Table of Contents
Özet
Ortaokul Öğrencileri İçin Matematik Tarihi Destekli Matematik Derslerine Yönelik Tutum Ölçeği (TOAD), Nazan Mersin ve Sercan Durmuş tarafından 2021 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, ortaokul düzeyindeki öğrencilerin matematik derslerinin, matematiğin tarihi bağlamı ile desteklenmesi durumuna karşı geliştirdikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri sistematik bir şekilde ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçek geliştirme çalışması, matematiğin tarihsel unsurlarının matematik eğitimi içerisindeki potansiyelini değerlendirmek ve bu pedagojik yaklaşımın öğrenci tutumları üzerindeki etkisini belirlemek için tasarlanmıştır.
Ölçek, alan yazındaki boşluğu doldurarak, tarih destekli matematik öğretiminin öğrenci motivasyonu ve derse katılımı üzerindeki etkilerini araştırmacılar için ölçülebilir hale getirmektedir. Geliştirme çalışması, ölçeğin psikometrik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla detaylı analizler içerdiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Matematik Tarihi, Ortaokul Öğrencileri, Tutum Ölçeği, Matematik Dersi, Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi
Yazarlar
Nazan Mersin, Sercan Durmuş
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, ortaokul düzeyindeki öğrencilerin, matematik derslerinde matematiğin tarihsel gelişim süreçlerinin ve önemli matematikçilerin hayatlarının entegre edilmesi durumuna karşı sergiledikleri tutumları nicel olarak belirlemektir. Bu, eğitim araştırmacılarına ve öğretmenlere, tarihsel bağlamın matematik öğrenimine olan katkısını değerlendirmede standart bir araç sunar.
Ölçek, öğrencilerin tarih destekli derslere yönelik ilgi düzeylerini, bu tür derslerin faydalı olduğuna dair inançlarını ve bu derslere katılma isteklerini ölçerek, öğretim yöntemlerinin etkinliğini artırma potansiyeline sahip veriler sağlamayı hedefler.
Yapı
Ortaokul Öğrencileri İçin Matematik Tarihi Destekli Matematik Derslerine Yönelik Tutum Ölçeği, öğrencilerin matematiğin tarihi ile desteklenen öğrenme deneyimlerine ilişkin genel tutumlarını ölçen çok boyutlu bir yapı üzerine kurulmuştur. Geliştirme sürecinde, tutumun genellikle kabul edilen bilişsel, duyuşsal ve davranışsal bileşenlerini yansıtacak maddeler oluşturulmuştur.
Ölçek, öğrencilerin tarihsel içeriğin matematik dersini daha anlamlı kıldığına dair inançlarını (bilişsel boyut), bu tür derslerden keyif alıp almadıklarını (duyuşsal boyut) ve bu derslere aktif olarak katılma eğilimlerini (davranışsal boyut) kapsayacak şekilde yapılandırılmıştır. Ölçek, ilgili akademik yayında belirtilen faktör yapısı çerçevesinde alt boyutlara sahip olabilir; ancak bu kaynakta spesifik alt boyut bilgisi mevcut değildir.
Geçerlik
Ölçek geliştirme çalışmalarının standart bir parçası olarak, bu ölçeğin de yapısal geçerlik ve kapsam geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Yapı geçerlik, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini gösterir. Bu genellikle Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılarak incelenir. Kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiştir, ancak akademik bir dergide yayınlanması, geçerlik çalışmalarının titizlikle yürütüldüğünü işaret eder.
Güvenirlik
Ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını ifade eden güvenirlik analizleri, geliştirme sürecinin kritik bir aşamasını oluşturur. Tipik olarak, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne ölçüde ölçtüğü belirlenir. Yüksek bir iç tutarlılık katsayısı, ölçeğin güvenilir olduğunu gösterir. Kaynakta spesifik güvenirlik katsayıları mevcut olmamakla birlikte, ölçeğin akademik standartlara uygun olarak geliştirildiği düşünülmektedir.
Faktör Analizi
TOAD ölçeğinin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi tekniklerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve bu alt boyutların teorik yapıyı ne ölçüde desteklediğini ortaya koyar. Geliştirme çalışmasında Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile madde havuzunun azaltılması ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile nihai yapının doğrulanması gibi adımlar izlenmiş olabilir.
Araç
Test Türü: Geliştirme
Format: Likert Tipi Derecelendirme (Spesifik derecelendirme bilgisi kaynakta yer almamaktadır, ancak tutum ölçeklerinde yaygın olarak 5’li veya 7’li Likert kullanılır).
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Ortaokul Öğrencileri
Yaş Grubu: 10-14 yaş aralığı (Ortaokul seviyesine denk gelen yaşlar)
Popülasyon Detayları: Ölçek, Türkiye’deki ortaokul kademesinde eğitim gören öğrencilerin matematik derslerine yönelik tutumlarını ölçmek üzere tasarlanmıştır.
Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği. Öğrencilerden, matematik derslerinin tarihsel içerikle desteklenmesine yönelik kişisel görüşlerini belirtmeleri istenir.
Anahtar Kelimeler
Ölçek Geliştirme, Matematik Eğitimi, Öğrenci Tutumları, Tarih Destekli Öğretim, Psikometri, Eğitim Araştırmaları
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.
Kurum E-posta Adresleri: Kaynakta belirtilmemiştir.
Yazışma Adresi: Nazan Mersin (Sorumlu Yazar). İletişim e-postası: [email protected]
İzinler, Ücret ve Test Yılı
İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir makale kapsamında yayımlanmıştır. Kullanım için sorumlu yazar Nazan Mersin ile iletişime geçilmesi önerilir.
Test Yılı: 2021
Referanslar
-
Mersin, N. ve Durmuş, S. (2021). Ortaokul Öğrencileri İçin Matematik Tarihi Destekli Matematik Derslerine Yönelik Tutum Ölçeği geliştirme çalışması. Trakya Eğitim Dergisi, 11(2), 766-782. https://doi.org/10.24315/tred.708422
-
Makalenin Dergipark üzerindeki bağlantısı: dergipark.org.tr
-
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ortaokul-ogrencileri-icin-matematik-tarihi-destekli-matematik-derslerine-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf
Ortaokul Öğrencileri İçin Matematik Tarihi Destekli Matematik Derslerine Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. (Ölçek maddeleri orijinal kaynakta sağlanmadığı için bu bölüm boş bırakılmıştır.)
Ölçeğin maddeleri, ilgili akademik makalenin metninde veya eklerinde bulunabilir. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen referans makalenin incelenmesi gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Ortaokul Öğrencileri İçin Matematik Tarihi Destekli Matematik Derslerine Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-ogrencileri-icin-matematik-tarihi-destekli-matematik-derslerine-yonelik-tutum-olcegi/
memjavad. "Ortaokul Öğrencileri İçin Matematik Tarihi Destekli Matematik Derslerine Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 31 Dec. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-ogrencileri-icin-matematik-tarihi-destekli-matematik-derslerine-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad. "Ortaokul Öğrencileri İçin Matematik Tarihi Destekli Matematik Derslerine Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-ogrencileri-icin-matematik-tarihi-destekli-matematik-derslerine-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad (2025) 'Ortaokul Öğrencileri İçin Matematik Tarihi Destekli Matematik Derslerine Yönelik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ortaokul-ogrencileri-icin-matematik-tarihi-destekli-matematik-derslerine-yonelik-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Ortaokul Öğrencileri İçin Matematik Tarihi Destekli Matematik Derslerine Yönelik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, December, 2025.
memjavad. Ortaokul Öğrencileri İçin Matematik Tarihi Destekli Matematik Derslerine Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.