Thurstone Tipi Matematik Tutum Ölçeği

Özet

Bu akademik giriş, R. Bindak ve C. Pesen tarafından 2013 yılında geliştirilen ve Thurstone tipi ölçekleme yöntemine dayanan Matematik Tutum Ölçeği’ni (Thurstone Tipi Matematik Tutum Ölçeği) detaylandırmaktadır. Ölçek, öğrencilerin matematiğe yönelik tutum düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geçerlik çalışması, tutum puanları ile öğrencilerin matematik dersi karne notları arasındaki anlamlı korelasyon (r=0.623) ile desteklenmiştir. Güvenirlik analizlerinde ise test yarılama yöntemi kullanılarak yüksek bir katsayı elde edilmiştir (0.811).

Anahtar Kelimeler

Matematik, tutum, ölçek geliştirme, Thurstone tipi ölçek, test yarılama, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Bindak, R., Pesen, C.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin matematik dersine yönelik sahip oldukları tutum düzeylerini bilimsel yöntemlerle, özellikle Thurstone‘un eşit görünen aralıklar tekniğini kullanarak belirlemektir. Bu çalışma, psikometrik açıdan sağlam temellere dayanan bir Thurstone tipi ölçek örneği sunmayı ve eğitim araştırmalarında kullanılabilecek geçerli bir araç sağlamayı hedeflemiştir.

Geliştirme süreci, maddelerin titizlikle seçilmesi, yargılayıcılar tarafından değerlendirilmesi ve nihai formun oluşturulması gibi adımları içermiştir. Ölçek, özellikle öğrencilerin matematiğe karşı olumlu veya olumsuz eğilimlerini nicel olarak saptamak üzere tasarlanmıştır.

Yapı

Thurstone Tipi Matematik Tutum Ölçeği, matematiğe yönelik tutum psikolojik yapısını ölçmektedir. Tutum, bireyin belirli bir nesneye, duruma veya fikre karşı olumlu veya olumsuz tepki verme eğilimi olarak tanımlanır. Bu ölçek, geleneksel Likert tipi ölçeklerden farklı olarak, maddelerin önceden belirlenmiş ölçek değerlerine (yargılayıcılar tarafından atanan) sahip olduğu Thurstone yöntemini kullanır.

Ölçek, tutumun tek boyutlu bir yapı olarak ele alındığı varsayımı üzerine inşa edilmiştir. Bireyin tutum puanı, kabul ettiği veya reddettiği maddelerin ölçek değerlerinin ortalaması veya medyanı alınarak belirlenir. Bu yaklaşım, tutumun şiddetini sayısal olarak daha hassas bir şekilde yakalamayı amaçlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik kanıtı, bir ölçüt geçerliği (criterion validity) çalışması ile desteklenmiştir. Bu kapsamda, ölçekten elde edilen matematik tutum puanları ile öğrencilerin akademik başarılarını temsil eden matematik karne notları arasındaki korelasyon incelenmiştir.

Analiz sonuçlarına göre, tutum puanları ile matematik karne notları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir korelasyon (n=64, r=0.623; p<0.01) bulunmuştur. Bu yüksek korelasyon katsayısı, ölçeğin öğrencilerin gerçek matematik performansları ile ilişkili tutumları ölçmede yeterli olduğunu gösteren güçlü bir geçerlik kanıtı olarak kabul edilmiştir.

Güvenirlik

Thurstone Tipi Matematik Tutum Ölçeği’nin güvenirlik analizleri iki farklı yöntemle yapılmıştır. Birincil güvenirlik katsayısı, ölçeğin tek ve çift numaralı maddeler şeklinde iki yarıya bölünmesiyle elde edilen test yarılama güvenirlik katsayısıdır.

