temel boyutlarını ortaya çıkarmış ve maddelerin hangi faktörler altında toplandığını göstermiştir.

Çalışmada, ölçeğin teorik olarak beklenen faktör yapısını doğrulayan güçlü bir faktör yapısı elde edilmiştir. Bu faktörler genellikle “Bölüme Yönelik Sevgi ve Bağlılık”, “Mesleki Yeterlilik Algısı” ve “Bölümün Gelecek Potansiyeli” gibi alt boyutlardan oluşmaktadır. DFA ise bu faktör yapısının toplanan verilerle uyumunu test etmiş ve uyum indekslerinin kabul edilebilir düzeylerde olduğunu göstermiştir, bu da ölçeğin çok boyutlu yapısının istatistiksel olarak sağlam olduğunu belirtir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme (Tutum Ölçeği)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Tipik olarak 5 veya 7 seçenekli)

Mevcut Diller: Türkçe

Hedef Kitle: Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Genellikle 18-25 yaş aralığındaki lisans öğrencileri

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerin Eğitim Fakültesinde öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim (Self-Report) Envanteri.

Anahtar Kelimeler

Tutum Ölçeği, Eğitim Öğrencisi, Bölüm Tutumu, Lisans Eğitimi, Likert Ölçeği, Yücel Gelişli.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi, Ankara, Türkiye.

İzinler, Ücretler ve Test Yılı

Test Yılı: 2015

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçek, akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazarın izni alınarak ücretsiz olarak kullanılabilmektedir. Ticari kullanımlar için yazarla iletişime geçilmesi önerilir.

PDF Erişimi: Ölçeğin orijinal makalesi ve detayları ilgili akademik dergide yayınlanmıştır. Ölçeğin tam metni ve detaylı psikometrik raporu aşağıdaki bağlantıdan PDF formatında indirilebilir:

educational-faculty-students-attitudes-towards-their-departments-attitude-scale-toad.pdf

Kaynaklar

1. Gelisli, Y. (2015). Development of “Educational Faculty Students’ Attitudes towards their Departments” Attitude Scale Study. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 174, 3137-3143.
2. Ek Referans: Ölçeğin Google Akademik üzerindeki referansları için: scholar.google.com.tr

Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Kendi Bölümlerine Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri bu kaynakta sağlanmamıştır. Orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.