Table of Contents
Özet
Ölçek, eğitim fakültesi öğrencilerinin pedagojik ve kişisel gelişim süreçlerinde kritik öneme sahip olan serbest yazma uygulamalarına yönelik tutumlarını sistematik bir şekilde belirlemek amacıyla 2017 yılında geliştirilmiştir. Bir geliştirme ölçeği olarak tasarlanan bu araç, 19 madde ve üç temel faktörden oluşmaktadır. Elde edilen yüksek güvenilirlik (Cronbach Alfa=0.88) ve yapı geçerliliği değerleri, ölçeğin eğitim fakültesi öğrencilerinin yazmaya dair içsel, metinsel ve dışsal yaklaşımlarını güvenilir ve geçerli bir biçimde değerlendirdiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Serbest Yazma, Tutum Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Eğitim Fakültesi, Faktör Analizi, Psikometri.
Yazarlar
Bilge Bağcı Ayrancı, Fatma Temizyürek
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, üniversitelerin eğitim fakültelerinde öğrenim gören öğrencilerin, akademik başarıları ve dil becerileri üzerinde doğrudan etkisi olan serbest yazma uygulamalarına yönelik mevcut tutum düzeylerini belirlemektir. Ölçek, öğrencilerin yazma eylemine karşı geliştirdikleri motivasyon, inanç ve değer yargılarını nicel verilerle ortaya koymayı hedeflemektedir.
Elde edilen veriler, eğitim programlarının serbest yazma tekniklerini öğrencilerin algı ve tutumlarına uygun hale getirmesi, böylece yazma becerilerinin geliştirilmesine yönelik pedagojik müdahalelerin planlanması için önemli bir zemin sunmaktadır.
Yapı
Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Serbest Yazmaya Karşı Tutumlarına Yönelik Tutum Ölçeği, serbest yazma tutumunu üç temel alt boyutta inceleyen çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Bu yapı, yazmanın öğrenci üzerindeki etkilerini farklı perspektiflerden ele almaktadır.
- Kişinin Gelişimine Yönelik: Yazmanın bireyin kişisel farkındalığına, duygusal ifadesine ve düşünce süreçlerine katkısını içerir.
- Yazının Gelişimine Yönelik: Serbest yazma tekniklerinin, metin kalitesini, yaratıcılığı ve yazma becerilerini geliştirme potansiyeline dair tutumları kapsar.
- Dış Dünyaya Yönelik: Yazmanın dil kurallarını kavrama, iletişim kurma ve çevresel etkileşimde bulunma gibi dışsal faydalarına dair tutumları ölçer.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlilik çalışmaları, ölçülen yapının teorik beklentilerle uyumlu olduğunu kanıtlamak amacıyla yapı geçerliliğine odaklanmıştır. Bu kapsamda, verilerin faktör yapısını incelemek için faktör analizinden faydalanılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin toplam 19 maddeden ve üç bağımsız faktörden oluştuğu doğrulanmıştır. Bu çok faktörlü yapı, serbest yazmaya yönelik tutumun tekil bir değişken yerine, Kişinin Gelişimine, Yazının Gelişimine ve Dış Dünyaya Yönelik katkılar olmak üzere ayrışmış bileşenlerden oluştuğunu göstermektedir. Bu bulgular, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle desteklendiği anlamına gelmektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin iç tutarlılığını test etmek amacıyla Cronbach Alfa Katsayısı hesaplanmıştır. Elde edilen katsayılar, ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu ve maddelerin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü kanıtlamaktadır.
Güvenirlik analizleri sonucunda elde edilen katsayılar şunlardır:
- Ölçeğin tamamının Cronbach Alfa katsayısı: 0,88.
- Kişinin Gelişimine Yönelik katkı boyutunun Cronbach Alfa katsayısı: 0,85.
- Yazının Gelişimine Yönelik boyutunun Cronbach Alfa katsayısı: 0,83.
- Dış Dünyaya Yönelik boyutunun Cronbach Alfa katsayısı: 0,73.
Tüm alt boyutların 0.70 eşiğinin üzerinde güvenilirlik değerlerine sahip olması, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam olduğunu ve farklı örneklemlerde istikrarlı sonuçlar verebileceğini işaret etmektedir.
Faktör Analizi
Ölçek, yapı geçerliliğini test etmek amacıyla uygulanan Yapı Geçerliliği çalışmalarının bir sonucu olarak 19 madde ve 3 faktörden oluşan nihai formunu almıştır. Bu faktörler, ölçek maddelerinin hangi temel bileşenler etrafında toplandığını göstererek, tutumun alt boyutlarını netleştirmiştir.
Faktörler, öğrencilerin serbest yazma eylemine yüklediği farklı anlam alanlarını temsil etmektedir. Bu ayrım, eğitimcilerin öğrencilerin yazma tutumlarındaki spesifik güçlü ve zayıf yönleri anlamalarına olanak tanır.
Araç
Test Type: Geliştirme (Development)
Format: 5’li Likert (1=kesinlikle katılmıyorum, 2=katılmıyorum, 3=kararsızım, 4=katılıyorum ve 5=kesinlikle katılıyorum)
Language Available: Türkçe
Population Group: Üniversite öğrencileri
Age Group: Genç yetişkinler (Tipik olarak 18-25 yaş aralığındaki eğitim fakültesi öğrencileri)
Population Details: Eğitim Fakültesi Öğrencileri
Test Methodology: Literatür taramasına dayalı madde havuzu oluşturulması, pilot uygulamalar, uzman görüşleri alınması ve nihai olarak açımlayıcı faktör analizi ile yapı geçerliliğinin sağlanması.
Anahtar Kelimeler
Tutum, Psikometri, Eğitim Bilimleri, Ölçek, Likert Tipi Ölçek, Serbest Yazma Teknikleri.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir (N/A)
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir (N/A)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, Bilge Bağcı Ayrancı ve Fatma Temizyürek tarafından 2017 yılında yayımlanan akademik bir makale kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.
Testin geliştirme yılı: 2017.
Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
egitim-fakultesi-ogrencilerinin-serbest-yazmaya-karsi-tutumlarina-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
Ayrancı, B. B., & Temizyürek, F. (2017). Eğitim fakültesi öğrencilerinin serbest yazma tutumlarına dair ölçek geliştirme. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(4), 704-716.
Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Serbest Yazmaya Karşı Tutumlarına Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri
Ölçek 19 madde üç faktörden oluşmaktadır. Örnek maddeler ve ait oldukları faktörler aşağıda belirtilmiştir:
- Kişinin Gelişimine Yönelik (1m): Yazmanın kişisel gelişimime katkı sağlayacağını düşünüyorum.
- Yazının Gelişimine Yönelik (12m): Serbest yazma tekniklerine ilgi duyarım.
- Dış Dünyaya Yönelik (19m): Dil kurallarını yazı çalışmalarıyla daha iyi kavradığımı düşünürüm.
Cite this article
memjavad (2026). Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Serbest Yazmaya Karşı Tutumlarına Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/egitim-fakultesi-ogrencilerinin-serbest-yazmaya-karsi-tutumlarina-yonelik-tutum-olcegi/
memjavad. "Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Serbest Yazmaya Karşı Tutumlarına Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 1 Jun. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/egitim-fakultesi-ogrencilerinin-serbest-yazmaya-karsi-tutumlarina-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad. "Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Serbest Yazmaya Karşı Tutumlarına Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/egitim-fakultesi-ogrencilerinin-serbest-yazmaya-karsi-tutumlarina-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad (2026) 'Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Serbest Yazmaya Karşı Tutumlarına Yönelik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/egitim-fakultesi-ogrencilerinin-serbest-yazmaya-karsi-tutumlarina-yonelik-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Serbest Yazmaya Karşı Tutumlarına Yönelik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, June, 2026.
memjavad. Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Serbest Yazmaya Karşı Tutumlarına Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.