Uygulanan Spearman-Brown düzeltmesi sonucunda, ölçeğin güvenirlik katsayısı 0.811 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, ölçeğin tutarlı ölçümler sağladığını göstermektedir. İkinci bir güvenirlik ölçütü olarak Anderson (1991) tarafından önerilen, bireylerin ölçek puanları ranjına dayalı bir katsayı hesaplanmış ve bu değer 0.525 olarak bulunmuştur. Bu katsayı, bireylerin ölçek puanları ranjı ortalaması (5.30) ile en küçük teorik ranjın (1.50) farkının, mümkün olan teorik en büyük ranj (8.00) değerine oranlanması ve sonucun 1’den çıkarılmasıyla elde edilmiştir. Literatürde bu ranj tabanlı katsayıya dair yeterli bulguya rastlanmadığından, test yarılama yöntemiyle bulunan 0.811 katsayısı ile ranj tabanlı 0.525 katsayısı arasındaki büyük farkın nedeni kaynakta açıklanamamıştır.

Faktör Analizi

Kaynak içerikte spesifik bir faktör analizi çalışmasına dair detaylar veya faktör yükleri sunulmamıştır. Ancak, ölçeğin Thurstone tipi bir tutum ölçeği olarak geliştirilmesi, genellikle ölçeğin tek boyutlu (unidimensional) bir yapıyı temsil etme amacını taşıdığını gösterir.

Thurstone ölçeklemesinde temel amaç, maddelerin eşit aralıklarla bir tutum sürekliliği üzerine yerleştirilmesi olduğundan, yapı geçerliği genellikle yargılayıcıların tutarlılığı ve madde ölçek değerlerinin doğruluğu üzerinden sağlanır. Ölçeğin tek boyutlu matematik tutumu yapısını ölçtüğü varsayılmaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Thurstone Tipi Eşit Görünen Aralıklar Ölçeği (Equal-Appearing Intervals Scale)

Language Available: Türkçe

Population Group: Akademik ortamda yer alan öğrenciler (Matematik dersi alan)

Age Group: Belirtilmemiş (Genellikle ortaokul veya lise öğrencileri)

Population Details: Geçerlik çalışması için kullanılan örneklem büyüklüğü n=64’tür. Bu grup, matematik karne notlarına erişilebilen öğrencilerden oluşmaktadır.

Test Methodology: Thurstone tipi ölçekleme (Equal-Appearing Intervals). Bireylerin kabul ettikleri veya reddettikleri maddelerin ölçek değerleri kullanılarak tutum puanı hesaplanır.

Anahtar Kelimeler

Spearman-Brown, korelasyon, ölçüt geçerliği, psikometri, eğitim araştırmaları, matematik tutumu.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Bindak ve Pesen tarafından 2013 yılında yayımlanan bir makale kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanım izinleri ve olası ücretlendirme bilgileri için doğrudan makale yazarlarıyla veya yayıncı kuruluş olan Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Test Yılı: 2013 (Makale Yayın Yılı)

Kaynaklar

Bindak, R. ve Pesen, C. (2013). Thurstone tipi bir tutum ölçeği geliştirme çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 46(1), 163-179.

Bu makalenin orijinal PDF bağlantısı akademik kaynak olarak mevcuttur: dergiler.ankara.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

thurstone-tipi-bir-tutum-olcegi-toad.pdf

Thurstone Tipi Matematik Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Sağlanan kaynak içerikte ölçeğin maddelerinin tam listesi yer almamaktadır. Ölçek maddelerine ve madde ölçek değerlerine erişim için yukarıda belirtilen akademik makaleye ve PDF dokümanına başvurulması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2025). Thurstone Tipi Matematik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/thurstone-tipi-matematik-tutum-olcegi/

memjavad. "Thurstone Tipi Matematik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 15 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/thurstone-tipi-matematik-tutum-olcegi/.

memjavad. "Thurstone Tipi Matematik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/thurstone-tipi-matematik-tutum-olcegi/.

memjavad (2025) 'Thurstone Tipi Matematik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/thurstone-tipi-matematik-tutum-olcegi/.

[1] memjavad, "Thurstone Tipi Matematik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Thurstone Tipi Matematik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF