Matematik ve Matematik Öğretimiyle İlgili İnanışlar Ölçeği

Özet

Matematik ve Matematik Öğretimiyle İlgili İnanışlar Ölçeği, öğrencilerin matematik bilimine ve bu bilimin öğretilme süreçlerine yönelik sahip oldukları bilişsel ve duyuşsal inanışlar sistemini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçek uyarlamasıdır. Bu araç, özellikle lise düzeyindeki öğrencilerin matematik başarısını etkileyen psikolojik faktörleri inceleyen geniş kapsamlı bir doktora tezi kapsamında Türk kültürüne uyarlama yoluyla kazandırılmıştır.

Ölçek, öğrencilerin matematiğin doğasına, öğrenme zorluğuna ve öğretmenin rolüne dair görüşlerini sistematik olarak ölçerek, akademik başarıyı açıklayıcı modeller oluşturulmasına katkı sağlamıştır. Ölçeğin orijinal uyarlama çalışması 2007 yılında Nazlıçiçek tarafından Yıldız Teknik Üniversitesi’nde gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Matematiksel inanışlar, matematik öğretimi, öğrenci başarısı, psikometrik ölçek, uyarlama, lise öğrencileri, bilişsel psikoloji.

Yazarlar

Nazlıçiçek, N.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, lise çağındaki öğrencilerin matematiğe karşı geliştirdikleri bilişsel tutumları, değer yargılarını ve öğrenme süreçlerine dair inanışlar%C4%B1 sistematik olarak ölçmektir. Bu inanışlar, öğrencilerin derse katılımını, problem çözme stratejilerini ve nihayetinde akademik başarılarını doğrudan etkileyen önemli psikolojik değişkenler olarak kabul edilmektedir.

Ölçek, Nazlıçiçek (2007) tarafından yürütülen ve onuncu sınıf öğrencilerinin matematik başarılarını açıklayan kapsamlı bir model çalışmasının parçası olarak kullanılmıştır. Bu bağlamda, inançların başarı üzerindeki yordayıcı gücünü belirlemek ikincil bir amaç teşkil etmektedir.

Yapı

Ölçek, bireylerin matematik alanının doğasına ve öğrenme/öğretme metodolojilerine dair sahip oldukları karmaşık inanışlar yapısını ölçmektedir. Bu yapı genellikle iki ana boyutta incelenir: Matematiğin kendisi hakkındaki inançlar (örn., matematik doğuştan gelen bir yetenek midir, yoksa çalışmayla geliştirilebilir mi?) ve matematik öğrenimi hakkındaki inançlar (örn., matematik kurallarının ezberlenmesi mi önemlidir, yoksa kavramsal anlama mı?).

Ölçek maddeleri, öğrencilerin matematiğe yükledikleri değer, matematiği öğrenme yöntemleri hakkındaki kişisel teorileri ve matematiksel öz yeterlik algıları gibi temel bileşenleri kapsayarak çok boyutlu bir yapıyı temsil eder.

Geçerlik

Ölçeğin psikometrik özellikleri hakkında özet kaynakta detaylı bilgi sunulmamıştır. Ancak, bir doktora tezi kapsamında uyarlama yapıldığı göz önüne alındığında, yapı geçerliği (faktör analizi sonuçları), kapsam geçerliği ve muhtemelen ölçüt bağıntılı geçerlik gibi geçerlik çalışmalarının orijinal tez metninde yer alması beklenmektedir.

Geçerlik çalışmaları, ölçek maddelerinin kuramsal yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini göstermek için zorunludur. Nazlıçiçek (2007) tezinde bu bilgilerin detaylarına ulaşılabilir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizlerine dair (iç tutarlılık katsayısı, test-tekrar test güvenilirliği vb.) bilgiler bu kaynaktan elde edilememiştir. Genellikle bu tür uyarlama çalışmalarında Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak iç tutarlılık rapor edilir ve bu katsayının kabul edilebilir düzeyde (genellikle 0.70 üzeri) olması beklenir.

Faktör Analizi

Ölçeğin orijinal yapısı çok boyutludur ve uyarlama sürecinde Türk örneklemine uygunluğunu test etmek amacıyla faktör analizi (Büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi veya Doğrulayıcı Faktör Analizi) kullanılmış olmalıdır. Bu analizler, inanış yapısını oluşturan alt boyutların (faktörlerin) Türk kültüründe de geçerli olup olmadığını belirlemek için kritik öneme sahiptir.

Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin kaç alt boyuttan oluştuğunu ve her bir alt boyutun hangi inanç türlerini temsil ettiğini netleştirmektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi verilmemiştir, ancak genellikle Likert Tipi bir dereceleme sistemi (örneğin, 5’li veya 6’lı) kullanıldığı varsayılmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Lise öğrencileri

Yaş Grubu: Ergenlik dönemi (Yaklaşık 15-16 yaş)

Popülasyon Detayları: Nazlıçiçek (2007) çalışmasında onuncu sınıf öğrencilerinin matematik başarılarını incelemek için kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Bilişsel inanışlar%C4%B1 ölçen öz bildirim envanteri (Self-report inventory).

Anahtar Kelimeler

Eğitim psikolojisi, matematiksel tutumlar, başarı modellemesi, psikometrik özellikler, lise eğitimi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilinmiyor

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: Nazlıçiçek, N. (2007) çalışması, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal uyarlama çalışması 2007 yılında tamamlanmıştır. Kullanım izinleri ve ücret bilgileri için, ölçeğin kaynaklandığı Yıldız Teknik Üniversitesi ile veya yazar Nazlıçiçek N. ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik çalışmalarda kullanımı, kaynak gösterilmek şartıyla genellikle serbesttir.

Kaynaklar

Nazlıçiçek, N. (2007). Onuncu sınıf öğrencilerinin matematik başarılarını açıklayıcı bir model çalışması (Doktora tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp adresinden edinilmiştir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

matematik-ve-matematik-ogretimiyle-ilgili-inanislar-olcegi-toad.pdf

Matematik ve Matematik Öğretimiyle İlgili İnanışlar Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Bu ölçeğe ait maddeler, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için Nazlıçiçek (2007) tarafından hazırlanan Onuncu Sınıf Öğrencilerinin Matematik Başarılarını Açıklayıcı Bir Model Çalışması başlıklı doktora tezi incelenmelidir.